Прохоров, Зинон Филиппович

Зинон Филиппович Прохоров
Зинон Филиппович Прохоров
Шочмо кече	1909 ий 11 идым
Шочмо вер	Кугу Олыкъял, Озаҥ губерний, Россий империй
Колымо кече	1944 ий 19 идым (35 ий)
Колымо вер	Ходош села, Румыний
Пурымаш	СССР
Войскан родшо	стрелок войска
Службо жап	1937—1944
Званий	гвардий лейтенант
Часть	81-ше гвардий стрелок дивизий
Командоватлен	235-ше гвардий стрелок полкын стрелок взводшо
Кредалмаш/сар	Кугу Ачамланде сар
	РУВИКИ.Медиаште медиафайл-влак

Зинон Филиппович Прохоров (1909 ий 11 сентябрь — 1944 ий 19 сентябрь) — Кугу Ачамланде сарын салтакше, гвардийын лейтенантше, Совет Ушемын Талешкыже.

Илыш корныжо

1909 ий 11 сентябрьыште Кугу Олыкъялысе марий ешеш (кызыт Пӧтъял ял шотан илем, Юлсер вел Марий Эл Республик) шочын. Ешыште латикымше йоча лийын. Аваже — Ксения Тихоновна, ачаже — Филипп Петрович, кокымшо гильдиян купеч.

5 классым тунем пытарен: тӱҥалтыш кок ийжым пошкудо Никольское руш селаште Николо-Кукмор земстве школышто тунемын, кумшо класс — шочмо ялысе черке-приход школышто, вара — Сотнурысо кок классан школышто^[1].

1930 ийыште З. Прохоровын кулак озанлыкшым шалатеныт, ешыже Марий область деч ӧрдыжкӧ колталтын, Москош йодын возымо деч вара, 3 ий гыч гына ялышке пӧртыл кертын^[1].

1937 ий шыжым Йошкар Армий радамыш налалтын. 1938 ийыште Касвел Белоруссийым немыч-влак деч утарымаште лийын, 1939 ийыште — финн сарыште^[1].

1941 ий 6 мартыште изирак офицер-влакым ямдылыме курсым тунем лекмеке, З. Ф. Прохоровлан «изирак лейтенант» командир лӱмпалым пуымо.

Кугу Ачамланде сар тӱҥалтыш

1941 ий 22 июньышто, Кугу Ачамланде сарын икымше кечыштыже, взвод командир З. Ф. Прохоров боец-влакым сарзе тревого дене кынелтен, а сарын кокымшо кечынже нуно немыч-влак дене кредалыныт. Прохоровын взводысо пулемётчик-шамыч кум тылзе наре кӱрылтде кредалыныт. 1941 ий 15 сентябрьыште Зинон Прохоров нелын сусырген да Кечывалвел-Касвел фронтын госпитальышкыже колталтын.

Эмлалтмеке, Мӱндыр Эрвел гыч Сталинградыш толшо сибиряк-влакын стрелковый дивизийышкышт логалын.

Подвиг

З. Ф. Прохоров 1944 ий сентябрьыште поснак чот Румынийын кундемыштыже кредалмаште ойыртемалтын. Тудын командоватлыме взвод 19 сентябрьыште Ходош села лишне кӱкшака верч кредалын. Салтак-влаклан ончык эрташ тушман дзот гыч виян пулемёт тул мешаен. Гвардийын лейтенантше Прохоров гранат пидышым кучен, тушманын тул точкышкыжо нушкын миен. Тушман пулемёт марте 15 метр утла кодмеке, Прохоров гранатым кудалташ нӧлталалтын, но тушман пуля пурла кидшым шӱтен. Тунам Зинон лишкырак нушкын миенат, шола кидше дене гранат кылдышым кудалтен. Чот пудештме деч вара пулемёт шыпланен. Прохоров уло кап дене кынел шогалын да «Ончыко! Родина Верч!» кычкыралын.

Но тиде жапыште пулемёт угыч лӱйкалаш тӱҥалын. Прохоров нелын сусырген, но пытартыш вийжым погалтен, пулемёт деке вийналтын да капше дене тушман дзотын амбразуржым петырен.

СССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын 1945 ий 24 мартысе кӱштыкшӧ дене руалтыше немыч-влак дене кредалше фронтысо командованийын кӱштымыжым сайын шуктымыжлан да тыгодым лӱддымылыкым да талылыкым ончыктымылан гвардийын лейтенантше Зинон Филиппович Прохоровлан Совет Ушемын Талешкыже чаплӱмым пуымо (колымекыже).

Тыргу-Муреш оласе (Румыний) совет салтак-влакын иза-шольо шӱгарыштышт тойымо.

Суаптарже

«Шӧртньӧ Шӱдыр» медаль (24.03.1945);
Ленин орден (24.03.1945);
Ачамланде сар орден 2-шо степень (20.09.1944).

Волжскышто бюст

Шарнымаш

З. Ф. Прохоровын лӱмжӧ дене Волжск ден Йошкар-Оласе урем-влак лӱмдалтыныт, тыгак Кугу Олыкъял ден Карай яллаштат тудын лӱмеш урем-влак улыт.

Кугу Олыкъялыште тоштер-пӧртым почмо.

Мемориал оҥам Юлсер вел Сотнур школ пырдыжыште Сотнур МТС, Олыкъял тоштер-пӧртыштӧ, Йошкар-Оласе Прохоров уремыште вераҥдыме.

Палемдымаш

↑ ¹ ² ³ Максимов, 2004.

Литератур

Максимов А. Ф. Шагнул солдат в бессмертие (к 60-летию героического подвига и 95-летию со дня рождения Героя Советского Союза Зинона Филипповича Прохорова) // Марийский архивный ежегодник. — Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, 2004. — С. 87—92. — 500 экз.
Прохоров Зинон Филиппович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 294. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
Прохоров Зинон Филиппович // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 656—657. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
Прохоров Зинон Филиппович // История Марийского края в лицах. 1941—1945 гг. Великая Отечественная война. — Йошкар-Ола: МарНИИЯЛИ, 2015. — С. 197—198. — 374 с. — 500 экз. — ISBN 978-5-94950-070-5.

Кылвер-влак

Зинон Филиппович Прохоров (руш.). Сайт «Герои страны».

[_df2fdb64f56c0263-1] ¹ ² ³ Максимов, 2004.

[1]