Медведев, Анатолий Васильевич

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
РУВИКИ-ште тыгай тукымлӱм дене вес еҥ нерген статьям лудаш лиеш: Медведев.
Анатолий Васильевич Медведев
Анатолий и Галина Медведевы (Йошкар-Ола).jpg
Шочмо кече 18 кылме 1946(1946-11-18) (79 ий)
Шочмо вер Петровск (Саратов кундем), Саратов кундем, РСФСР, СССР
Гражданстве  СССР →  Россий
Жанр
скульптор, портрет
Тунеммаш К. А. Савицкий лӱмеш Пензысе сылнылык училище
Награде Россий Федерацийын сулло сӱретчыже — 2011
Марий Эл Республикын сулло сӱретчыже (2002)
Олык Ипай лӱмеш Марий комсомол премий (1980)

Анатолий Васильевич Медведев (шоч. 18 кылме 1946, Петровск[d], Саратов область) ― совет да российысе сӱретче, скульптор, Российысе сӱретче-влак ушемын йыжъеҥже. РСФСР Сылнылык фондысо Марий мастаргудын скульпторжо (1972 ий гыч). Марий сылнымутым негызлыше С. Чавайнлан да марий композитор, СССР калык артист А. Эшпайлан чапкӱ-влакын, Марий Эл Республикысе Йошкар-Олаште эмлыше пашаеҥ-влаклан монументын авторжо. Россий Федерацийын сулло сӱретчыже (2011). Марий Эл Республикын сулло сӱретчыже (2002). Олык Ипай лӱмеш Марий комсомол премийын лауреатше (1980).

Илыш корныжо

1946 ий 18 ноябрьыште Саратов кундемысе Петровск олаште шочын. Ачаже ― экономист, аваже ― вольык ончышо[1].

1965 ийыште Саратов кундемысе Петровск олаште 2-шо №-ан кыдалаш школым тунем пытарен[2].

1965―1968 ийлаште Совет Армийыште служитлен: службым Йошкар-Ола воктене ракет дивизийыште эртен[1].

1972 ийыште Савицкий лӱмеш Пензысе сылнылык училищым  (руш.) (мар. тунем пытарен[1].

1972 ий гыч ― РСФСР-ысе Сылнылык фондын  (руш.) (мар. Марий мастаргудыжын скульпторжо. 1973 ий гыч – шкевуя усталык паша дене ила[1].

Кызытсе жапыште Йошкар-Олаште ила да пашам ышта.

Сӱрет усталыкше

1977 ий гыч Российысе сӱретче-влак ушемын  (руш.) (мар. йыжъеҥже[2].

Изиж годсек сӱретлаш, пу гыч пӱчкаш, шун гыч ненчаш йӧратен[3].

Службо жапыште сарзе часть пелен клубышто плакат ден афишым сӱретлен, у фильм-влакым налаш, Йошкар-Оласе кинофикаций управленийыш миен коштын[3].

Сӱретчын икымше сеҥымашыже-влак портрет жанр дене кылдалтыныт: «Геолог» (1973), «Сонарзе Василий Фролов» (1976), «Сонарзе Потехин» (1979), «Айвика» (1974), «Оля» (1979) да молат. Марий тӱвыра да сымыктыш пашаеҥ-влакын портретыштым ыштен: сӱретче-влак А. Бутовын (1977), Ю. Подмарёван (1985), композитор К. Смирновын (1991)[4]. Тиде серийлан Олык Ипай лӱмеш Марий комсомол премий дене палемдалтын[1].

Портрет гыч фигур деке куснен, тыште икмыняр шкешотан станысе композицийым ыштен: «Шӱвырзӧ» (1977), «Чара ӱдырамаш» (1985), «Умыла» (1991), «Кеҥеж» (1996) да молат[4].

Монумент скульптур произведений, жанрысе композиций, изи форман скульптур-влакын авторжо семын чапланен. Тудын икымше пашажлан, Марий АССР Кужэҥер посёлкысо сымыктыш пӧрт ончыл скверыште шогалтыме, Граждан сар жапысе ял корреспондент Степан Лебедевлан бюст шотлалтеш[5]. Кумдан палыме пашаже-влак коклаште ― Марий Элысе Юлсер вел «Кичиер» санаторийыште «Муза» декоратив вӱдмеҥге (фонтан), Марий Элысе Марий Тӱрек кундемысе Мари-Билямор ялыште Кугу Ачамланде сарыште колышо талешке-влаклан пӧлеклалтше скульптур композиций, Йошкар-Олаште С. Г. Чавайн лӱмеш Калыкле книгагудо ончылно марий сылнымутлан негызым пыштыше С. Г. Чавайнлан бюст (1989)[2]. Йошкар-Оласе Сем училищын полатше воктене марий композитор А. Эшпайлан чапкӱын авторжо улеш (2024)[3]. Провой олаште Совет Ушемын талешкыже-влаклан, Марий Элысе Провой кундемысе Шелангер посёлкышто И. Сталинлан чапкӱ-влакын авторжо улеш (Г. Медведева дене пырля, 2015)[1]. Г. Медведева дене пырля Йошкар-Олаште эмлыше-влакым ямдылыше колледж воктене ты аланысе пашаеҥ-влаклан монументын авторжо улеш[6][7][8].

Мемориал оҥа-влакын авторжо, тидын шотыштак Йошкар-Олаште ДОСААФ пӧртыштӧ Совет Ушемын Талешкыже А. Т. Канкошевлан (1976), лӱмгече медаль-влакын авторжо[1].

Пелашыже Г. А. Медведева дене пырля Э. Сапаев лӱмеш Марий кугыжаныш академий опер да балет театрын полатыштыже калыкле, ачамландысе да тӱнямбал классике репертуар гыч «Царская невеста», «Евгений Онегин», «Акпатыр», «Жизель», «Лебединое озеро» да «Лесная легенда» сюжет-влак почеш рельеф композиций-влакым ыштеныт[3][4].

«А. Медведев ― тиде мастар-влак кокла гыч иктыже, кудылан кӧра марий скульптур нерген уло эл кӱкшытыштӧ ойлаш тӱҥалыныт»

― «Йошкар-Ола» газет (1996)[2].

Тудын усталык пашаже-влак ятыр гана пӱтынь российысе, Юл кундемысе да республикысе ончерлаште ончыкталтыныт. 1996, 2009 да 2019 ийлаште Йошкар-Олаште тудын да пелашыже Г. Медведеван (Ярыгинан) персонал ончерышт эртеныт[1][9][10][11].

Пагалымаш

  • Россий Федерацийын сулло сӱретчыже (2011 ий 20 июль)[1] ― сӱрет сымыктыш аланыште суапшылан[12]
  • Марий Эл Республикын сулло сӱретчыже (2002)[1]
  • Олык Ипай лӱмеш Марий комсомол премий (1980) ― «Кызытсе самырык еҥ» скульптур портрет-влак серийлан[2][1]

Палемдымаш

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Мочаев, 2017, с. 277.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 Кто есть кто в Марий Эл, 2002, с. 304.
  3. ↑ 1 2 3 4 100 лет Марий Эл. Анатолий Васильевич Медведев: в каждом произведении – частичка сердца (руш.). Национальная библиотека имени С.Г. Чавайна Республики Марий Эл. Тергыме кече: 24 идым 2025.
  4. ↑ 1 2 3 Персональная юбилейная выставка Галины и Анатолия Медведевых (руш.). Республиканский музей изобразительных искусств. Тергыме кече: 24 идым 2025.
  5. ↑ Заслуженные художники России и РМЭ Анатолий и Галина Медведевы: «Каждая работа должна рождаться в любви», <https://www.marpravda.ru/news/religiya/zasluzhennye-khudozhniki-rossii-i-rme-anatoliy-i-galina-medvedevy-kazhdaya-rabota-dolzhna-rozhdatsya/>. Тергыме: 24 идым 2025. 
  6. ↑ В Йошкар-Оле появился монумент медицинским работникам всех времён и поколений, <https://vnd12.ru/index.php?newsid=28157>. Тергыме: 24 идым 2025. 
  7. ↑ Глава Марий Эл открыл монумент медицинским работникам в Йошкар-Оле, <https://www.marpravda.ru/news/sociym/glava-mariy-el-otkryl-monument-meditsinskim-rabotnikam-v-yoshkar-ole/>. Тергыме: 24 идым 2025. 
  8. ↑ Глава Марий Эл открыл монумент медицинским работникам в Йошкар-Оле (руш.). gg12.ru. Тергыме кече: 24 идым 2025.
  9. ↑ В главной галерее Марий Эл открыта интереснейшая персональная выставка (руш.). news.myseldon.com. Тергыме кече: 24 идым 2025.
  10. ↑ 2 октября в Йошкар-Оле откроется выставка Галины и Анатолия Медведевых (руш.). ГТРК «Марий Эл». Тергыме кече: 24 идым 2025.
  11. ↑ В музее изобразительных искусств открылась необычная выставка к юбилею республики, <https://vnd12.ru/index.php?newsid=22961>. Тергыме: 24 идым 2025. 
  12. ↑ Медведев Анатолий Васильевич – Награды России, 2011-07-20 (руш.). ru.nagrady.by. Тергыме кече: 24 идым 2025.

Литератур

  • Кувшинская Л. Молодые современники // Молодой коммунист. ― 1980. ― 28 августа. ― С. 2.
  • Скрицкий Е. Радость творчества // Молодой коммунист. ― 1981. ― 16 мая. ― С. 3.
  • Поляшина Л. Талант ― это труд // Лауреаты премии Олыка Ипая. 1968―1980 гг. ― Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1982. ― С. 102―105.
  • Зингер В. «Золотой» юбилей скульптора-лауреата // Йошкар-Ола. ― 1996. ― 28 ноября. ― С. 16.
  • Кантарин А. Изваяние чистых душ // Молодёжный курьер. ― 1996. ― 21 ноября. ― С. 15.
  • Медведев Анатолий Васильевич // Кто есть кто в Марий Эл / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2002. — С. 304. — 2000 экз. — ISBN 5-87898-197-1.
  • Прокушев Г. И. Медведев Анатолий Васильевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 232. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Прокушев Г. И. Очерки о художниках Марий Эл. ― Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2016. ― 334 с.
  • Конакова Н. Н., Прокушев Г. И., Яналова Н. А. Медведев Анатолий Васильевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 277. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
  • Оленёва М. Анатолий и Галина Медведевы: «Каждая работа должна рождаться в любви» // Марийская правда. ― 2020. ― 27 октября. ― С. 20―21.

Кылвер-влак

"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Медведев,_Анатолий_Васильевич&oldid=1232410" гыч налме