Киселёв, Геннадий Иванович
| Геннадий Иванович Киселёв | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||
| Шочмо кече | 15 шорыкйол 1924 | |||||
| Шочмо вер |
|
|||||
| Колымо кече | 26 шыжа 2007 (83 ий) | |||||
| Колымо вер | ||||||
| Гражданлык |
 СССР Россий |
|||||
| Паша сомыл | чодырам ончышо | |||||
| Награде да премий |
|
|||||
Геннáдий Ивáнович Киселёв (15 шорыкйол 1924, Руш Шой, Марий автоном область, РСФСР[d], СССР — 26 шыжа 2007, Шернур, Марий Эл Республик, Россий) — совет чодыра озанлык специалист. Марий АССР-ысе Шернур чодыра озанлыкын директоржо (1951—1976). РСФСР-ын сулло чодыразыже (1966). Марий Элысе Шернур посёлкын чапланыше гражданинже (1999). Кугу Ачамланде сарын салтакше.
Илыш корныжо
1924 ий 15 январьыште кызытсе Марий Элын Кужэҥер районысо Руш Шой ялыште[1] поян кресаньык ешеш шочын[2][3].
1942 ийыште РККА-ш налалтын. Кугу Ачамланде сарын салтакше[4]: 1942 ийыште Арзамас пулемёт-миномёт училищым тунем пытарен, Кечывалвел фронтысо 41-ше гвардий лӱйкалыше дивизийын 128-ше гвардий лӱйкалыше полкын миномёт ротын йошкарармеецше. 1943 ий июнь тылзын, йолжо нелын сусыргымылан кӧра, комиссоватлыме. 1944 ийыште Озаҥысе авиаций техникумым тунем пытарен. I степенян Ачамланде сар орден да медаль-влак дене, нунын коклаште «Лӱддымылыклан» медаль дене суапландаралтын[2][3][5][6].
1945 ийыште Йошкар-Олаште чодыразе-влак курсым тунем пытарен. 1945 ий гыч — Кужэҥер районысо Васалай ялысе чодыразе, тудо ийынак Ӱшӱт лесхозын директоржылан шогалтыме, но 1947 ийыште, начар тазалыклан кӧра, ты пашам коден, 1948 ий гыч — Марий АССР-ысе Оваснур чодыра озанлыкын Нурымбал лесничествын чодыразыже. 1951 ийыште Ленинград чодыра озанлык виктем пелен чодыразе-практик-влакын шинчымашым нӧлтышӧ курсыштым тунем пытарен. 1951—1976 ийлаште — МАССР-ысе Шернур чодыра озанлыкын директоржо. Тудын вуйлатымыж почеш Шернур посёлкышто дендрологий парк, саска сад, тыгак кедр аллей шындалтын[2][3]. Паркын проектшым М. Горький лӱмеш Юл кундемысе чодыра технике институтын студентше А. А. Глушков возен. Парк 1964—1969 ийлаште негызлалтын (кызыт — Сеҥымашын XX ияш лӱмгечыж лӱмеш шындер)[7].
1966 ийыште тудлан «РСФСР-ын сулло чодыразыже» чаплӱмым пуымо. «Почёт Пале» орден да медаль-влак дене суапландаралтын[2][3].
2007 ий 26 октябрьыште Марий Элысе Шернур посёлкышто колен[2][3].
Чаплӱм ден суаптар-влак
Пашалан
- РСФСР-ын сулло чодыразыже (1966)[2][3];
- Марий Элысе Шернур посёлкын чапланыше гражданинже (1999)[2][3];
- «Почёт Пале» орден (1966)[2][3];
- «Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» лӱмгече медаль (1970).
Сарысе
- I степенян Ачамланде сар орден (06.04.1985)[5];
- «Лӱддымылыклан» медаль (30.04.1975)[5][6];
- «1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль.
Шарнымаш
2015 ий 2 мартыште Шернур посёлко администрацийын пунчалже почеш РСФСР-ын сулло чодыразыже Г. И. Киселёвын лӱмжым Марий Элын Шернур посёлкысо Сеҥымашлан XX ий паркын кедр аллейжылан пуымо[2][3][7][8].
Палемдымаш
- ↑ Русские Шои (Руш Шой, Малые Шои) | Родная Вятка. rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 20 шорыкйол 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Мочаев, 2017, с. 200.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 427.
- ↑ Победители. ПОБЕДИТЕЛИ. Тергыме кече: 20 шорыкйол 2026.
- ↑ 1 2 3 Киселев Геннадий Иванович :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 20 шорыкйол 2026.
- ↑ 1 2 Подвиг народа. podvignaroda.ru. Тергыме кече: 20 шорыкйол 2026.
- ↑ 1 2 Достопримечательности городского поселения Сернур - достопримечательности - Каталог статей - Сернурская ЦБС. sernurlib.ru. Тергыме кече: 20 шорыкйол 2026.
- ↑ Зеленое богатство поселка в Марий Эл: урожайные кедры и «геройские» липы. www.marpravda.ru. Тергыме кече: 20 шорыкйол 2026.
Литератур
- Труженики леса Марийской АССР в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг. — Йошкар-Ола, 2000. — С. 134—137.
- Мочаев В. А., Тресцов Б. И. Киселёв Геннадий Иванович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 170. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Киселёв Геннадий Иванович // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 427—428. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
- Тресцов Б. И., Мочаев В. А., Гусева Т. М. Киселёв Геннадий Иванович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 200. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
- Лазарева А. В. Сернурский Парк Победы / А. В. Лазарева // Марийский архивный ежегодник. — 2019. — С. 29—36.
Кылвер-влак
- Шорыкйол тылзын 15 кечынже шочшо-влак
- 1924 ийыште шочшо-влак
- СССР-ыште шочшо-влак
- Шыжа тылзын 26 кечынже колышо-влак
- 2007 ийыште колышо-влак
- Марий Элыште колышо-влак
- Алфавит почеш персоналий-влак
- Алфавит почеш шанчыеҥ-влак
- Алфавит почеш чодырам ончышо-влак
- Российысе чодырам ончышо-влак
- СССР-ысе чодырам ончышо-влак
- XX курымысо чодырам ончышо-влак
- I степенян Ачамланде сар орден дене суапландаралтше-влак
- «Почёт пале» орден дене суапландаралтше-влак
- «Лӱддымылыклан» медаль дене суапландаралтше-влак (СССР)
- «Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» медаль дене суапландаралтше-влак
- «1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль дене суапландаралтше-влак
- РСФСР-ын сулло чодыразыже-влак
- Лесничий-влак
- Кугу Ачамланде сарын пехотинец-влакше
- Йошкарармеец-влак
- Шернур посёлкын чапланыше гражданинже-влак