Маков, Сергей Николаевич

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Сергей Николаевич Маков
Маков, Сергей Николаевич.jpg
Тӱҥ увер
Тичмаш лӱм
Шочмо кече 8 шорыкйол 1954(1954-01-08) (72 ий)
Шочмо вер
Эл
Профессий композитор, музыкым туныктышо

Сергей Николаевич Маков (шоч. 8 шорыкйол 1954, Тумньымучаш, Марий Автоном Совет Социализм Республик) — марий композитор да туныктышо, СССР композитор-влак ушемын йыжыҥъеҥже (1982), Марий комсомолын Олык Ипай лӱмеш премийжын лауреатше (1984), СССР Композитор-влак ушемын Дмитрий Шостакович лӱмеш премийжын лауреатше (1989), Марий АССР сымыктышын сулло пашаеҥже (1991), И. С. Палантай лӱмеш Кугыжаныш премийын лауреатше (1995)[1].

Илыш корныжо

Шым ияш гыч Йошкар-Оласе 1-ше №-ан сем да сылнысымыктыш школ-интернатыште ковыж классыште тунемын[2].

Визымше классыште семым возаш тӱҥалын (П. М. Двойринын вуйлатымыж почеш). Музык шинчымашыжым И. С. Палантай лӱмеш Йошкар-Оласе сем училищын теорий пӧлкаштыже шуен. Тиде жапыштак И. Н. Молотов деч семым возымо мастарлыклан тунемын[1].

1972 гыч 1977 ий марте Озаҥысе кугыжаныш консерваторийыште профессор А. Б. Лупповын композиций классыштыже тунемын.

1977 ий гыч И. С. Палантай лӱмеш сем училищыште теорий дисциплине-влакым туныктен[3].

1983—1988 ийлаште СССР-ысе Сем фондын марий пӧлкажын ӱшанъеҥже лийын[2].

1995 гыч 2001 ий марте — Марий Эл Республикысе Композитор-влак ушемын председательже. Шке шинчымашыжым да моштымашыжым кушкын шогышо тукымлан пуа — Уста йоча-влаклан 1-ше №-ан школ-интернатыште композиций классым да Республикысе тӱвыра да сымыктыш колледжыште теорий урок-влакым вӱда.

Маковын усталык пашаже сай лектышан. Тудо жанр шот дене чот ойыртемалтше шуко произведенийым воза. Марий ораторийлан негызым пыштен («Муралтем мый йывыртен» Йыван Кырлан мутшылан). Икымше марий чоншӱлыш (духовный) кантатым серен («Кӱсото» З. Дудинан мутшылан). Тудын серымыже-влак кокла гыч — симфоний оркестрлан пассакалий ден фуга, ковыж концерт, кантате, кылан семӱзгар трио, вариаций-влак, шуко йӱклан серыме (вокал) цикл-влак, ятыр эстраде муро, спектакль-влаклан сем. Но тудын усталык пашаштыже эн кугу верым йоча-влаклан сем налеш[4]. Тиде — сем йомак-влак, хорлан да тыглай йоча муро-влак, семӱзгарлык пьесе-влак. 1985 ийыште йочасадлан «Волгыдо пайрем» муро сборникше лектын, а 1992 да 1994 ийлаште В. Захаров дене пырля «Ший оҥгыр» мураршашым савыктен[1].

1987 ийыште С. Маков ден Е. Петриченко республикысе тӱшка кыдалаш школласе I—IV класслан музык дене программым да сем хрестоматийым ямдыленыт[1].

С. Маков — «Российын композиторжо-влак — йоча-шамычлан» Пӱтынь Российысе йоча муро фестивальын эре улшо участникше[2][4].

Палемдымаш

  1. ↑ 1 2 3 4 Маков Сергей Николаевич, <http://www.marihistory.ru/2011-01-01-19-53-52/24833-makov-sergej-nikolaevich.html>. Тергыме: 7 шыжа 2025. 
  2. ↑ 1 2 3 Кузнецова, 2006, с. 90—91.
  3. ↑ Фестиваль музыки Сергея Макова: праздник в честь юбилея композитора | Йошкар-Ола (руш.). filmariel12.orgs.biz. Тергыме кече: 7 шыжа 2025.
  4. ↑ 1 2 65 лет со дня рождения Сергея Николаевича Макова (руш.). maribibl.my1.ru. Тергыме кече: 7 шыжа 2025.

Литератур

  • Кузнецова В. Г., Кульшетова Л. И., Чеснокова В. И. Композиторы и музыковеды Республики Марий Эл. — Йошкар-Ола: Типография Правительства Республики Марий Эл, 2006. — С. 90—99. — 266 с. — 1000 экз. — ISBN 5-87898-318-4.
  • Артищева Р. В., Мочаев В. А. Маков Сергей Николаевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 265—266. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
  • Протасова В.В. Творческий облик С.Н. Макова: К вопросу об эволюции музыкального стиля. — Йошкар-Ола: научная статья по специальности «Искусствоведение», 2023. — 105 с.
"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Маков,_Сергей_Николаевич&oldid=1234132" гыч налме