Данилово (Йошкар-Ола)
| Ял | |
| Данилово | |
|---|---|
| | |
| 56°39′34″ с. ш. 47°58′39″ в. д.GЯO | |
| Эл |
|
| Федерацийын субъектше | Марий Эл |
| Ола округ | Йошкар-Ола |
| Историй да географий | |
| Икымше увертарымаш | 1723 |
| Ончычсо лӱм |
1967 ий марте — Княжна |
| Климатын типше | икмарда континентальный |
| Шагат ӱштӧ | UTC+3:00 |
| Калык чот | |
| Калык | ↗976[1] еҥ (2018) |
| Официал йылме | марий, руш |
| Цифран идентификатор-влак | |
| Телефон код | +7 8362 |
| Почто индекс | 424018[2] |
| ОКТМО код | 88701000116 |
| ОКАТО код (до 2014) | 88401000016 |
|
|
|
Данилово (руш. Данилово) — Российысе Марий Эл Республикын «Йошкар-Ола» ола округыш пурышо ял. Ял Йошкар-Ола администрацийын Семёновко мланде кумдыкысо виктарымаштыже улеш. Ял гыч республикын рӱдолаже, Йошкар-Ола марте, 6 уштыш. Ялыште утларак калык — руш-влак.
Географий
Семёновко деч 0,5 уштыш тораште верланен, тудын дене йӱдвел-касвел могырышто ушнен.
Историй
Возымаште икымше гана 1723 ийыште Княжна ял семын палемдалтеш, тушто 38 сурт (нунын кокла гыч 3 яра) да 150 пӧръеҥ илен (руш-влак, дворцовый кресаньык-влак). Ял Чарла гыч Уржумыш кайыше корнын кок могырыштыжо верланен улмаш. XVIII курым кыдалне ялым кугыжан окольничийже, Владимир Ромодановский князь кучен. Тудын колымыж деч вара ял дворцовый виктерын кучемышкыже куснен.
1795 ийысе ревизий почеш 132 сурт, 317 пӧръеҥ да 336 ӱдырамаш лийын.
1859 ийыште 165 сурт лийын, 464 пӧръеҥ да 544 ӱдырамаш илен[3].
1863 ийыште ялыште тӱҥалтыш калык училище почылтын, тыште 60 еҥ тунемын. Тыгай ыштыш-кучыш-влак вияҥыныт: мутлан, 100 еҥ вынерым куэн, чодырам руышо, пӱчкедыше 75 еҥ лийын, ургызо-влак — 30 еҥ, межым кырыше, портышкемым йӧрышӧ — 26 еҥ. Кок йӱмӧ пӧрт лийын.
Икымше тӱнямбал сар жапыште (1916 ийыште) ялыште Холмск губерний гыч 28 беженец еш илен.
1915 ийыште пу часамлам чоҥымо. Тудо ийыштак калык училище негызеш кок классан земстве ӱдырамаш училище ышталтын, варажым тудо, 1919 ийыште, марий да руш-влаклан икымше ступенян школыш савырнен. 1922 ийыште школ Луначарский лӱмеш школ-интернатыш савырнен, тушто 49 йоча тунемын. 1925 ийыште тушто 82 рвезе да 18 ӱдыр тунемын.
Граждан сар жапыште ялыш 25 еҥан ЧК-н отрядшым колтеныт, тудым уездысе ЧК-н председательже Сергей Петрович Данилов вуйлатен. «Калык деч саргуралым кычалме» операций годым тудым да эше икмыняр йошкарармеецым пуштыныт. Княжна ялым Чарла уезд исполкомын 1919 ий 15 январьысе пунчалже дене Данилово манын лӱмденыт, но тиде лӱм тунам пеҥгыдем шуын огыл. РСФСР Кӱшыл Каҥаш Президиумын 1967 ий 20 ноябрьысе кӱштыкшӧ дене Княжна ялым уэш Данилово манын лӱмденыт. Йошкарармеец-влакым шарнен илыме лӱмеш 1970 ий 10 сентябрьыште ялыш пурымаште обелискым шогалтеныт.
1920-шо ийлаште Чарла уездысе Вараксино волостьын ялыштыже йочасад да книгагудо пашам ыштеныт. 1922 ийыште ялыште 2 ӱйым шӱшмӧ цех, 4 апшат, 4 кочкыш кевыт лийын. 1930-шо ийлаште лу дене улан кресаньык, ӱйым шӱшшӧ, апшатзе-влак репрессийыш логалыныт.
1929 ийыште «Передовик» колхозым почыныт, тушко 248 озанлык да 954 еҥ ушнен. Тӱкан шолдра вольыкым ончымо ферме, 107 имне лийын. Кугу Ачамланде сарын фронтышкыжо кайыше тӱшка гыч 119 еҥ колен.
1950 ийыште колхозым кугемдыме, а 1977 ийыште тудын мланде кумдыкшым «Овощевод» совхозыш кусареныт.
2002 ийысе калык перепись почеш ялыште 874 еҥ илен (руш-влак — 72 %)[4].
2010 ийыште — 776 еҥ (378 пӧръеҥ, 398 ӱдырамаш)[5].
2025 ий 1 июньлан калык чот 829 еҥ.
Ялыште чыла гаяк пӧртыштӧ га уло, ола гыч автобус да такси-влак коштыт. 1986 ий гыч ялысе мер комитет пашам ышта.
Калык
| 2010[6] | 2012[7] | 2015[8] | 2016[9] | 2017[10] | 2018[1] |
|---|---|---|---|---|---|
| 776 | ↗831 | ↘829 | ↘764 | ↗843 | ↗976 |
Чапланыше еҥ-влак
- Архипов Василий Степанович (1920—1941) — Совет Ушемын Талешкыже;
- Быков Владимир Фёдорович (1931—2012) — Социалистический Паша Герой;
- Калягина Людмила Васильевна (1936—2000) — Социалистический Паша Герой.
Палемдымаш
- ↑ 1 2 Семёновское территориальное управление администрации городского округа «Город Йошкар-Ола». Численность населения. 2018 год (руш.). Тергыме кече: 26 шорыкйол 2020. Архивлыме 11 кылме 2018 ий.
- ↑ Почтовые индексы России. Тергыме кече: 30 ӱярня 2010. Архивировано из оригинала 27 идым 2009 ий.
- ↑ Списки населённых мест Российской империи. Вып. 14: Казанская губерния: по сведениям 1859 года. / обраб. А. Артемьевым. — СПб.: Центр. стат. ком. Мин. внутр. дел, 1866. — С. 114. — 237 с.
- ↑ Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России». Тергыме кече: 2 сорла 2018. Архивлыме 13 кылме 2016 ий.
- ↑ Численность населения городских и сельских населённых пунктов г. Йошкар-Ола. Тергыме кече: 2 сорла 2018. Архивировано из оригинала 2 сорла 2018 ий.
- ↑ Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения городов, районов, городских и сельских населённых пунктов
- ↑ Семёновское управление. Информация от 10.05.2012 года
- ↑ Населённые пункты подведомственные Семеновскому территориальному управлению администрации городского округа «Город Йошкар-Ола» (информация от 27.03.2015 года) (руш.). Тергыме кече: 7 вӱдшор 2015. Архивлыме 6 вӱдшор 2015 ий.
- ↑ Семёновское территориальное управление администрации городского округа «Город Йошкар-Ола». Численность населения. 2016 год (руш.). Тергыме кече: 25 ӱярня 2016. Архивлыме 6 вӱдшор 2015 ий.
- ↑ Семёновское территориальное управление администрации городского округа «Город Йошкар-Ола». Численность населения. 2017 год (руш.). Тергыме кече: 26 шорыкйол 2020. Архивлыме 23 кылме 2017 ий.
Литератур
- Деревня Данилово (Княжна) // Город Йошкар-Ола. — Йошкар-Ола, 2004. — С. 208—211. — 304 с. — (История сёл и деревень Республики Марий Эл). — 1500 экз. — ISBN 5-87898-247-9.
- Пекшеева Э. И. Данилово // Наименования населённых пунктов Республики Марий Эл. — Йошкар-Ола: МарНИИЯЛИ, 2021. — С. 16. — 600 экз. — ISBN 978-5-94950-116-0.
