Соловьёв, Юрий Ильич
| Юрий Ильич Соловьёв | |
|---|---|
| | |
| Шолыплӱм-влак | Косатан |
| Шочмо кече | 4 пеледыш 1962 (64 ий) |
| Шочмо вер | |
| Гражданстве (подданстве) | |
| Паша сомыл | журналист |
Юрий Ильич Соловьёв (шоч. 4 пеледыш 1962, Купсола, Марий Автоном Совет Социализм Республик) — марий серызе, прозаик, журналист, Марий Эл Республик тӱвыран сулло пашаеҥже (2009), Марий Эл Республикын С. Г. Чавайн лӱмеш кугыжаныш премийжын лауреатше (2009), Эстонийысе родо калык-влак премийын лауреатше (2010).
Илыш корныжо
1980—1985 ийлаште МарКУ-н историй-филологий факультетыштыже тунемын[1].
Тунем пытарымеке, 1985—1987 ийлаште, «Ямде лий» газет редакцийыште корреспондент, муткучышо секретарь лийын. 1987 ий гыч 1992 ий марте «Периодика Марий Эл» савыктыште пашам ыштен[2].
1992 ий гыч 2000 ий марте — самырык-влакын «Кугарня» газетыште муткучышо секретарь, тӱҥ редактор.
2000—2003 ийлаште «Марий Эл» газет редакцийыште пашам ыштен.
2003 ий гыч 2007 ий марте «„Крайний Север“-Певек» савыктышын директор-тӱҥ редакторжо лийын[1].
2008 ий гыч «Ончыко» журналын муткучышо секретарьже, 2010 ий гыч — «Марий журнал» КУКП-н директоржо, а 2016 ий гыч — «Марий книга савыктыш» пӧртын директоржо[3].
«Пиалан кайык еш: ойлымаш-влак» лӱман икымше книгаже 1994 ийыште лектын. Вара «Оҥго: повесть-влак, ойлымаш-влак» (1999), «Пылыш молан йошкарга?: ойлымаш-влак» (2001), «Шоҥшо иге да йолташыже-влак: ойлымаш-влак» (2010), «Тумышан леведыш: повесть, ойлымаш, пьесе-влак» да моло книгаже-влак лектыныт.
2006 ий гыч Российысе серызе-влак ушемын еҥже.
Шабдар Осып лӱмеш премийын лауреатше (1998).
Марий Эл Республикын Савыктыш да увер комитетын (1999), Марий Эл Республик Виктерын (2000) Чапкагазышт дене палемдалтын, Марий Эл Республик тӱвыран сулло пашаеҥже (2009)[1].
Библиографий
- У тувыр : ойлымаш // Шочмо кече. Йошкар-Ола, 1988. С. 45-46.
- Шольымын ойжо ; Йӱштӧ чакна ; Тимур гаяк лийнем : почеламут-вл., ойлымаш-вл. //Эр пеледыш. Йошкар-Ола, 1990. С. 65-66 ; 118—122.
- Вараш кодшо вашлиймаш : ойлымаш // Ончыко. 1992. № 5. С. 81-86.
- Пиалан кайык еш : ойлымаш-вл. [Счастливое птичье семейство : рассказы]. Йошкар-Ола, 1994. 76 с.
- Йыгыр шинчавӱд: ойлымаш-вл. // Марисолан мут сылныже. Йошкар-Ола, 1995. С. 8-41.
- Кӱрен коман тетрадь : повесть// Ончыко. 1997. № 2. С. 4-37.
- Шӧртньӧ оҥго : фантастика-детектив // Кугарня. 1997. 7 февраль.
- Оҥго : повесть-вл., ойлымаш-вл. [Круг: повести, рассказы]. Йошкар-Ола, 1999. 128 с.
- Купсолан эртыме корныжо : очерк. Йошкар-Ола, 1999. 32 с.
- Пылыш молан йошкарга : ойлымаш-вл. [Отчего краснеют уши? : рассказы]. Йошкар-Ола, 2001. 24 с.
- Тудо эреак вуча : ойлымаш // Марисола школем — сылнымут суртем. Йошкар-Ола, 2004. С. 80-85.
- Кече шочеш Йӱдвелыште : повесть [Там, где рождается день : повесть]. Йошкар-Ола, 2006. 192 с.
- Вучымо омо : ойлымаш // Ончыко. 2006. № 6. С. 139—142.
- Антипов Э. Киля : ойлымаш // Ончыко. 1996. № 6. С. 79-84.
- Красноперов А. Рошто йӱдым : ойлымаш //Ончыко. 1996. № 9. С. 151—157.
- Топила Хейкки. Сугынькагаз : ойлымаш / пер. с фин. // Марий Эл. 2002. 15, 20 авг.
- Анисимкова М. Янган Маа (Йӱдвел мланде) : манси эпос // Ончыко. 2003. № 3. С. 78-121.
- Ключагин П. Тамга : ойлымаш / пер. с морд. // Ончыко. 2008. № 3. С. 14-17.
- Ишуткин Н. «Тале талгыде» / пер. с морд. // Ончыко. 2008. № 3. С. 17-19.
- Йӓнгӹшток урды : шайыштмаш / пер. на горномар. Т.Сидоровой // У сем. 2001. № 1. С. 143—166.
- Рассказы про Вачан / пер. на удмурт, яз. А.Ельцова // Кизили. Саранск, 2002. № 4. С. 5-6.
Палемдымаш
- ↑ 1 2 3 Юрий Соловьёв (руш.). mari-lab.ru. Тергыме кече: 6 шыжа 2025.
- ↑ Кидшер (2020-12-30), Соловьёв Юрий Ильич, <https://kidsher.ru/ru/dossier/26974/?ysclid=mgemacg4aa445171683>. Тергыме: 6 шыжа 2025.
- ↑ Соловьев Юрий - Марийский язык - все произведения автора (руш.). Россия для всех. Тергыме кече: 6 шыжа 2025.
Литератур
- Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 342. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Крылов В. Пӧлек куаным ылыжтышаш // Марий Эл. 1994. 5 март.
- Анисимов Э. Соловьевын йоча тӱняже // Марий Эл. 2002. 17 май.
- Крылов В. Писатель ушемыште мемнан кок прозаик // Марий Эл. 2006. 15 июнь.
- Глушкова З. «Кырла — шочмо калыкнан ик чинчыже…» // Марий Эл. 2009. 22 авг.
- Ермакова З. Кугу, чапле паша-влакым пӧлеклен // Кугарня. 2009. 23 окт.
- Шамиев Б. Шулдыр пеҥгыдемме пагыт // Ончыко. 2009. № 10. С. 74-81.
- Егошин А. Достойный труд // Край сернурский. 2009. 20 нояб.
- Ябердина И. Лудшын поро шомакше — кажне писательлан кугу ак // Кугарня. 2009. 3 апр.
- Егоров В. Тӱрлӧ шӧрынан мастарлык // Ончыко. 2011. № 12. С. 176—184.
- Йыван Кырла тукым гыч // Ончыко. 2012. № 5. С. 90-91.
- Дудина З. Ош тӱняшке илаш шочынна // Марий Эл. 2012. 2 июнь.
- Кожевникова Г. «Чонышто шокшо гын, кеч-могай йӱштӧ йӱштӧ огыл» // Марий Эл. 2012. 29 дек.
- Петухов В. ӹлӹ, тӓнгнӓ, шӓр теммеш // У сем. 2012. № 2. С. 78-80.
- Андреева М. Фразеологизм — тачысе сылнымутышто / М. Андреева, М.Стаев // Ончыко. 2013. № 9. С. 173—179.
- Скобелева В. Шӱшпык йӱкан писатель Юрий Соловьёв // Шернур вел. 2017. 7 июль.
- Княз Гочаг. Незапоздалые букеты Юрия Соловьёва // Лит. Россия. 2018. № 47 (21 дек.).
- Карлюкевич А. Марий прозаик да драматургын творчествыштыже айдеме, тудын чоншижмашыже // Марий Эл. 2019. 22 фев.
- Бояринова Г. Марий шомакым, марий мурым тӱнямбал кӱкшытыш луктын // Ончыко. 2019. № 2. С. 115—123.
- Соловьёв Юрий Ильич // Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / Сост. Г. Сабанцев, Ю. Соловьёв и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2020. — С. 333—335. — 423 с. — 1000 экз. — ISBN 978-5-7590-1285-6.
Кылвер-влак
- Соловьёв Юрий (руш.). web.archive.org. Тергыме кече: 6 шыжа 2025.
- ГУКП Марий журнал - Соловьёв Юрий Ильич (руш.). web.archive.org. Тергыме кече: 6 шыжа 2025.