Нечитайло, Пётр Степанович
| Пётр Степанович Нечитайло | |
|---|---|
| | |
| Шочмо кече | 27 сӱрем 1920 |
| Шочмо вер | |
| Колымо кече | 17 ага 1997 (76 ий) |
| Колымо вер | |
| Гражданлык |
|
| Паша сомыл | кино |
| Награде да премий |
|
Пётр Степа́нович Нечита́йло (27 сӱрем 1920, Давыдовка[d], Акимовка район[d], Запорожский область, Украине — 17 ага 1997, Йошкар-Ола, Марий Эл Республик, Россий) — верысе кинофикацийын совет вуйлатышыже. Марий АССР-ысе кинофикаций шотышто Кугыжаныш комитет председатель (1977—1987). РСФСР тӱвыран сулло пашаеҥже (1980), Марий АССР тӱвыран сулло пашаеҥже (1969). Кугу Ачамланде сарын салтакше. 1945 ий гыч ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.
Илыш корныжо
1920 ий 27 июльышто Украинысе Запорожье областьын Акимовка районысо Давыдовка селаште шочын. 1939 ийыште Донецк областьыште Марьинск педагогике училищым тунем пытарен, Горловка олаште туныктышо лийын.
1940 ий 23 майыште РККА-ш налыныт. Кугу Ачамланде сарын салтакше: химический инструктор, взвод командир, Белорус фронтышто посна понтон-кӱвар батальон ротын комсоргшо, сержант. Кавказ, Белоруссий, Эрвел Пруссий кредалмашлаште палемдалтын. Старший лейтенант лӱмпалым сулен. 1947 ийыште армий гыч демобилизоватлалтын. 1945 ий гыч ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже. Йошкар Шӱдыр орден (1944, 1945), «Лӱддымылыклан» (1944), «Сарзылык суаплан» (1945) да моло медаль денат суапландаралтын. 1985 ийыште тудлан II степенян Ачамланде сар орденым кучыктеныт[1][2].
1947 ий гыч Йошкар-Олаште: «Рекорд» кинотеатрын директоржо, Марий АССР-ысе кинофикаций виктемын кадр пӧлкажын начальникше, 1977—1987 ийлаште — кинофикаций шотышто Кугыжаныш комитетын председательже[3]. 1959 ийыште, пашам кодыде, Н. К. Крупская лӱмеш марий кугыжаныш педагогике институтым тунем пытарен[3].
1969 ийыште тудлан «Марий АССР тӱвыран сулло пашаеҥже», 1980 ийыште — «РСФСР тӱвыран сулло пашаеҥже» чаплӱмым пуымо[3].
1997 ий 17 майыште Йошкар-Олаште илыш дене чеверласен, Туруново шӱгарлаште тойымо[3][4].
Чаплӱм ден суаптар-влак
- РСФСР тӱвыран сулло пашаеҥже (1980)[3];
- Марий АССР тӱвыран сулло пашаеҥже (1969)[3];
- II степенян Ачамланде сар орден (06.04.1985)[5];
- Йошкар Шӱдыр орден (04.07.1944; 16.02.1945)[6];
- «Лӱддымылыклан» медаль (24.03.1944)[6];
- «Сарзылык суаплан» медаль (21.05.1945)[6];
- «Кавказым аралымылан» медаль (01.05.1944)[6];
- «Кёнигсбергым налмылан» медаль[2];
- «1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль (09.05.1945)[1];
- «Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» лӱмгече медаль;
- Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чаптаныкше (1980)[3].
Палемдымаш
- ↑ 1 2 Нечитайло Петр Степанович :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 22 пургыж 2026. Архивлыме 15 идым 2021 ий.
- ↑ 1 2 #дорогапамяти Участник ВОВ ✩ Нечитайло Петр Степанович (руш.). Музейный комплекс "Дорога Памяти". Тергыме кече: 22 пургыж 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Мочаев, 2017, с. 303.
- ↑ Нечаев Василий Егорович - Сведения о смерти. web.archive.org. Тергыме кече: 22 пургыж 2026.
- ↑ Нечитайло Петр Степанович :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 22 пургыж 2026. Архивлыме 15 идым 2021 ий.
- ↑ 1 2 3 4 Нечитайло Петр Степанович :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 22 пургыж 2026. Архивлыме 15 идым 2021 ий.
Литератур
- Нечитайло Пётр Степанович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 253. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Нечитайло Пётр Степанович // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 576. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
- Мочаев В. А. Нечитайло Пётр Степанович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 303. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
Кылвер-влак
- Сӱрем тылзын 27 кечынже шочшо-влак
- 1920 ийыште шочшо-влак
- Акимовка районышто шочшо-влак
- Ага тылзын 17 кечынже колышо-влак
- 1997 ийыште колышо-влак
- Йошкар-Олаште колышо-влак
- II степенян Ачамланде сар орден дене суапландаралтше-влак
- Йошкар Шӱдыр орден дене суапландаралтше-влак
- «Лӱддымылыклан» медаль дене суапландаралтше-влак (СССР)
- «Сарзылык суаплан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «Кавказым аралымылан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «Кёнигсбергым налмылан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» медаль дене суапландаралтше-влак
- РСФСР тӱвыран сулло пашаеҥже-влак
- Алфавит почеш персоналий-влак
- Марий АССР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже-влак
- Туруново шӱгарлаште тойымо-влак
- Кугу Ачамланде сарыште взвод-влакын командирышт
- Кугурак лейтенант-влак (СССР)
- Марий кугыжаныш педагогике институтым тунем пытарыше-влак
- СССР-ысе кинематографист-влак
- ВКП(б) йыжъеҥ-влак
- Кугу Ачамланде сарын сарзе химикше-влак