Яровиков, Александр Васильевич

Александр Васильевич Яровиков
Шочмо кече	17 шыжа 1916(1916-10-17)
Шочмо вер	Колянур, Вечын ял шотан илем[d], Советский район, СССР
Колымо кече	2 кылме 1999(1999-11-02) (83 ий)
Колымо вер	Йошкар-Ола, Россий
Гражданлык	Россий империй →  СССР →  Россий
Паша сомыл	озанлык пашаеҥ, депутат
Награде да премий	Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чаптаныкше (1957, кок гана; 1965, 1966, 1976)

Алексáндр Васи́льевич Яровикóв (17 шыжа 1916, Колянур, Советский район — 2 кылме 1999, Йошкар-Ола) — совет озанлык да мер-политик пашаеҥ. Марий АССР-ысе Пектубай район КПСС комитетын председательже (1950—1955), МАССР-ын У Торъял районысо «Октябрьлан 40 ий» колхозын председательже (1955—1980). Ленин орденын кавалерже (1971). РСФСР Кӱшыл Каҥашын VII—IX созывласе депутатше (1967—1980), КПСС-ын XXIII погынжын делегатше (1966). Кугу Ачамланде сарын салтакше.

Илыш корныжо

1916 ий 17 октябрьыште кызытсе Марий Элын Советский районысо Колянур ялыште шочын.

1939 ийыште РККА-ш ӱжыныт. Кугу Ачамланде сарын участникше: взводын лӱйкалыме ужаш шотышто командир, младший сержант. 1941 ий июльышто нелын сусырген, ты ийынак сентябрь тылзыште комиссоватлыме. I степенян Ачамланде сар орден дене суапландаралтын.

1941—1943 ийлаште Марий АССР-ысе Ронго МТС директорын алмаштышыжлан пашам ыштен. 1944 ийыште СССР ямдылкалымаш шотышто наркоматын Москосо курсшым тунем пытарен, 1944—1949 ийлаште — МАССР-ысе Пектубай районышто СССР ямдылкалымаш шотышто Наркоматын ӱшанъеҥже. 1950 ийыште ВКП(б) Марий обком пелен курсым тунем пытарен. 1950—1955 ийлаште — КПСС Пектубай райкомын председательже, 1955—1980 ийлаште — МАССР-ын У Торъял районысо «Октябрьлан 40 ий» колхозын председательже.

Мер-политике пашаеҥ семынат палыме лийын. 1959—1963 ийлаште Марий АССР Кӱшыл Каҥашын депутатшылан, 1967—1980 ийлаште — РСФСР Кӱшыл Каҥашын VII—IX созывласе депутатшылан сайлалтын. 1966 ийыште КПСС XXIII погынжын делегатше лийын.

Марий республикысе калык озанлыкым вияҥдымаште надырлан Ленин, Паша Йошкар Тисте да «Почёт Пале» орден-влак дене, РСФСР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чаптаныкше дене, тыгак Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын вич чапкагазше дене суапландаралтын.

1999 ий 2 ноябрьыште Йошкар-Олаште колен.

Суаптар-влак

• Ленин орден (1971);
• Паша Йошкар Тисте орден (1965);
• «Чап Пале» орден (1960);
• I степенян Ачамланде сар орден (1985);
• «Пашаште чолгалыклан» медаль (1951);
• «Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» медаль;
• РСФСР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чаптаныкше (1960);
• Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чаптаныкше (1957, кок гана), 1965, 1966, 1976).

Палемдымаш

Литератур

• Яровиков Александр Васильевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 425. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
• Яровиков Александр Васильевич // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 846. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
• Мочаев В. А. Яровиков Александр Васильевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 529. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Кылвер-влак

• Память народа. Яровиков Александр Васильевич.