Кувшинская, Людмила Анатольевна

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Людмила Анатольевна Кувшинская
Кувшинская, Людмила Анатольевна.jpg
Шочмо кече 1945 ий 23 пургыж(1945-02-23)
Шочмо вер Яраҥ, Киров кундем, РСФСР, СССР
Колымо кече 2019 ий 30 кылме(2019-11-30) (74 ий)
Колымо вер Йошкар-Ола, Марий Эл, Россия
Гражданлык  СССР Россий
Паша сомыл сымыктыш пашаеҥ, тоштер пашам виктарыше, журналист, туныктышо
Награде да премий

Honored Worker of Culture of the Russian Federation.png
Марий ССР сымыктышын сулло пашаеҥже (1991)

Людмила Анатольевна Кувшинская (23 февраль 194530 ноябрь 2019) — совет да россий сымыктыш пашаеҥ, тоштер пашам виктарыше, журналист, Российысе сӱретче-влак ушемын йыжъеҥже. Марий АССР сӱретче-влак ушемын вуйыншогышо секретарьже (19791988), Марий Элын Республикысе сӱрет сымыктыш тоштерын директоржо (19882004). Россий Федераций тӱвыран сулло пашаеҥже (2004), Марий ССР сымыктышын сулло пашаеҥже (1991). Сымыктышым шымлыше кандидат, Марий Элыште сымыктышым профессионально шымлыше кокла гыч икымше радамыште лийын[1].

Илыш корныжо

Киров кундем Яраҥ олаште журналист-влак ешеш шочын. Вара ешге Чыкмашке (Марий Эл) кусненыт[2].

1967 ийыште Н. К. Крупская лӱмеш Марий педагогике институтым тунем пытарен. Тидын деч вара, Марий шанче-краевед тоштерын совет деч ончычсо историй пӧлкан шанче пашаеҥжылан, Чумыр Российысе историй да тӱвыра дене кылдалтше памяник-влакым аралыше мерпогынын Республикысе Каҥаш Президиумын консультантше лийын. 1974 ийыште И. Е. Репин лӱмеш Ленинградысе живопись, скульптур да архитектур институтын историй да сӱрет сымыктышын теорийже факультетым тунем пытарен[2].

19691973 ийлаште Марстройтрестын мезанизацийым виктарыше сӱретче-сӧрастарышыжлан тыршен, 19731977 ийлаште — «Марийская правда» республикысе газет редакцийыште тӱвыра, сылнымут да сымыктыш пӧлкан корреспондентшылан, 19771979 ийлаште — Марий АССР-ын тӱвыра министерствын тунемме заведенийже-влак шотышто методкабинетын методистше лийын[2].

Марий АССР-ын сӱретче-влак ушемын вуйыншогышо секретарьже (19791988) лийын. 19882004 ийлаште Марий Элысе сӱрет сымыктыш тоштерым вуйлатен, 2004–2006 ийлаште тиде тоштерын калыкле сымыктыш пӧлка вуйлатышыже лийын, 2004–2008 ийлаште Марий кугыжаныш университетыште «Модерн сымыктыш» да «Декоративно-прикладной сымыктыш» дисциплиным туныктен[2].

2019 ий 30 ноябрьыште Йошкар-Олаште колен, Чыкмаште тойымо[3].

Сымыктыш пашаже

Российысе сӱретче-влак ушем йыжъеҥже[1]. Марий сӱрет сымыктышым нойыде чапландарыше айдеме, марий сӱретче-влакын усталык наследийыштым арален кодымо да чапландарыме шотышто кугу пашам наҥгаен. Республикысе да россий савыктышлаште марий сӱрет сымыктыш нерген 200 наре статьям, тидын шотыштак 5 монографийым («Юрий Белков», «Владимир Козьмин», «А. С. Бакулевский. Гравюра на дереве» да молат) савыктен[2][4]. 1980-ше ийлаште «Марий АССР-ын сӱретчыже-влак» полшык савыктыш аршашым лукмаште тыршен[5][6].

Марий телевиденийыште «Сӱретче ден жап» программым, «Жанрын йодышыжо-влак» передаче аршашым ямдылен да вӱден, Марий радиошто пашам ыштен[2].

Шуко жап Марий Эл Республикын Г. В. Константинов лӱмеш академий руш драме театр дене кылым кучен, российысе руш театр да йот элласе «Келшымаш кӱвар» жюри кышкарыште лийын, тиде театрысе эскерыше каҥашын йыжъеҥже лийын[1].

Сӱрет сымыктышым шымлаш да чапландараш мультимедий технологийым кучылтмашке кугу надырым пыштен. Визуал антропологий проект-влакын («Полиэкран» сотокыл проект «Почылтшо меркалык» / «Открытое Общество» институтын грант кышкарыштыже (20012002), «Аламнер Курык» видеопроект-влакын авторжо. «Марий шкепогым кычалмаш (2002–2003), «Пӱрымашын ӱштыжӧ» курыкмарий ӱштым куымо йӱлам уэш пӧртылтымӧ нерген, «Кидпашам пӧртылтымаш — амалкалче анимаций» (2003) «Виртуал куснылшо сылнысӱрет тоштер» А. В. Григорьев лӱмеш Чыкмасе сылнысӱрет тоштерын лӱмгечыж вашеш, «Кум тотем» (2006)[2].

Тӱҥ пашаже-влак

Умбакыже Л. А. Кувшинскаян тӱҥ паша-влак радамым пуымо[7][8]:

  • Худoжники Марийскoй АССР: живопись, скульптура, графика, декоративно-прикладное искусство: каталог выставки / Союз художников РСФСР, Министерство культуры Марийской АССР, Союз художников Марийской АССР; составитель и автор предисловия Кувшинская Л. А. — Москва: Советский художник, 1980. — [13] с., 8 л. ил.
  • Антонов А. Т., Кувшинская Л. А. Юрий Белков [Текст]: очерк о творчестве художника / А. Т. Антонов, Л. А. Кувшинская. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1981. — 75 с.: портр., фот.
  • Худoжники Марийскoй АССР [Текст]: А. Бакулевский, А. Бутов, З. Лаврентьев, С. Подмарев, Б. Пушков: Живопись. Графика: Кат. выст. / Авт. вступ. ст. и сост. кат. Кувшинская Л. А. — М.: Сов. художник, 1986. — (48) с.: ил.
  • Кувшинская Л. А. Владимир Козьмин: Очерк творчества / Людмила Кувшинская. — Йошкар-Ола: Марийское кн. изд-во, 1987. — 64 [3] с., [8] л., ил.
  • Кувшинская Л. А. Александр Бакулевский. Гравюра на дереве [Текст] / Кувшинская Людмила Анатольевна. — Йошкар-Ола: Мар. кн. изд-во, 1991. — 190 c.: ил.

Суаптар ден чаплӱмжӧ

  • Россий Федераций тӱвыран сулло пашаеҥже (2004)[2]
  • Марий ССР сымыктышын сулло пашаеҥже (1991)[2]
  • «Пашан ветеранже» медаль

Палемдымаш

  1. 1 2 3 Людмила Анатольевна Кувшинская. yaransk-biblioteka.ru. Тергыме кече: 2 пеледыш 2021. Архивлыме 2 пеледыш 2021 ий.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 100 ЛЕТ МАРИЙ ЭЛ. Человек, преданный своему делу: Кувшинская Людмила Анатольевна (23 февраля 1945 г. – 30 ноября 2019 г.) | Национальная библиотека имени С.Г. Чавайна Республики Марий Эл. nbmariel.ru. Тергыме кече: 2 пеледыш 2021. Архивлыме 2 пеледыш 2021 ий.
  3. Городской Репортер. Завтра в Йошкар-Оле прощаются с нашей землячкой, известным искусствоведом - Яранск.net (неопр.). yaransk.net (2 теле 2019). Тергыме кече: 2 пеледыш 2021. Архивлыме 2 пеледыш 2021 ий.
  4. Кувшинская, Людмила Анатольевна - Козмодемьянск в бигорафии семьи Денике : (история семьи отражает историю государства) - Search RSL. search.rsl.ru. Тергыме кече: 2 пеледыш 2021. Архивлыме 2 пеледыш 2021 ий.
  5. Художники Марийской АССР : Живопись. Скульптура. Графика. Декоративно-прикладное искусство. Каталог выставки - Search RSL. search.rsl.ru. Тергыме кече: 2 пеледыш 2021. Архивлыме 2 пеледыш 2021 ий.
  6. Художники Марийской АССР : А. Бакулевский, А. Бутов, З. Лаврентьев, С. Подмарев, Б. Пушков : Живопись. Графика : Кат. выст. / - Search RSL. search.rsl.ru. Тергыме кече: 2 пеледыш 2021. Архивлыме 2 пеледыш 2021 ий.
  7. Информационно-библиотечный центр Поволжского государственного технологического университета. ecatalog.volgatech.net. Тергыме кече: 2 пеледыш 2021. Архивлыме 2 пеледыш 2021 ий.
  8. Кувшинская, ЛюдмилаАнатольевна - Владимир Козьмин : Очерк творчества - Search RSL. search.rsl.ru. Тергыме кече: 2 пеледыш 2021. Архивлыме 2 пеледыш 2021 ий.

Литератур

  • Кувшинская Людмила Анатольевна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 195. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Кувшинская Людмила Анатольевна // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 462. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
  • Мочаев В. А. Кувшинская Людмила Анатольевна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 230. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
  • Кувшинская Людмила Анатольевна: биобиблиографический указатель. — Йошкар-Ола, 2008. — 38 с.

Кылвер-влак