Шкалин, Виталий Никифорович

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Виталий Никифорович Шкалин
Виталий Шкалин
Шкалин, Виталий Никифорович.jpg
Шочмо годсо лӱм Виталий Никифорович Шкалин
Шочмо кече 1951 ий 1 шорыкйол(1951-01-01) (75 ий)
Шочмо вер РСФСР, Марий АССР, Шернур кундем, Ономучаш ял
Гражданлык  СССР
 Россий
Паша сомыл серызе, почеламутчо, журналист
Награде да премий

Honored Worker of Culture of the Russian Federation.png
SU Medal For Transforming the Non-Black Earth of the RSFSR ribbon.svg
Марий Эл Республикын сулло журналистше
Марий Эл Республик Виктерын Чапкагазше (2000), Марий Эл Республикын Кугыжаныш Погынын Чапкагазше (2004), Марий Эл Республикын Тӱвыра, савыктыш да калык паша шотышто министерствын Чапкагазше (2006)

Виталий Никифорович Шкалин (шоч. 1 шорыкйол 1951, Ономучаш, Марий Автоном Совет Социализм Республик) — марий совет да российысе журналист, серызе, амалкалче, Россий серызе-влак ушемын (2006), СССР журналист-влак ушемын йыжъеҥже. «Пачемыш» марий мыскара журналын тӱҥ редакторжо (1988 ий гыч), Марий Эл Республикыште «Всё для вас» пӱтынь российысе газетым савыктыше да тӱҥ редакторжо (1992 ий гыч). Россий Федераций тӱвыран сулло пашаеҥже (1999). РФ Журналист-влак ушемын «Профессионал сообществе ончылно надырлан» Чап палыж дене палемдалтын (2006).

Илыш корныжо

1951 ий 1 январьыште Марий Элын кызытсе Шернур вел Оно Морко ялысе служышын ешыштыже шочын[1]. Шернурысо интернат-школым, кыдалаш школым тунем пытарен. 1966 ийыште Марий радиомеханик техникумыш тунемаш пурен, тудым тунем пытарен огыл, Озаҥ кугыжаныш университетыш тунемаш пурен, тудым 1978 ийыште тунем пытарен. 1991 ийыште Российысе илышкыл-политике институтым тунем пытарен[2][3].

1977—1979 ийлаште слесарь-сантехниклан, Озаҥ оптик-механике заводын шуко тиражан газетын пашаеҥжылан пашам ыштен[2]. 1979 ий гыч — «Пачемыш» мыскара журналын пашаеҥже, 1988 ий гыч — тӱҥ редакторжо. «Пачемыш-Оса» фирмым негызлыше[4]. 1992 ий гыч — Марий Эл Республикыште «Всё для вас» пӱтынь российысе газетын савыктышыже да тӱҥ редакторжо[2][3].

Кызыт Йошкар-Олаште ила да пашам ышта.

Сылнымут да журналист паша

1970-ше ийлаште фельетон ден мыскара ойлымаш-влакым возаш тӱҥалын, нунышт СССР-ын мыскара журналлаште лектеденыт. Тунам тудын серымыжым палыме серызе-сатирик А. Арканов кӱкшын аклен. 1989 ийыште Марий книга савыктыш тудын «Перейдем на „ты“» икымше книгажым луктын. «Перейдём на „ты“» (1089)[5], «Босиком по паркету» (1991)[6], «Зеркало для двоих» (2001)[7], «Рекомендательные анекдоты для семейного чтения»[8], «Смешные анекдоты для семейного чтения»[9] да моло книга-влакын авторжо да чумырышыжо[3].

1995 ий гыч Чыкмаште ий еда эртаралтше «Бендериада» сатир да мыскара фестивальым эртараш темлен, ик эртарышыже семын посна пагалымашым сулен. Фестивальыште Остап Бендерын тӱҥ рольжым йӱла почеш Российын сулло артистше, Г. Константинов лӱмеш академ руш драме театрын актёржо Ю. Синьковский модеш[3][10][11][12].

2006 ий гыч Российысе серызе-влак ушемын йыжъеҥже улеш[2].

Тӱҥ произведений-влак

Умбакыже В. Шкалинын тӱҥ сылнымутшо-влак ончыкталтыт[2]:

  • Перейдём на «ты»: диалоги, размышления. — Йошкар-Ола, 1989. — 132 с.
  • Босиком по паркету: юморист, рассказы. — Йошкар-Ола, 1991. — 240 с.
  • Зеркало для двоих: 33 рассказа под шёпот дождя. — Казань, 2001. — 304 с.; М., 2001. — 296 с.
  • Про лягушку Ксюшу: рассказ // Русское слово Марий Эл. — Йошкар-Ола, 2004. — С. 266—270.

Чаплӱм да суаптар-влак

  • Россий Федераций тӱвыран сулло пашаеҥже (1999)[2];
  • Марий Эл Республикын сулло журналистше (1993)[2];
  • «РСФСР-ын Шемрокдымо мландыжым уэмдымылан» медаль (1986)[2];
  • РФ журналист-влак ушемын «Профессионал сообществе ончылно надыржылан» Чап палыже (2006)[2];
  • Марий Эл Республик Виктерын Чаптаныкше (2000)[2];
  • Марий Эл Республикысе Кугыжаныш Погынын Чапкагазше (2004)[2];
  • Марий Эл Республикын тӱвыра, савыктыш да калык-влакын пашашт шотышто министерствын Чаптаныкше (2006)[2].

Палемдымаш

  1. Ономучаш (Морко, Оно Морко) | Родная Вятка. rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 30 сӱрем 2021.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Виталий Шкалин — Mari-Lab. mari-lab.ru. Тергыме кече: 30 сӱрем 2021.
  3. 1 2 3 4 100 лет Марий Эл. Книги с автографами. Шкалин Виталий Никифорович – инициатор фестиваля «Бендериада». К юбилею | Национальная библиотека имени С.Г. Чавайна Республики Марий Эл. nbmariel.ru. Тергыме кече: 30 сӱрем 2021.
  4. Пачемыш Оса официальный сайт (руш.). pachemish.1c-umi.ru. Тергыме кече: 30 сӱрем 2021.
  5. Шкалин, Виталий Никифорович - Перейдем на "ты" : Диалоги, размышления : [О сел. молодежи Нечерноземья] - Search RSL. search.rsl.ru. Тергыме кече: 30 сӱрем 2021.
  6. Шкалин, Виталий Никифорович - Босиком по паркету : [Юморист. рассказы] - Search RSL. search.rsl.ru. Тергыме кече: 30 сӱрем 2021.
  7. Шкалин, Виталий Никифорович - Зеркало для двоих : 33 рассказа под шепот дождя - Search RSL. search.rsl.ru. Тергыме кече: 30 сӱрем 2021.
  8. Рекомендательные анекдоты для семейного чтения - Search RSL. search.rsl.ru. Тергыме кече: 30 сӱрем 2021.
  9. Смешные анекдоты для семейного чтения / [Сост. Шкалин В. Н. ; Худож. Сиберт А. Э.] - Search RSL. search.rsl.ru. Тергыме кече: 30 сӱрем 2021.
  10. О фестивале «Бендериада». www.kmkmuzey.ru. Тергыме кече: 30 сӱрем 2021.
  11. Бендер и Шкалин уже задумались. www.marpravda.ru. Тергыме кече: 30 сӱрем 2021.
  12. Праздник юмора родом из Марий Эл: «Бендериаде» - четверть века! news.myseldon.com. Тергыме кече: 30 сӱрем 2021.

Литератур

  • Шкалин Виталий Никифорович // Кто есть кто в Марий Эл / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2002. — С. 597. — 2000 экз. — ISBN 5-87898-197-1.
  • Шкалин Виталий Никифорович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 406. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Шкалин Виталий Никифорович // Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / Сост. А. Васинкин, В. Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — С. 674—675. — 752 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-7590-0966-5.
  • Шкалин Виталий Никифорович // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 824. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
  • Рыбакова Т. Л., Мочаев В. А. Шкалин Виталий Никифорович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 503. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
  • Шкалин Виталий Никифорович // Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / Сост. Г. Сабанцев, Ю. Соловьёв и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2020. — С. 384—385. — 423 с. — 1000 экз. — ISBN 978-5-7590-1285-6.

Кылвер-влак