Болодурин, Александр Алексеевич
| Александр Алексеевич Болодурин | |
|---|---|
| | |
| Шочмо кече | 1894 ий 1 шорыкйол |
| Шочмо вер | Копон, Чыкма уезд, Озаҥ губерний, Россий империй |
| Колымо кече | 1928 ий 25 ага (34 ий) |
| Колымо вер | Кисловодск, РСФСР, СССР |
| Гражданстве |
|
| Паша | партий пашаеҥ, журналист, поэт |
| Шинчымаш | кӱшыл |
| Верам кучымаш | уке |
| Партий | ВКП(б) |
| Тӱҥ идей | коммунизм |
Александр Алексеевич Болодурин (1 шорыкйол 1894, Копон, Чыкма уезд, Озаҥ губерний, Россий империй — 25 ага 1928, Кисловодск, Пятигорский уезд[d], Терский губерний[d], Йӱдвел-Кавказ край[d], РСФСР[d], СССР) — совет кугыжаныш да партий пашаеҥ, журналист, поэт. РКП(б) Марий кундемысе комитетын икымше секретарьже (1921). 1919 ий гыч РКП(б) йыжъеҥ.
Илыш корныжо
1894 ий январьыште кызытсе Марий Эл Курыкмарий вел Копон ялеш шочын. Тулыкеш кодын: 1905 ийыште ачаже колен[1][2].
1917 ий марте Чыкма уездысе школлаште туныктышо лийын. 1917 ийыште шола эсер-влак радамыште лийын, 1919 ийыште РКП(б)-ш пурен. 1918—1920 ийлаште Чыкма уезд Советын школ деч ӧрдыжсӧ паша пӧлкажым, политсотемдарыше пӧлкажым вуйлатен. 1917 ийыште «Наш край» газетын пашаеҥже лийын, 1920 ий гыч — «Красный труд» газетын редакторжо. Марий кундемыште сӱретлыме сымыктышым негызлыше кокла гыч иктыже, палыме марий сӱретче А. В. Григорьевын йолташыже лийын[1][2].
1921 ий февральыште 1-ше кундемысе партий конференцийыште РКП(б) Марий обкомын муткучышо (икымше) секретарьжылан сайлалтын, тиде олмышто 1921 ий август марте шоген. 1921 ийыште РКП(б)-н X погынжын делегатше лийын. 1921 ий июньышто Марий автоном кундем Совет-влакын 1-ше погыныштышт Марий облисполком йыжъеҥлан сайлалтын. 1921 ий декабрь гыч Москошто Марий шкегудо пеленсе увер пӧлкам вуйлатен. 1922 ий май гыч РСФСР Внешторг Наркоматын пашаеҥже лийын[1][2].
1922 ий сентябрьыште Чарлашке командировкыш колтеныт, 1923 ий марте — «Голос мари» газетын муткучышо редакторжо. 1923 ийыште Москошто Кугыжаныш журналистике институтышто тунемын[1][2].
1924 ий октябрьыште Моско воктенсе Кашира олаште «Наша газета» изданийын муткучышо редакторжылан шогалтеныт, ты олаште икымше сылнымут ушемым (ЛИТО) негызлен. Тыште 1926 ий октябрь марте пашам ыштен, вара, тазалыкше начареммлан кӧра, эмлыше-влак редакций пашам ышташ чареныт. 1928 ий мартыште икымше Каширысе писатель-влак толкыным чумырен.
Почеламутчо да прозаик семын Александр Волжанин псевдоним дене чапланен. 1922 ийыште Москошто «Всплески» почеламут сборникше савыкталтын[3][4].
1928 ий 25 майыште Кисловодскышто илыш дене чеверласен.
Палемдымаш
- ↑ 1 2 3 4 Мочаев, 2017, с. 59.
- ↑ 1 2 3 4 Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 251.
- ↑ Всплески - Болодурин А. А.. — 1922. Архивысе копий 3 сӱрем 2022 гыч
- ↑ А. А. Болодурин. Всплески: Стихи. — Москва: Б. и, 1922. — 14 с. Архивысе копий 3 сӱрем 2022 гыч
Литератур
- Масанов И. Ф. Словарь псевдонимов русских писателей, учёных и общественных деятелей: В 4 т. — Т. 4. — М., 1960. — С. 76.
- Сергеев М. Когда делались первые шаги // Народ их помнит. ― Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1982.
- Болодурин Александр Алексеевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 52―53. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Болодурин Александр Алексеевич // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 251. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
- Мочаев В. А., Сануков К. Н. Болодурин Александр Алексеевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 59. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
Кылвер-влак
- Шорыкйол тылзын 1 кечынже шочшо-влак
- 1894 ийыште шочшо-влак
- Алфавит почеш персоналий-влак
- Чыкма уездыште шочшо-влак
- Ага тылзын 25 кечынже колышо-влак
- 1928 ийыште колышо-влак
- Кисловодскышто колышо-влак
- Алфавит почеш журналист-влак
- Российысе журналист-влак
- СССР-ысе журналист-влак
- Алфавит почеш поэт-влак
- Российысе поэт-влак
- СССР-ысе поэт-влак
- XX курымысо поэт-влак
- Алфавит почеш политик-влак
- Марий Элысе журналист-влак
- КПСС Марий обкомын икымше секретарь-влакышт
- РКП(б)-ын X погынжын делегатше-влак
- Шола социалист-революционер-влак