Багаев, Михаил Гаврилович

РУВИКИ-ште тыгай тукымлӱм дене вес еҥ нерген статьям лудаш лиеш: Багаев.

Михаил Гаврилович Багаев
Шочмо кече	8 кылме 1918(1918-11-08)
Шочмо вер	Орловск, Вӱрзым уезд, Виче губерний, РСФСР
Колымо кече	24 вӱдшор 1998(1998-04-24) (79 ий)
Колымо вер	Руэм, Медведево район, Марий Эл Республик, Россий
Пурымаш	РСФСР (1917—1922) →  СССР →  Россий
Войскан родшо	танк войска
Службо жап	1940—1944
Званий
Командоватлен	Моско сарзе йырвелын 19-ше танк корпусын 26-шо мотолӱйкалыше бригадын миномёт батальонын 2-шо миномёт рото дене
Кредалмаш/сар	Кугу Ачамланде сар: Курск кредалмаш, Прибалтике операций (1944)
Награде да премий	Марий АССР-ын сулло агрономжо (1980)

Михаи́л Гаври́лович Багáев (8 кылме 1918, Орловск, Вӱрзым уезд, Виче губерний, РСФСР — 24 вӱдшор 1998, Руэм, Медведево район, Марий Эл Республик, Россий) — совет ялозанлык пашаеҥ, Кугу Ачамланде сарын талешкыже. Кугу Ачамланде сар жапыште — Моско сарзе йырвелын 19-ше танк корпусын 26-шо мотолӱйкалыше бригадын миномёт батальонын 2-шо миномёт ротын командирже, старший лейтенант (1940—1944), кум гана Ачамланде сар орденын да кок гана Йошкар Шӱдыр орденын кавалерже. Марий ялозанлык опыт станцийын кугурак шанчыеҥже (1961—1980). Марий АССР-ын сулло агрономжо (1980). 1944 ий гыч ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.

Илыш корныжо

1918 ий 8 ноябрьыште кызытсе Марий Элын Марий Турек районысо Орловск ялысе икмарда кресаньык ешыште шочын. Пеш эр ачаж деч посна кодын: ачаже Граждан сарыште колен.

1938 ийыште Марий АССР-ысе Нартас ялозанлык техникумым тунем пытарымеке — Звенигово оласе ветеринар техник, Озаҥ оласе студент.

1940 ий май тылзын РККА-ш налме. Кугу Ачамланде сарын салтакше: полкысо школын курсантше гыч Моско сарзе йырвелын 19-ше танк корпусын 26-шо мотолӱкалыше бригадысе миномёт батальонын 2-шо миномёт ротын командирже марте сар корным эртен, старший лейтенант. Курск дуга воктене, Латвий да Литва кредалмашлаште ойыртемалтын. 1942—1943 ийлаште 3 гана нелын сусырген, II группо эмгак. 1944 ийыште ВКП(б) радамыш налме. Орден да медаль-влак дене суапландаралтын.

1949 ийыште Озаҥысе ялозанлык институтым тунем пытарен.

1949—1954 ийлаште Марий АССР-ысе Оршанке районышто агрономлан пашам ыштен. 1954 ий гыч — Медведево МТС / РТС-ын тӱҥ агрономжо, агрономжо. 1961—1980 ийлаште — Марий ялозанлык опыт станцийын кугурак шанче пашаеҥже. 1964 ийыште Е. С. Елизарова дене пырля серыме «Химические меры борьбы с вредителями и болезнями сельскохозяйственных культур в Марийской АССР» книгашт, а 1983 ийыште — «Голубое поле: возделывание льна-долгунца в совхозе „Прожектор“ Оршанского района» книгаже лектын.

Ешан лийын, ӱдыржӧ — иймаш дене кумдан палыме спортсменке, Марий Элын историйыштыже иймаш дене эн лектышан тренер, Марий АССР-ысе физкультурын сулло пашаеҥже Т. М. Косарева.

1998 ий 14 апрельыште Марий Элысе Медведево район Руэм посёлкышто колен.

Чаплӱм ден суаптар-влак

Пашаште

• Марий АССР-ын сулло агрономжо (1980);
• «Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» лӱмгече медаль (1970);
• Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын чаптаныкше (1980).

Сарысе

• I степенян Ачамланде сар орден (1943 ий 20 август, 1985 ий 6 апрель);
• II степенян Ачамланде сар орден (1943 ий 13 декабрь);
• Йошкар Шӱдыр орден (1944 ий 11 сентябрь, 1945 ий 27 апрель);
• «1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль (1945 ий 9 май).

Палемдымаш

Литератур

• Книга Памяти: Вспомним их поимённо. Мари-Турекский район / Гос. Собр. Респ. Марий Эл [и др.]; [отв. ред. Зенкин А. А.; отв. за вып. Иванов В. И., Ложкина Н. А., Смирнов М. А.]. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1994. — 406 с.: ил.
• Опарина Т. Т. Багаев Михаил Гаврилович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 37. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
• Опарина Т. Т. Багаев Михаил Гаврилович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 40. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.