Перепелица, Тамара Алексеевна

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Тамара Алексеевна Перепелица
Перепелица Тамара Алексеевна.jpg
Шочмо кече 21 кылме 1949(1949-11-21)
Шочмо вер
Колымо кече 22 пеледыш 2019(2019-06-22) (69 ий)
Колымо вер
Гражданстве  СССР Россий
Профессий шкет выступатлыше мурызо
Усталык жап 1975—2007
Театр Э. Сапаев лӱмеш Марий опер да балет театр
М. Джалиль лӱмеш Татар опер да балет театр, А. Б. Соловьяненко лӱмеш Донецкысе опер да балет театр
Суаптар Марий Эл Республикын калык артистше (1999)
Марий АССР-ын сулло артистше (1991)
Йыван Кырла лӱмеш Калыкле театр премийын лауреатше (1994)

Тамара Алексеевна Перепелица (21 кылме 1949, Липканы[d], Бричанск район[d]22 пеледыш 2019, Моско) ― совет да россий артистка, мурызо, сем педагог. Э. Сапаев лӱмеш Марий опер да балет театрын солисткыже (1977―2007). Кызытсе сымыктыш институтын (Моско ола) да Йошкар-Оласе И. С. Палантай лӱмеш сем училищын туныктышыжо. И. Юрьева лӱмеш тошто руш романсым мурышо-влакын Пӱтынь российысе да калык-влак кокласе конкурсын лауреатше (Владимир, 1995; Таллинн, Кохтла-Ярве, 2002). Марий Эл Республикын калык артистше (1999). Марий АССР-ын сулло артистше (1991). Йыван Кырла лӱмеш Калыкле театр премийын лауреатше (1994). 1987 ий гыч КПСС йыжъеҥ.

Илыш корныжо

1949 ий 21 кылмыште кызытсе Молдавийысе Бричанск велне, Липканы олаште, шочын[1][2].

1970 ийыште Ставрополь сем училищым (вокал пӧлка) тунем пытарен. Киевысе да Красноярскысе опереттыште  (руш.), Донецкысе опер да балет театрыште мурен[3].

1975 ийыште Озаҥысе кугыжаныш консерваторийым (В. А. Лазькон классше) тунем пытарен[1][2][4].

1975―1976 ийлаште М. Джалиль лӱмеш Татар опер да балет театрыште  (руш.) мурен[3].

1977―2007 ийлаште ― Э. Сапаев лӱмеш Марий опер да балет театрын солисткыже[1][2][4].

Йошкар-Оласе И. С. Палантай лӱмеш сем училищын мураш туныктышыжо да иллюстраторжо лийын[1][2][4].

Кызытсе сымыктыш институтын  (руш.) (Моско ола) академий мурымаш кафедрын туныктышыжо лийын[5].

2019 ий 22 пеледышыште Москошто трагически колен[5][6][7].

Сем усталыкше

Йӱк ― лирике-драмысе сопрано[1][2].

Мурызын дебютшо ― Иолантан роль, П. Чайковскийын тыгаяк лӱман оперыштыже. Тудлан утларак драме сынан партий-влак келшеныт: П. Чайковскийын «Евгений Онегин»-ыштыже Татьяна, Дж. Пуччинин Чио-Чио-сан ден Флория Тоска тыгаяк лӱман оперылаштыже, Ж. Бизен «Кармен»-ыштыже Микаэла да Дж. Вердин «Травиата» оперыштыже Виолетта[4].

Оперетте да сем комедий жанрыште пашам ыштен, тыгайыште вокал ден актёр модмашын синтезше кӱлешан: И. Штраусын, И. Кальманын, Ф. Легарын, К. Листовын произведенийышт, тыгак йоча-влаклан сем йомаклаште. Тудын «Цыганский барон» да «Цыганская любовь», «Летучая мышь» да «Марица», «Весёлая вдова» да «Король вальса» спектакльласе рольжо-влак шарнымашеш кодыт[4].

Марий композитор-влак С. Маковын, А. Незнакинын, В. Кульшетовын, Э. Архипован мурыштым концерт, пленум, погын, фестивальлаште, радио ден телевиденийыште мурен[4].

Тошто руш романсым мурышо-влакын И. Юрьева лӱмеш пӱтынь российысе да калык-влак кокласе конкурсын лауреатше (Владимир, 1995; Таллинн, Кохтла-Ярве, 2002)[1][2]. Тудын сеҥымаш радамыштыже ― калык-влак кокласе да пӱтынь российысе конкурс ден фестивальлаште тунемшыж-влакын сеҥымашышт: «Йошкар-Ола театральная» фестивальыште, «Композиторы детям» Красноярскыште, Омскышто, Ижевскыште, Угарман олаште[5]. 1994 ийыште Ш. Гунон «Фауст» оперыштыже Маргаритан рольжым модмылан Йыван Кырла лӱмеш театр премийын лауреатше лийын[4].

Тӱҥ роль-влак

Умбакыже Т. А. Перепелицан тӱҥ роль-влак лӱмерже ончыкталтын[1][2][4]:

  • Иоланта («Иоланта» П. Чайковский)
  • Татьяна («Евгений Онегин» П. Чайковский)
  • Чио-Чио-сан («Чио-Чио-сан» Дж. Пуччини)
  • Флория Тоска («Тоска» Дж. Пуччини)
  • Микаэла («Кармен» Ж. Бизе)
  • Виолетта («Травиата» Дж. Верди)
  • Маргарита («Фауст» Ш. Гуно)
  • Розалинда («Летучая мышь» И. Штраус)

Пагалымаш

Палемдымаш

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Мочаев, 2017, с. 333.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 616.
  3. 1 2 3 4 Тамара Перепелица. Кино-Театр.Ру. Тергыме кече: 14 кылме 2025.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Марийский государственный академический театр оперы и балета им. Эрика Сапаева (руш.). operaballet.net. Тергыме кече: 14 кылме 2025.
  5. 1 2 3 Памяти Тамары Алексеевны Перепелицы. msk.academica.ru. Тергыме кече: 14 кылме 2025.
  6. Тамара Алексеевна Перепелица, <https://www.marpravda.ru/spetsproekty-mp/vechnaya-pamyat/tamara-alekseevna-perepelitsa/>. Тергыме: 14 кылме 2025. 
  7. administrator. Союз театральных деятелей (руш.). std-mari.ru. Тергыме кече: 14 кылме 2025.

Литератур

  • Артищева Р. В. Перепелица Тамара Алексеевна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 276. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Перепелица Тамара Алексеевна // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 616. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
  • Артищева Р. В. Перепелица Тамара Алексеевна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 333. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
  • Перепелица Тамара Алексеевна // Энциклопедия театров Марий Эл: иллюстрированное научно-популярное издание. ― Йошкар-Ола, 2019. — С. 175. — ISBN 978-5-6043759-4-5.

Кылвер-влак