Глузман, Абрам Мунишович

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Абрам Мунишович Глузман
Глузман, Абрам Мунишович.jpg
Шочмо кече 10 шыжа 1909(1909-10-10)
Шочмо вер
Колымо кече 2 сӱрем 1969(1969-07-02) (59 ий)
Колымо вер
Эл
Шанче алан Совет Ушем Коммунист партий[d]
Паша вер
Образований
Шанче степень историй шанче кандидат[d]
Шанче званий доцент[d]
Награде ден премий-влак
I степенян Ачамланде сар орден II степенян Ачамланде сар орден Йошкар Шӱдыр орден «Лӱддымылыклан» медаль «Сталинградым аралымылан» медаль «1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль «Варшавым утарымылан» медаль

Абрáм Мунишóвич Глýзман (10 шыжа 1909, Житомир, Волынь губерний[d], Россий империй — 2 сӱрем 1969, Йошкар-Ола, Марий Автоном Совет Социализм Республик, РСФСР[d], СССР) ― совет шанчызе-историк, комсомол да партий пашаеҥ. Юл Кундемысе Немыч-влак АССР ВЛКСМ обкомын икымше секретарьже (1941―1942). Марий политехник институтын марксизм-ленинизм, КПСС историй кафедрын туныктышыжо, доцентше (1950―1969), историй шанче кандидат. Кугу Ачамланде сарын участникше, гвардий майор. 1931 ий гыч ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.

Илыш корно

1909 ий 10 октябрьыште Житомир олаште пашазын ешыштыже шочын[1].

1931 ийыште ВКП(б)-ыш пурен. Тиде ийынак ноябрь тылзыште Моско ола гыч РККА-ш ӱжыныт, 1933 ий марте служитлен[2].

1938 ийыште Н. К. Крупская лӱмеш Ленинградысе коммунист политике-сотемдарыше институтым тунем пытарен[1].

1941 ийыште ― Энгельс олаште Юл кундемысе Немыч-влакын АССР ВЛКСМ обкомын икымше секретарьже[1].

1942 ийыште уэш Йошкар армийыш налыныт. Кугу Ачамланде сарыште лийын: партий комиссийын ответственный секретарьже, Сталинград фронтышто  (руш.) (мар. 62 армийын 37 гвардий стрелок-влак дивизийын кугурак политрукшо, гвардий майор. Сталинград верч кредалмаште лӱдшӧ-влак дене кучедалын, шкежак 15 еҥым позицийыш пӧртылтен; фронтлаште вияш сомылым шуктымо (партийыш налмаш) деч посна штурмовой тӱшка-влакым ыштымаште да шкежат нунын радамыште лийын. Сусырген[1]. 1946 ий ноябрьыште сарзе службым мучашлен. I да II степенян Ачамланде сар, Йошкар Шӱдыр орден да медаль-влак дене, тыгодымак «Лӱддымылыклан» медаль дене суапландаралтын[2][3].

1947 ийыште демобилизаций деч вара ВКП(б) ЦК пеленысе Кӱшыл партий школ  (руш.) (мар. пелен переподготовко курсым пытарен[1].

1950―1969 ийлаште ― ончыч Юл кундемысе чодыра технике, вара Марий политехнике институтын марксизм—ленинизм, КПСС историй кафедрын туныктышыжо, доцентше[1].

1969 ий 2 июльышто Марий АССР Йошкар-Олаште колен[1].

Шанче-туныктымо паша

Марксизм-ленинизм да КПСС идеологийын ышталтмыже да вияҥме историйжым шымлыше семын палыме[1]. Икмыняр книган, тунемме, тунемме-методике пашан да шуко статьян авторжо улеш[4][5].

1955 ийыште Ломоносов лӱмеш МГУ-што «Совет Ушем Коммунист партийын сар деч варасе пагытыште пашазе класс ден колхоз кресаньык ушемым умбакыже пеҥгыдемдышаш верч кучедалмыже» теме дене кандидатлык диссертацийым арален. 1956 ийыште тудлан историй шанче кандидат шанче степеньым пуымо[1][6][7].

Суаптар-влак

Палемдымаш

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Мочаев, 2017, с. 100.
  2. ↑ 1 2 Бессмертный полк. Йошкар-Ола. Глузман Абрам Михайлович (руш.). moypolk.ru. Тергыме кече: 4 пеледыш 2026.
  3. ↑ Глузман Абрам Мунишович :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 4 пеледыш 2026.
  4. ↑ Глузман, Абрам Мунишович — Ленинская программа по национальному вопросу [Текст] : Лекция 2 по V теме «Партия большевиков в годы нового революционного подъема» 1910-1914 гг. - Search RSL (руш.). search.rsl.ru. Тергыме кече: 4 пеледыш 2026.
  5. ↑ Ленинская программа по национальному вопросу - Глузман Абрам Мунишович. — 1958.
  6. ↑ Глузман, Абрам Мунишович - Борьба Коммунистической партии Советского Союза за дальнейшее укрепление союза рабочего класса и колхозного крестьянства в послевоенный период [Текст] : Автореферат дис. на соискание учен. степени кандидата ист. наук - Search RSL (руш.). search.rsl.ru. Тергыме кече: 4 пеледыш 2026.
  7. ↑ Борьба Коммунистической партии Советского Союза за дальнейшее укрепление союза рабочего класса и колхозного крестьянства в послевоенный период : : диссертация ... кандидата исторических наук : 07.00.00 - Глузман А.М.. — 1955.
  8. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Подвиг народа. podvignaroda.ru. Тергыме кече: 4 пеледыш 2026.

Литератур

  • Анучина Л. А., Мочаев В. А. Глузман Абрам Мунишович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 89. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Анучина Л. А., Мочаев В. А. Глузман Абрам Мунишович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 100. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Глузман,_Абрам_Мунишович&oldid=1234909" гыч налме