Перепелица, Тамара Алексеевна
| Тамара Алексеевна Перепелица | |
|---|---|
| | |
| Шочмо кече | 21 кылме 1949 |
| Шочмо вер | |
| Колымо кече | 22 пеледыш 2019 (69 ий) |
| Колымо вер | |
| Гражданстве |
|
| Профессий | шкет выступатлыше мурызо |
| Усталык жап | 1975—2007 |
| Театр |
Э. Сапаев лӱмеш Марий опер да балет театр М. Джалиль лӱмеш Татар опер да балет театр, А. Б. Соловьяненко лӱмеш Донецкысе опер да балет театр |
| Суаптар |
Марий Эл Республикын калык артистше (1999) Марий АССР-ын сулло артистше (1991) Йыван Кырла лӱмеш Калыкле театр премийын лауреатше (1994) |
Тамара Алексеевна Перепелица (21 кылме 1949, Липканы[d], Бричанск район[d] — 22 пеледыш 2019, Моско) ― совет да россий артистка, мурызо, сем педагог. Э. Сапаев лӱмеш Марий опер да балет театрын солисткыже (1977―2007). Кызытсе сымыктыш институтын (Моско ола) да Йошкар-Оласе И. С. Палантай лӱмеш сем училищын туныктышыжо. И. Юрьева лӱмеш тошто руш романсым мурышо-влакын Пӱтынь российысе да калык-влак кокласе конкурсын лауреатше (Владимир, 1995; Таллинн, Кохтла-Ярве, 2002). Марий Эл Республикын калык артистше (1999). Марий АССР-ын сулло артистше (1991). Йыван Кырла лӱмеш Калыкле театр премийын лауреатше (1994). 1987 ий гыч КПСС йыжъеҥ.
Илыш корныжо
1949 ий 21 кылмыште кызытсе Молдавийысе Бричанск велне, Липканы олаште, шочын[1][2].
1970 ийыште Ставрополь сем училищым (вокал пӧлка) тунем пытарен. Киевысе да Красноярскысе опереттыште, Донецкысе опер да балет театрыште мурен[3].
1975 ийыште Озаҥысе кугыжаныш консерваторийым (В. А. Лазькон классше) тунем пытарен[1][2][4].
1975―1976 ийлаште М. Джалиль лӱмеш Татар опер да балет театрыште мурен[3].
1977―2007 ийлаште ― Э. Сапаев лӱмеш Марий опер да балет театрын солисткыже[1][2][4].
Йошкар-Оласе И. С. Палантай лӱмеш сем училищын мураш туныктышыжо да иллюстраторжо лийын[1][2][4].
Кызытсе сымыктыш институтын (Моско ола) академий мурымаш кафедрын туныктышыжо лийын[5].
2019 ий 22 пеледышыште Москошто трагически колен[5][6][7].
Сем усталыкше
Йӱк ― лирике-драмысе сопрано[1][2].
Мурызын дебютшо ― Иолантан роль, П. Чайковскийын тыгаяк лӱман оперыштыже. Тудлан утларак драме сынан партий-влак келшеныт: П. Чайковскийын «Евгений Онегин»-ыштыже Татьяна, Дж. Пуччинин Чио-Чио-сан ден Флория Тоска тыгаяк лӱман оперылаштыже, Ж. Бизен «Кармен»-ыштыже Микаэла да Дж. Вердин «Травиата» оперыштыже Виолетта[4].
Оперетте да сем комедий жанрыште пашам ыштен, тыгайыште вокал ден актёр модмашын синтезше кӱлешан: И. Штраусын, И. Кальманын, Ф. Легарын, К. Листовын произведенийышт, тыгак йоча-влаклан сем йомаклаште. Тудын «Цыганский барон» да «Цыганская любовь», «Летучая мышь» да «Марица», «Весёлая вдова» да «Король вальса» спектакльласе рольжо-влак шарнымашеш кодыт[4].
Марий композитор-влак С. Маковын, А. Незнакинын, В. Кульшетовын, Э. Архипован мурыштым концерт, пленум, погын, фестивальлаште, радио ден телевиденийыште мурен[4].
Тошто руш романсым мурышо-влакын И. Юрьева лӱмеш пӱтынь российысе да калык-влак кокласе конкурсын лауреатше (Владимир, 1995; Таллинн, Кохтла-Ярве, 2002)[1][2]. Тудын сеҥымаш радамыштыже ― калык-влак кокласе да пӱтынь российысе конкурс ден фестивальлаште тунемшыж-влакын сеҥымашышт: «Йошкар-Ола театральная» фестивальыште, «Композиторы детям» Красноярскыште, Омскышто, Ижевскыште, Угарман олаште[5]. 1994 ийыште Ш. Гунон «Фауст» оперыштыже Маргаритан рольжым модмылан Йыван Кырла лӱмеш театр премийын лауреатше лийын[4].
Тӱҥ роль-влак
Умбакыже Т. А. Перепелицан тӱҥ роль-влак лӱмерже ончыкталтын[1][2][4]:
- Иоланта («Иоланта» П. Чайковский)
- Татьяна («Евгений Онегин» П. Чайковский)
- Чио-Чио-сан («Чио-Чио-сан» Дж. Пуччини)
- Флория Тоска («Тоска» Дж. Пуччини)
- Микаэла («Кармен» Ж. Бизе)
- Виолетта («Травиата» Дж. Верди)
- Маргарита («Фауст» Ш. Гуно)
- Розалинда («Летучая мышь» И. Штраус)
Пагалымаш
- Марий Эл Республикын калык артистше (1999)[1][2][3][4]
- Марий АССР-ын сулло артистше (1991)[1][2][3][4]
- Йыван Кырля лӱмеш калыкле театр премийын лауреатше (1994) ― Ш. Гунон «Фауст» оперыштыже Маргаритан рольжым модмылан[4]
Палемдымаш
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Мочаев, 2017, с. 333.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 616.
- ↑ 1 2 3 4 Тамара Перепелица. Кино-Театр.Ру. Тергыме кече: 14 кылме 2025.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Марийский государственный академический театр оперы и балета им. Эрика Сапаева (руш.). operaballet.net. Тергыме кече: 14 кылме 2025.
- ↑ 1 2 3 Памяти Тамары Алексеевны Перепелицы. msk.academica.ru. Тергыме кече: 14 кылме 2025.
- ↑ Тамара Алексеевна Перепелица, <https://www.marpravda.ru/spetsproekty-mp/vechnaya-pamyat/tamara-alekseevna-perepelitsa/>. Тергыме: 14 кылме 2025.
- ↑ administrator. Союз театральных деятелей (руш.). std-mari.ru. Тергыме кече: 14 кылме 2025.
Литератур
- Артищева Р. В. Перепелица Тамара Алексеевна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 276. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Перепелица Тамара Алексеевна // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 616. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
- Артищева Р. В. Перепелица Тамара Алексеевна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 333. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
- Перепелица Тамара Алексеевна // Энциклопедия театров Марий Эл: иллюстрированное научно-популярное издание. ― Йошкар-Ола, 2019. — С. 175. — ISBN 978-5-6043759-4-5.
Кылвер-влак
- Кылме тылзын 21 кечынже шочшо-влак
- 1949 ийыште шочшо-влак
- Липканы олаште шочшо-влак
- Пеледыш тылзын 22 кечынже колышо-влак
- 2019 ийыште колышо-влак
- Москошто колышо-влак
- Алфавит почеш персоналий-влак
- Российысе музыкальный училище-влакым тунем пытарыше-влак
- Озаҥ кугыжаныш консерваторийым тунем пытарыше-влак
- Марий Эл Республикын калык артистше-влак
- Марий АССР-ын сулло артистше-влак
- Российысе театр пашаеҥ-влак ушемын йыжъеҥышт
- СССР-ысе опер мурызо-влак
- СССР-ын оперетте мурызыжо-влак
- Марий Элысе мурызо-влак
- Руш романсым мурышо-влак
- КПСС йыжъеҥ-влак