Архипов, Василий Степанович
| Василий Степанович Архипов | |||
|---|---|---|---|
 | |||
| Шочмо кече | 1920 ий 26 ӱярня | ||
| Шочмо вер | Княжна ял, Вараксин волость, Чарла уезд, Озаҥ губерний, Совет Россий | ||
| Колымо кече | 1941 ий 30 теле (21 ий) | ||
| Колымо вер | Ямны ял, Юхновский район, Смоленск область, РСФСР, СССР | ||
| Пурымаш |
 СССР |
||
| Войскан родшо | кавалерий | ||
| Службо жап | 1939—1941 | ||
| Званий | гвардий изирак сержант | ||
| Кредалмаш/сар |
Совет-финн сар, Кугу Ачамланде сар |
||
| Награде да премий |
(колымек)
|
||
Василий Степанович Архипов (26 март 1920 — 30 декабрь 1941) — Совет Ушемын Талешкыже (12.04.1942), совет-финн сарын да Кугу Ачамланде сарын салтакше, Кугу Ачамланде сар жапыште — Касвел фронтысо 1-ше гвардий кавалерий корпусын, 160-шо гвардий кавалерий дивизийын 160-шо гвардий кавалерий полкын пулемёт расчет эскадронын командирже, гвардийын изирак сержантше.
Илыш-корныжо
1920 ий 26 мартыште Княжна ялыште шочын, кызыт «Йошкар-Ола» ола округын Семёновскийысе кумдык виктерыш пурышо Данилово ял. Руш.
Йошкар-Оласе педагогике училищым тунем лектын. Йошкар-Оласе Марий кугыжаныш педагогике институтышто тунемын, но 1939 ийыште Йошкар армийыш налыныт.
1939-1940 ийлаште совет-финн сарын салтакше. 1941 ий сентябрь гыч Кугу Ачамланде сарыште. 5-ше кавалерий дивизийын 131-ше кавалерий полкшын пулемётчикшылан служитлен, тудыжо Москвам арален да 1941 ий 26 ноябрь гыч гвардейский лийын.
Гвардийын изирак сержантше Касвел фронтын (1-ше гвардий кавалерий корпусын, 1-ше гвардий кавалерий дивизий) 160-шо гвардий кавалерий полкын кавлерий эскадронын пулемёт расчетын командирже, гвардийын изирак сержантше Василий Архипов 1941 ий 30 декабрьыште Смоленский районысо (кызыт Калужский) областьыште, Юхновский районысо Ямны ял воктене шке подразделенийжын шола флангшым арален.
Тушманын контратакыжым чактарыме годым изирак сержант Архипов В. С. икмыняр лу гитлеровецым пытарен. Тушман-влак чыла веч авыреныт гынат, лӱддымӧ совет салтак-гвардеец шканже плен олмеш колымашым ойырен.
СССР Кӱшыл Совет Президиумын 1942 ий 12 апрельысе «Советский Ушемысе Йошкар Армийым вуйлатыше да рядовой-влаклан Совет Ушемын Талешкыже лӱмым пуымо нерген» кӱштыкше почеш «сар заданийым шот дене шуктымылан, тидын годым лӱддымылыкым да патырлыкым ончыктымылан» колымекыже, Совет Союзын Талешкыже лӱмым сулен[1].
Смоленск кундемысе Сычёвка олаште тойымо.
Награде
Шарныктыш
- Совет Ушемын Талешкыже В. С. Архиповын лӱмжым Семёновко кыдалаш школ нумалеш[2], Йошкар-Оласе да Семёновкысо уремлан тудын лӱмжым пуымо.
- 2019 ий 30 декабрьыште Талешкым шарныме кечын Марий Эл Республикын Семёновка селасе аллейыштыже Василий Архиповын бюстым пайремлын почыныт (автор — скульптор В. Карпеев)[3].
- .
Совет Союзын Талешкыже Архипов Василий Степановичым шарныктыше мемориал оҥа Марий педагогике институтын полат пырдыжыштыже уло (Йошкар-Ола, Кремль урем, 44) - В. С. Архиповын подвигшылан икымше Калык поэт М. Казаков «Пулемётчик Архипов» (1942) поэмыжым пӧлеклен, М. Матусовский кусарен.
.jpg)
Палемдымаш
- ↑ Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза начальствующему и рядовому составу Красной Армии» от 12 апреля 1942 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1942. — 24 вӱдшор (№ 13 (172)). — С. 1. Архивлыме 11 кылме 2021 ий.
- ↑ Постановление Совмина РСФСР от 24.05.1965 № 662 «О присвоении имён Героев Советского Союза учреждениям народного образования» (руш.). Правовая Россия (24 ага 1967). Тергыме кече: 18 вӱдшор 2019. Архивировано из оригинала 17 вӱдшор 2019 ий.
- ↑ В Йошкар-Оле открыли бюст солдату-герою Отечественной войны (руш.). Официальный сайт ГТРК "Марий Эл" (4 шорыкйол 2020). Тергыме кече: 9 шорыкйол 2020.
Литератур
- Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
- Архипов Василий Степанович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 33. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Архипов Василий Степанович // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 232—233. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
- Архипов Василий Степанович // История Марийского края в лицах. 1941—1945 гг. Великая Отечественная война. — Йошкар-Ола: МарНИИЯЛИ, 2015. — С. 32—34. — 374 с. — 500 экз. — ISBN 978-5-94950-070-5.
Кылвер-влак
- Василий Степанович Архипов (руш.). Сайт «Герои страны». (Ончымо кече: 12 идым 2011)