Кокшин, Алексей Терентьевич

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Алексей Терентьевич Кокшин
Кокшин, Алексей Терентьевич.jpg
Шочмо кече 1918 ий 30 ӱярня(1918-03-30)
Шочмо вер Тошто Тура, Озаҥ уезд, Озаҥ губерний, Россий империй
Колымо кече 1995 ий 29 шорыкйол(1995-01-29) (76 ий)
Колымо вер Ивантеевка, Моско область, Россий
Гражданлык Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg РСФСР (1917—1922)
 СССР
Паша сомыл педагог
Награде да премий

Орден Славы III степени — 1944 II степенян Чап орден — 1945 Орден Отечественной войны II степени  — 1985 Медаль «За отвагу» (СССР) — 1943 Медаль «За победу над Германией в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» «Чапле пашалан (Сарзе патырлыклан) лӱмгече медаль. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий лӱмеш палемдалтын» «Пашан ветеранже» медаль
Марий АССР школын сулло туныктышыжо (1978)

Алексей Терентьевич Кокшин (30 ӱярня 1918, Тошто Тура[d], Высокогорский район — 29 шорыкйол 1995, Ивантеевка[d], Моско область) — совет туныктымашын пашаеҥ, педагог. Йошкар-Оласе 4-ше (1951—1958), 11-ше (1958—1962), 23-шо (1966—1980) №-ан кыдалаш школ-влакын директоржо. Марий АССР школын сулло туныктышыжо (1978). Кугу Ачамланде сарын салтакше. ВКП(б) йыжъеҥ.

Ӱмыргорно

1918 ий 30 мартыште тачысе Татарстанысе Высокогорск вел Тошто Тура ялыште шочын[1].

Немыч йылмым тунемын: 1936 ийыште Озаҥысе педагогике училищым, 1940 ийыште — Йот йылме-влакым заочно туныктышо кум ияш рӱдӧ курсым тунем лектын[1].

1940 ий октябрьыште Татар АССР-ысе Юдино посёлко гыч РККА-шке налме: авиацийысе тора бомбардирлык стрелок-радистлан тунемын, вара командир-влак кышкарым ямдылыше курсыш колталтын, тудым тунем пытарен шуктен огыл. Кугу Ачамланде сарын салтакше: Касвел фронтысо 6-шо армий штабыште кусарыше, 1944 ий март гыч — 3-шо Белорус фронт штабын посна моторизоватлыме разведке ротыштыжо, рядовой. Киев, Вильнюс, Каунас ола-влакым утарымаште, Кёнигсберг ола-крепостьым налмаште лийын. Кок гана, 1943 да 1945 ийлаште, сусырген. ВКП(б)-ш пурен. 1945 ий сентябрьыште армий гыч административ службын лейтенантше лӱмпале дене демобилизоватлыме. III да II степенян Чап орден да медаль-влак дене, ты шотыштак «Лӱддымылыклан» медаль дене палемдалтын[1][2][3][4].

1945 ий гыч — Марий АССР-ысе Волжскысо Марий целлюлоз-кагаз техникумын туныктышыжо, завучшо[1].

1951 ий марте немыч йылмым туныктышылан пашам ыштен, 1951—1958 ийлаште — Марий АССР-ысе Йошкар-Ола олан 4-ше №-ан школын, 1958—1962 ийлаште — 11-ше №-ан школын, 1966—1980 ийлаште — 23-шо №-ан школын директорже[5]. 11-ше №-ан школым вуйлатымыж годым пашалан туныктымо шотышто шуко ыштен: тудын годым у ыштен лукшо мастерской-влак чоҥалтыныт, «Торгмаш» да «Электроавтоматика» заводлаште пашалан туныктымо шотышто сай цех-влак почылтыныт. 23-шо №-ан школышто Йошкар-Олаште химийым келгын туныктымо икымше классым почын, школын тунемшыж-влак Йошкар-Оласе Полупроводник ӱзгар-влак заводын пашаче ешыж дене чолган пашам ыштеныт[6][7].

1959 ийыште Н. К. Крупская лӱмеш Марий кугыжаныш педагогике институтын йот йылме факультетшым заочно тунем лектын[1].

1980—1982 ийлаште Йошкар-Оласе калык шинчымаш пӧлкаште методистлан пашам ыштен[6].

1953—1963, 1967—1977 ийлаште, 10 созыв мучко, Йошкар-Оласе Каҥашын депутатшылан сайлалтын[1].

1978 ийыште тудлан «Марий АССР школын сулло туныктышыжо» чаплӱмым пуэныт[1].

1995 ий 29 январьыште Моско воктенысе Ивантеевкыште колен[1].

Чаплӱм-влак да суаптар-влак

Пашалан

  • Марий АССР школын сулло туныктышыжо (1978)[1]
  • «Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» медаль
  • «Пашан ветеранже» медаль

Сарысе

Шарнымаш

Туныктышо да вуйлатыше А. Т. Кокшин нерген увер Марий Элысе Йошкар-Олан 4-ше, 11-ше №-ан школ-влакын тоштер ончерлаште каласкалыме[7].

Палемдымаш

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Мочаев, 2017, с. 223.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 Кокшин Алексей Терентьевич :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 2 сӱрем 2025.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 Подвиг народа. podvignaroda.ru. Тергыме кече: 2 сӱрем 2025. Архивлыме 4 шыжа 2018 ий.
  4. ↑ 1 2 Кокшин Алексей Терентьевич — Память народа. poisk.re. Тергыме кече: 2 сӱрем 2025. Архивлыме 1 сорла 2023 ий.
  5. ↑ МБОУ "Средняя школа № 23 г.Йошкар-Олы" - Они возглавляли нашу школу. 23shk.ucoz.ru. Тергыме кече: 2 сӱрем 2025. Архивлыме 1 сорла 2023 ий.
  6. ↑ 1 2 Йошкар-Олинский горком Профсоюза - Средняя школа № 23. iolagorkom.ucoz.ru. Тергыме кече: 2 сӱрем 2025. Архивлыме 1 сорла 2023 ий.
  7. ↑ 1 2 Биографический очерк Кокшина Алексея Терентьевича, участника Великой Отечественной войны 1941-1945 г.г. Йошкар-Ола - презентация онлайн. ppt-online.org. Тергыме кече: 2 сӱрем 2025. Архивлыме 1 сорла 2023 ий.

Литератур

  • Гребнев А. П. Позиция жизни. — Марийская правда, 1972.
  • Гребнев А. П. Солдатская слава: Очерки. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1974. — 176 с.
  • Они защищали Родину. Назовем поимённо. Город Йошкар-Ола: [поимённый список участников Великой Отечественной войны г. Йошкар-Олы] / Отв. ред. В. С. Соловьёв. — Йошкар-Ола: Издательство Марийского полиграфкомбината, 2004. — 781 с.
  • Кавиева Л. Г. Кокшин Алексей Терентьевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 177. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Кавиева Л. Г. Кокшин Алексей Терентьевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 209. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Кылвер-влак

"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Кокшин,_Алексей_Терентьевич&oldid=1233661" гыч налме