Чхеидзе, Николай Николаевич

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Николай Николаевич Чхеидзе
Чхеидзе, Николай Николаевич.jpg
Шочмо кече 26 шыжа 1909(1909-10-26)
Шочмо вер
Колымо кече 28 шыжа 1996(1996-10-28) (87 ий)
Колымо вер
Гражданлык  Россий империй СССР Россий
Паша сомыл
Награде да премий

Орден Отечественной войны II степени  — 1985 Орден «Знак Почёта»  — 1966 Медаль «За трудовую доблесть» — 1946 Серебряная медаль на синей ленте.png «Чапле пашалан (Сарзе патырлыклан) лӱмгече медаль. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий лӱмеш палемдалтын»
Заслуженный агроном РСФСР.png
Марий АССР-ын сулло агрономжо (1960)

Николáй Николáевич Чхеи́дзе (26 шыжа 1909, У Торъял28 шыжа 1996, Йошкар-Ола) — совет ялозанлык пашаеҥ, агроном-шанчызе. Марий ялозанлык опыт станцийысе директорын алмаштышыже (1946—1949), Марий АССР-ысе Ялозанлык кушкыл-влакын сортыштым тергыме шотышто кугыжаныш комиссий инспектурын начальникше (1953—1981). РСФСР-ын сулло агрономжо (1976). Кугу Ачамланде сарын участникше. ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.

Илыш корныжо

1909 ий 26 октябрьыште Марий Элын кызытсе У Торъял район У Торъял посёлкышто шочын[1][2][3][4].

1930—1932 ийлаште РККА радамыште служитлен[5].

1933 ийыште Нартас ялозанлык техникумым тунем лектын, тунем пытарымеке — тиде техникумын туныктышыжо, завучшо. 1936 ийыште Озаҥысе ялозанлык институтым  (руш.), 1941 ийыште — тудын пелен аспирантурым тунем лектын[1][2][4].

1941 ийыште уэш Йошкар-Ола военкомат дене РККА-ш ӱжалтын. Кугу Ачамланде сарын участникше: Сталинград фронтышто 39-ше посна бронепоезд-влак дивизионын бронепоезд командирын алмаштышыже, лейтенант. 1944 ий июньышто сарзе службым мучашлен. II степенян Ачамланде сар орден дене палемдалтын[5].

1946—1949 ийлаште Марий ялозанлык опыт станций директорын алмаштышыже лийын[4]. 1953—1981 ийлаште — Марий АССР-ысе Ялозанлык кушкыл-влакын сортыштым тергыме шотышто кугыжаныш комиссий инспектурын начальникше[1][2][4].

Ялозанлыкым вияҥдымаште надыржылан 1960 ийыште «Марий АССР-ын сулло агрономжо», 1976 ийыште — «РСФСР-ын сулло агрономжо» чаплӱмым пуымо. «Почёт Пале» орден, медаль-влак, тунамак «Пашаште чолгалыклан» медаль да ВДНХ-н ший медальже, тыгак Марий АССР-ысе Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чаптаныкше дене (кум гана) палемдалтын[1][2][4].

1996 ий 28 октябрьыште Йошкар-Олаште колен[1][2][4].

Чаплӱм ден суаптар-влак

Палемдымаш

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Мочаев, 2007, с. 396.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 818.
  3. Новый Торъял (Новоторъяльское) | Родная Вятка. rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 7 теле 2025.
  4. 1 2 3 4 5 6 Чхеидзе Николай Николаевич (руш.). Марийская история в лицах. Тергыме кече: 7 теле 2025.
  5. 1 2 Чхеидзе Николай Николаевич :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 7 теле 2025.
  6. Чхеидзе Николай Николаевич :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 7 теле 2025.

Литератур

  • Сухин В. И. Развитие сельского хозяйства Марийской АССР в 1965—1975 гг.: автореферат диссертации кандидата исторических наук: 07.00.02 / АН СССР. Институт истории СССР. — Москва, 1987. — 15 с.
  • Чхеизде Николай Николаевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 396. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Чхеизде Николай Николаевич // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 818. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
  • Опарина Т. Т. Чхеизде Николай Николаевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 488. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.