Чемекова, Ольга Ивановна

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Ольга Ивановна Чемекова
Шочмо кече 14 пеледыш 1885(1885-06-14)
Шочмо вер
Колымо кече 2 пургыж 1974(1974-02-02) (88 ий)
Колымо вер
Гражданлык  Россий империй СССР
Паша сомыл педагог
Награде да премий

SU Medal For Valiant Labour in the Great Patriotic War 1941-1945 ribbon.svg «Чапле пашалан (Сарзе патырлыклан) лӱмгече медаль. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий лӱмеш палемдалтын»
Honored School Teacher of the RSFSR.png

Ольга Ивановна Чемекова (ӱдыр фамилийже — Мурина; 14 пеледыш 1885, Нолинск, Нольо уезд[d], Виче губерний, Россий империй2 пургыж 1974, Алушто, Крым Автоном Республик[d], Украин ССР[d], СССР) ― руш совет туныктышо, партий пашаеҥ. Чыкмасе соҥгыра да ойлен моштыдымо йоча-влаклан кыдалаш школын туныктышыжо (1940 ий гыч). РСФСР школын сулло туныктышыжо (1951). Пӱтынь Совет Ушемысе туныктышо-влакын икымше погыныштын делегатше (1925). 1927 ий гыч ВКП(б) йыжъеҥже.

Илыш корно

1885 ий 14 июньышто кызытсе Киров область Нольо районысо Нольо олаште шочын[1][2].

1905 ийыште Вӱрзым ӱдырамаш гимназийым тунемын пытарен[1][2].

1905―1930 ийлаште ― Вӱрзым уездын, Марий автоном областьын Марий Турек, Шернур, У Торъял районлажын ялысе школлаште туныктышо[3]. 1925 ийыште Пӱтынь Совет Ушемысе туныктышо-влакын икымше погыныштын делегатлан сайлалтын[1][2].

1930 ий гыч ― Марий автоном областьын Чыкма олаштыже туныктышо[1][2].

1927 ийыште ВКП(б)-шке пурен. 1935 ийыште Горький олаште пропагандист-влакын курсыштым тунемын пытарен, 1937 ийыште ― Йошкар-Олаште пропагандист-влакын курсыштым[1][2].

1932―1940 ийлаште ВКП(б) Курыкмарий райкомышто пашам ыштен, вара уэш туныктымо пашашке пӧртылын: Чыкмасе соҥгыра да ойлен моштыдымо йоча-влаклан кыдалаш школышто туныктышылан пашам ыштен[1][2][4].

1951 ийыште тудлан «РСФСР школын сулло туныктышыжо» чаплӱмым пуымо. Медаль-влак дене палемдалтын[1][2].

1974 ий 2 февральыште Крымысе Алушта олаште илыш дене чеверласен[1][2].

Еш

Пелашыже — Вӱрзым уездын волостьлаштыже пашам ыштыше туныктышо-аграрий Семён Чемеков.

Совет поэт, прозаик, СССР писатель-влак ушемын йыжъеҥже И. С. Чемековын да марий ялозанлык пашаеҥ Л. С. Чемековын изавашт лийын[1][2].

Чаплӱм да суаптар-влак

Палемдымаш

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Мочаев, 2017, с. 480.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 812.
  3. История школы. edu.mari.ru. Тергыме кече: 27 пеледыш 2026.
  4. Чемекова Ольга Ивановна (руш.). Марийская история в лицах. Тергыме кече: 27 пеледыш 2026.

Литератур

  • Алметева И. В. История начального школьного образования в Марийском крае во второй половине ХIХ ― начале ХХ веков: монография. — Йошкар-Ола: Марийский государственный университет, 2006. ― 313 с.
  • Бабичева А. Ю. Историко-правовой аспект становления и развития государственности марийского народа с октября 1917 по 1980-е г.г. XX в.: диссертация … кандидата юридических наук: 12.00.01. ― Нижний Новгород, 2007. ― 313 с.
  • Зайниев Г. З., Колесников А. Ю., Мочаев В. А. Чемекова Ольга Ивановна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 391. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Чемекова Ольга Ивановна // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 812. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
  • Колесников А. Ю. Чемекова Ольга Ивановна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 480. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
  • Муравьёв А. В. Учителями жива Россия. — 2-е изд., доп. — Йошкар-Ола: Издательский дом «Марийское книжное издательство», 2022. — 255 с.

Кылвер-влак