Горинов, Никифор Алексеевич

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
РУВИКИ-ште тыгай тукымлӱм дене вес еҥ нерген статьям лудаш лиеш: Горинов.
Никифор Алексеевич Горинов
Горинов, Никифор Алексеевич.jpg
Шочмо кече 1898 ий 22 пургыж(1898-02-22)
Шочмо вер Руш Сеснур, Уржум уезд, Виче губерний, Россий империй
Колымо кече 1974 ий 23 ага(1974-05-23) (76 ий)
Колымо вер Йошкар-Ола, Марий АССР, РСФСР, СССР
Пурымаш  Россий империй →  СССР
Войскан родшо пехото, сарзе авиаций
Службо жап 1927—1954
Званий
Полковник
Кредалмаш/сар Икымше тӱнямбал
Российыште граждан сар
Совет-финн сар (1939—1940)
Кугу Ачамланде сар: оборона Кавказым аралымаш (1942—1943), Днепр-Карпат операций
Награде да премий

Никифор Алексеевич Горинов (22 пургыж 1898, Руш Сеснур, Вӱрзым уезд, Виче губерний, Россий империй — 23 ага 1974, Йошкар-Ола, Марий Автоном Совет Социализм Республик, РСФСР[d], СССР) — совет сарзе пашаеҥ. Ныл сарыште лийын: Икымше тӱнямбал, Граждан, совет-финн да Кугу Ачамланде. Полковник (1945). Ленин орденын кавалерже (1945). ВКП(б) йыжъеҥ.

Илыш корныжо

1898 ий 22 пургыжышто кызытсе Марий Эл Куженер район Руш Сеснур ялеш шочын[1]. 1912 ийыште 2-классан школым тунем пытарымеке, ачажын озанлыкыштыже тыршен[2][3].

1917 ийыште Руш император армийыш налыныт. Икымше тӱнямбал сарын салтакше, Румынийыште кредалын.

1918 ий октябрьыште Пашазе-кресаньык Йошкар Армийыш  (руш.) (мар. (РККА) налыныт. Граждан сарын салтакше: рото дене командоватлен, Петроград, Псков да Гдов воктене Н. Юденичын войскаж ваштареш кредалын. Икана саргуралан 16 тушманым пленыш налын, тидлан шке (личный) саргурал дене суапландаралтын. 1919 ийыште йолжо сусырген. 1918—1919 ийлаште да 1925 ий гыч — ВКП(б) йыжъеҥ[2].

1924 ийыште пехото школым тунем пытарен, Орловысо дивизийыште служитлен. 1930 ийыште РККА-н химий школжым тунем пытарен. 1930—1934 ийлаште — элын виктержым аралыше Моско пролетар дивизийыште полк командир, Дальний Востоыкышто служитлен. 1939 ийыште М. В. Фрунзе лӱмеш Сар академийым тунем пытарен. Совет-финн сарыште кредалын[2].

Кугу Ачамланде сарын салтакше: Одесса сар йырвелысе авиабазын, Кечывалвел фронтысо 12-шо армийын тыл ямдылыме пӧлкан, Закавказье фронтысо 4-ше юж армийын, 85-ше авиабазе районын начальникше. Кавказыште, Ростов воктене кредалын, Харьковым, Карпатым утарымаште талын шоген. 1945 ий гыч — штаб начальник, полковник лӱмпалан авиатехнике дивизий командир. 1946 ий ноябрьыште шапашыш колтеныт. Ленин, Йошкар Тисте, II степенян Ачамланде сар, Йошкар Шӱдыр орденла да медаль-влак дене наградитлалтын[4][5][6].

Шапашыш лекмеке, Йошкар-Олаш толын: Марторг пашаеҥ, Марий ДОСАВ-ын икымше председательже. Йошкар-Оласе ола Каҥашын депутатше лийын. Йошкар Шӱдыр орден да медаль-влак дене палемдалтын[2].

1974 ий 23 майыште Йошкар-Олаште илыш дене чеверласен[2].

Суаптар-влак

Палемдымаш

  1. ↑ Нижний Сеснур (Руш Сеснур) | Родная Вятка. rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 13 пургыж 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 Мочаев, 2017, с. 105.
  3. ↑ ГОРИНОВ Никифор Алексеевич (руш.). Марийская история в лицах. Тергыме кече: 13 пургыж 2026.
  4. ↑ Горинов Никифор Алексеевич :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 13 пургыж 2026.
  5. ↑ Горинов Никифор Алексеевич :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 13 пургыж 2026.
  6. ↑ Горинов Никифор Алексеевич — Память народа (руш.). poisk.re. Тергыме кече: 13 пургыж 2026.
  7. ↑ Горинов Никифор Алексеевич :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 13 пургыж 2026.
  8. ↑ Горинов Никифор Алексеевич — орден Красного Знамени, 03.11.1944 (выслуга лет). 03-11-1944.rkka.wiki. Тергыме кече: 13 пургыж 2026.

Литератур

  • Леснова З. Листая страницы альбома… // Марийская правда. ― 11 августа 1963. ― № 190
  • Опарина Т. Т., Мочаев В. А. Горинов Никифор Алексеевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 107. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Горинов,_Никифор_Алексеевич&oldid=1233739" гыч налме