Петров, Макар Степанович
| Макар Степанович Петров | |
|---|---|
| | |
| Шочмо кече | 1916 ий 29 шорыкйол |
| Шочмо вер | Изи Позэҥер, Вӱрзым уезд, Виче губерний, Россий империй |
| Колымо кече | 1995 ий 28 кылме (79 ий) |
| Колымо вер | Мочалище, Звенигово район, Марий Эл, Россий |
| Гражданлык |
|
| Паша сомыл | педагог |
| Награде да премий | |
Макáр Степáнович Петрóв (29 шорыкйол 1916, Изи Позэҥер[d] — 28 кылме 1995, Мочалище, Марий Эл Республик) — совет педагог. Медведево вел Пурсанур кыдалаш школын директоржо (1949―1954), Марий АССР-ысе Провой вел Мочалище кыдалаш школын директоржо (1954—1976). РСФСР школын сулло туныктышыжо (1960). Кугу Ачамланде сарын салтакше. 1940 ий гыч ВКП(б)-н йыжъеҥже.
Илыш корныжо
1916 ий шорыкйол тылзын 29-ше кечынже кызытсе Киров кундем Лебяжье вел Изи Позэҥер ялысе йорло кресаньык ешеш шочын[1][2][3].
1935 ийыште Яранск педагогике техникумым, 1938 ийыште — пашам ыштышылак, Киров туныктышо институтым тунем пытарен[1][2][3].
1939 ий идым тылзын Киров кундем Яраҥ вел Солабеляк ял гыч РККА-ш налме. 1940 ийыште ВКП(б)-ш пурен. Кугу Ачамланде сарын салтакше: лӱйкалыше ротын политрукшо, батарейын комиссарже, 3-шо Белорус фронтысо гвардий артиллерий полкын 76-мм пушко батарейын тул взводын командирже, гвардийын кугурак лейтенантше. Нелын сусырген. 1945 ий теле тылзын армий гыч колтымо. II да I степенян Ачамланде сар, Йошкар Шӱдыр орден да медаль-влак дене суапландарыме[4].
1949 ийыште Н. К. Крупская лӱмеш Марий педагогике институтым заочно тунем пытарен. Тиде ий гыч — Марий АССР Медведево вел Пурсанур кыдалаш школын директоржо. 1954—1976 ийлаште — МАССР-ысе Провой вел Мочалище кыдалаш школын директоржо. Тудын вуйлатымыж почеш тунемше-влак кӱкшӧ шинчымашышт дене ойыртемалтыныт, тиде школым устан вуйлатымашын лектышыже, школ чодыразе да турист-влак команде-влак эре ончыл верыште лийыныт[1][3].
Калык шинчымаш аланысе суаплан 1960 ийыште «РСФСР школын сулло туныктышыжо» чаплӱмым пуымо. Тыгак Пашан Йошкар Тистыже орден дене палемдыме[1][3].
1995 ий кылме тылзын 28-ше кечынже Марий Эл Провой вел Мочалище посёлкышто колен[1][3].
Чаплӱм да суаптар-влак
- РСФСР школын сулло туныктышыжо (1960)[1][3]
- Пашан Йошкар Тистыже орден (1971)[1][3]
- I степенян Ачамланде сар орден (06.04.1985)
- II степенян Ачамланде сар орден (28.02.1945)
- Йошкар Шӱдыр орден (06.04.1945)
- «Кёнигсбергым налмылан» медаль
- «Берлиным налмылан» медаль
- «1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль (09.05.1945)
- «Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» лӱмгече медаль[1][3]
Палемдымаш
Литература
- Петров Макар Степанович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 278. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Петров Макар Степанович // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 620. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
- Краснов П. В. Петров Макар Степанович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 336. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
- Муравьёв А. В. Учителями жива Россия. — 2-е изд., доп. — Йошкар-Ола: Издательский дом «Марийское книжное издательство», 2022. — 255 с.
- Шорыкйол тылзын 29 кечынже шочшо-влак
- 1916 ийыште шочшо-влак
- Алфавит почеш персоналий-влак
- Уржум уездыште шочшо-влак
- Кылме тылзын 28 кечынже колышо-влак
- 1995 ийыште колышо-влак
- Звенигово районышто колышо-влак
- Алфавит почеш педагог-влак
- Российысе педагог-влак
- СССР-ысе педагог-влак
- XX курымысо педагог-влак
- Паша Йошкар Тисте орден дене суапландаралтше-влак
- I степенян Ачамланде сар орден дене суапландаралтше-влак
- II степенян Ачамланде сар орден дене суапландаралтше-влак
- Йошкар Шӱдыр орден дене суапландаралтше-влак
- «Кёнигсбергым налмылан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «Берлиным налмылан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» медаль дене суапландаралтше-влак
- РСФСР школын сулло туныктышыжо-влак
- Российыште шочшо-влак
- Марий Элыште колышо-влак
- Кугу Ачамланде сарыште взвод-влакын командирышт
- Кёнигсберг штурмын участникше-влак
- Кугу Ачамланде сарын политпашаеҥже-влак
- Кугурак лейтенант-влак (СССР)
- Марий кугыжаныш педагогике институтым тунем пытарыше-влак
- Берлин операцийын участникше-влак
- ВКП(б) йыжъеҥ-влак
- СССР-ысе школ директор-влак
- Марий Элысе туныктышо-влак
- Звенигово районышто тойымо-влак
- Виче гуманитар университетым тунем лекше-влак