Шафран, Генрих Михайлович
| Генрих Михайлович Шафран | |
|---|---|
| | |
| Шочмо кече | 1909 ий 19 теле |
| Шочмо вер | Могилёв, Могилёв губерний, Россий империй |
| Колымо кече | 1990 ий 5 шыжа (80 ий) |
| Колымо вер | Йошкар-Ола, Марий АССР, РСФСР, СССР |
| Эл |
|
| Профессий | тӱҥ эмлыше, военврач, депутат |
| Шанче алан | фтизиатрий |
| Паша вер | Йошкар-Оласе ола эмлымвер |
| Образований | |
| Званий |
Марий АССР-ын сулло эмлышыже (1965) |
| Награде да премий |
|
Генрих Михайлович Шафран (19 теле 1909, Могилёв, Могилёв губерний[d], Россий империй — 5 шыжа 1990, Йошкар-Ола, Марий Автоном Совет Социализм Республик, РСФСР[d], СССР) — совет тазалык аралтыш пашаеҥ, эмлыше-фтизиатр. Йошкар-Оласе ола больницын тӱҥ эмлышыже (1955―1970). РСФСР-ын сулло эмлышыже (1970), Марий АССР-ын сулло эмлышыже (1965). Совет-финн да Кугу Ачамланде сар-влакын салтакше: маршал В. Чуйковын 8-ше гвардий армийжын пасу госпитальын начальникше, 2-шо ранган военврач, медицине службын подполковникше. 1943 ий гыч ВКП(б) йыжъеҥ.
Илыш корныжо
1909 ий 19 декабрьыште белорус Могилёвышто шочын[1][2].
1932 ийыште Пермьысе медицине институтым тунем пытарен[1].
1938 ийыште РККА-ш налыныт: Совет-финн сарын салтакше (1939―1940), военврач. Кугу Ачамланде сарын салтакше: маршал В. Чуйковын 8-ше гвардий армийжын нур госпитальын начальникше, 2-шо ранган сарэмлыше (медицине службын майоржо). Сталинград гыч Берлин марте сар корным эртен. Контузийым налын. 1943 ийыште ВКП(б) радамыш пурен. 1946 ийыште медицине службын подполковникше лӱмпалан армий гыч демобилизацийлалтын. I да II степенян Ачамланде сар, Йошкар Шӱдыр орден да медаль-влак, нунын коклаште «Сталинградым аралымылан» медаль дене палемдалтын[1], в том числе медалью «За оборону Сталинграда»[2][3].
Демобилизаций деч вара Марий АССР-ыш толын: 1947―1955 ийлаште ― эмлыше, 1955―1970 ийлаште ― Йошкар-Оласе ола больницын тӱҥ эмлышыже[2][4][5]. Тудын годым больницыште 250 койко, врач-влаклан 71 пашаолмо, медсестра-влаклан 149 олмо да санитарка-влаклан 97 олмо лийын. Эмлымверыште травматологий, хирургий, гинекологий, аза ыштыме, дифтерий, инфекций пӧлка-влак да 1-ше №-ан поликлинике пашам ыштеныт[6].
1970―1979 ийлаште Марий АССР Республикысе туберкулез ваштареш диспансерын пӧлка вуйлатышыже лийын[1][2].
1967―1971 ийлаште Марий АССР Кӱшыл Каҥашын VII созывысе депутатшылан сайлалтын[1][7].
Тазалык аралтыш аланыште шуко ияш лектышан пашажлан 1965 ийыште «Марий АССР-ын сулло эмлышыже» чаплӱмым, 1970 ийыште ― «РСФСР-ын сулло эмлышыже» чаплӱмым пуымо. «Чап Тамга» орден да медаль-влак, тыгак Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Вуйверын Чаптаныкше дене (кок гана) палемдалтын[1][2].
1990 ий 5 октябрьыште Йошкар-Олаште илыш дене чеверласен[1][2].
Чаплӱм да суаптар-влак
- РСФСР-ын сулло эмлышыже (1970)[4][5]
- Марий АССР-ын сулло эмлышыже (1965)[1][2]
- I степенян Ачамланде сар орден (28.05.1945)[1][2][3]
- II степенян Ачамланде сар орден (06.04.1985)[1][2][3][8]
- Йошкар Шӱдыр орден (18.11.1943)[1][2][3]
- «Чап Тамга» орден (1953)[1][2]
- «Сталинградым аралымылан» медаль (22.12.1942)[3][9]
- «1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль (09.05.1945)[3]
- «Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» лӱмгече медаль
- «Пашан ветеранже» медаль
- Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Вуйверын Чаптаныкше (1957, 1960)[1][2]
Палемдымаш
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Мочаев, 2017, с. 496.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 ШАФРАН Генрих Михайлович (неопр.). Марийская история в лицах. Тергыме кече: 25 пургыж 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 Шафран Генрих Михайлович :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 25 пургыж 2026.
- ↑ 1 2 Йошкар-Олинская городская больница_история больницы. gdz-barhudarov-class.ru. Тергыме кече: 25 пургыж 2026.
- ↑ 1 2 Путь длиною более полувека | Газета нашего города (неопр.) (28 теле 2014). Тергыме кече: 25 пургыж 2026.
- ↑ Юбилей горбольницы. yoshkarola.bezformata.com. Тергыме кече: 25 пургыж 2026.
- ↑ Официальный сайт Госсобрания Республики Марий Эл. old.gsmari.ru. Тергыме кече: 25 пургыж 2026.
- ↑ Шафран Генрих Михайлович :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 25 пургыж 2026.
- ↑ Шафран Генрих Михайлович :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 25 пургыж 2026.
Литератур
- Александров Н. А., Мочалов С. Г. Развитие здравоохранения в Марийской АССР. ― Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1980. ― 216 с.: ил.
- Шафран Генрих Михайлович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 401. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Александров Н. А., Мочаев В. А., Яналова Н. А. Шафран Генрих Михайлович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 496. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
- Теле тылзын 19 кечынже шочшо-влак
- 1909 ийыште шочшо-влак
- Алфавит почеш персоналий-влак
- Могилёвышто шочшо-влак
- Шыжа тылзын 5 кечынже колышо-влак
- 1990 ийыште колышо-влак
- Йошкар-Олаште колышо-влак
- ПГМУ-м тунем лекше-влак
- РСФСР-ын сулло врачше-влак
- I степенян Ачамланде сар орден дене суапландаралтше-влак
- II степенян Ачамланде сар орден дене суапландаралтше-влак
- Йошкар Шӱдыр орден дене суапландаралтше-влак
- «Почёт пале» орден дене суапландаралтше-влак
- «Сталинградым аралымылан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» медаль дене суапландаралтше-влак
- «Пашан ветеранже» медаль дене суапландаралтше-влак
- Алфавит почеш врач-влак
- Совет-финн сарын участникше-влак (1939—1940)
- Сталинград кредалмашын участникше-влак
- CCCР-ысе фтизиатр-влак
- Марий АССР-ысе Кӱшыл Каҥашын депутатше-влак
- Кугу Ачамланде сарын медикше-влак
- Подполковник-влак (СССР)
- Берлин операцийын участникше-влак
- ВКП(б) йыжъеҥ-влак
- Марий АССР-ын сулло врачше-влак