Изи Кундыш

Изи Кундыш
Изи Кундыш
	руш. Малый Кундыш
Сынже
Кужыт	107 км
Бассейн	1310 км²
Вӱд йогымаш
Вӱдшинча
• Кӱкшыт	172,6 м
• Координат	56°50′23″ с. ш. 48°41′00″ в. д.GЯO
Аҥ	Изи Какшан
• Верланымаш	шола сер дене 44 уштыш
• Кӱкшыт	лапкарак 64,6 м
• Координат	56°21′36″ с. ш. 47°54′04″ в. д.GЯO
Эҥер тайыл	1 м/км
Верланымаш
Вӱд системе	Изи Какшан → Юл → Каспий теҥыз
Эл	Россий;
Регион	Марий Эл
Район-влак	У Роҥго кундем, Маскасола кундем
ГВР код	08010400712112100001258
ГКГН номер	0218882
	вӱдшинча аҥ

Изи́ Ку́ндыш (руш. Малый Кундыш) — Марий Элыште йогышо эҥер, Изи Какшанын шола йогынжо (Юлын вӱдкучемже), тудын вӱдмучашыж деч 44 уштыш тораште шола серыште йоген пура. Эҥерын кужытшо — 107 уштыш, вӱд погымо кумдыкшо — 1310 км²^[2].

Вӱдмучаш теҥыз деч 172,6 метр кӱшнӧ верланен. Эҥерын вӱдмучашыже Виче Чоҥгаште, Яҥгранур ял воктене, Советский посёлко деч 16 уштыш йӱдвел-эрвел могырышто верланен. Вӱдмучашыже Шуй эҥерын вӱдмучашыж воктене верланен, тыште Изи Какшан ден Виче эҥер-влакын вӱдкучем кокласе вӱдпого уло^[2].

Кечывалвел-касвел могырыш йога, вӱдгорныжо, поснак ӱлыл йогыныштыжо, кадыргылше. Ӱлыл йогыныштыжо шуко тошто эҥерым да иксам ышта. Кӱшыл вӱдгорныжо Советский, ӱлылжӧ Медведево мланде кумдык гоч эрта. Кӱшыл йогыныштыжо Тапшер, Рушъял, Кӱшыл Ушнур, Кундыштӱр, Кундышӱмбал, Корак ял-влак улыт. Ӱлыл йогыныштыжо шагал еҥ илыман, чодыра кӧргыш пура, тиде кужытышто ик илем гына верланен — Кундыш посёлко, Озаҥ — Йошкар-Ола кӱртньыгорно валне, Сурок посёлко деч кечывалвел могырышто верланен^[3].

Изи Какшаныш Усть-Кундыш ял воктене йоген пура. Эҥерын йоген пурымаштыже лопкыт — 17 метр, йогынын писылыкше 0,3 м/с.

Изэҥер-влак

37 км: Шильма эҥер (шола)
40 км: лӱмдымӧ эҥер, Шереҥге ер воктене (пурла)
Куютка эҥер (пурла)
60 км: Шашка эҥер (пурла)
70 км: Шӱльӧ вӱд (пурла)
71 км: лӱмдымӧ эҥер, Кундыштӱр ер воктене
78 км: Роҥго эҥер (пурла)
84 км: лӱмдымӧ эҥер, Кораксола ял воктене (шола)

Пӱртӱс да янлык-влак

Эҥер Марий Элысе чодыра гоч йоген эрта. Тушто утларакше кож, пӱнчӧ, нулго улыт. Коклан куэ ден шопке вашлиялтыт. Емыж кокла гыч снеге ден шоптырым палемдаш лиеш. Чӱкыдын ӱйвоҥго ден рыжык вашлиялтыт.

Тиде верыште ирсӧсна, маска, рывыж, мераҥ-влак шарлыше улыт. Кайык-влак кокла гыч суз, кӱдыр, ирмузо да музо улыт.

Вӱд реестрын данныйже-влак

Российысе кугыжаныш вӱд реестрын (руш.) (мар. данныйже почеш Кӱшыл Юл вӱдпого йырвелыш (руш.) (мар. пура, эҥерын вӱдозанлык кумдыкшо — Юлын Шупашкар гидрокыл гыч Озаҥ ола марте, Сӱйэ вӱд (Свияга) да Цивиль эҥер-влак деч посна, эҥерын эҥерйымал погыжо — Юл эҥер Ока эҥерын йоген пурымыж гыч Куйбышевысе вӱдкучем марте (Шур (Сура) бассейным шотлыде). Эҥерын бассейнже — (Кӱшыл) Юл Куйбышевысе вӱдкучем марте (Ока бассейным шотлыде)^[4].

Кугыжаныш вӱд реестрыште эҥерын кодшо — 08010400712112100001258^[4].

Палемдымаш

↑ Ресурсы поверхностных вод СССР: Гидрологическая изученность. Т. 12. Нижнее Поволжье и Западный Казахстан. Вып. 1. Нижнее Поволжье / под ред. О. М. Зубченко. — Л.: Гидрометеоиздат, 1966. — 287 с.
↑ ¹ ² Река Малый Кундыш, Марий Эл (руш.). komanda-k.ru (27 теле 2009). Тергыме кече: 24 шыжа 2025.
↑ Река Марий Эл Малый Кундыш (руш.). voda.prprel.ru. Тергыме кече: 24 шыжа 2025.
↑ ¹ ² Малый Кундыш — Государственный водный реестр (руш.). verum.icu. Тергыме кече: 24 шыжа 2025.

[1] Ресурсы поверхностных вод СССР: Гидрологическая изученность. Т. 12. Нижнее Поволжье и Западный Казахстан. Вып. 1. Нижнее Поволжье / под ред. О. М. Зубченко. — Л.: Гидрометеоиздат, 1966. — 287 с.

[:1-2] ¹ ² Река Малый Кундыш, Марий Эл (руш.). komanda-k.ru (27 теле 2009). Тергыме кече: 24 шыжа 2025.

[3] Река Марий Эл Малый Кундыш (руш.). voda.prprel.ru. Тергыме кече: 24 шыжа 2025.

[:0-4] ¹ ² Малый Кундыш — Государственный водный реестр (руш.). verum.icu. Тергыме кече: 24 шыжа 2025.

[1]

[2]

[3]

[4]