Веселов, Фёдор Васильевич
| Фёдор Васильевич Веселов | |
|---|---|
| | |
| Шочмо кече | 23 пургыж 1920 |
| Шочмо вер |
|
| Колымо кече | 26 шыжа 1997 (77 ий) |
| Колымо вер | |
| Гражданлык |
|
| Паша сомыл |
озанлык пашаеҥ, агроном |
| Награде да премий | |
Фёдор Васи́льевич Веселóв (23 пургыж 1920, Токтарсола, Вӱрзым уезд, Виче губерний, РСФСР[d] — 26 шыжа 1997, Волжск, Марий Эл Республик, Россий) — марий совет озанлык пашаеҥ, агроном. Машина-трактор станцийым вуйлатыше, Марий АССР-ысе Волжский район Памар селасе «За коммунизм» колхозын председательже (1955—1985). Кугу Ачамланде да совет-япон сар-влакын участникше. 1945 ий гыч ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.
Илыш корныжо
1920 ий 23 февральыште кызытсе Марий Элын У Торъял районысо Токтарсола ялысе[1] кресаньык ешеш шочын[2].
1938 ийыште Чыкма ялозанлык техникумым тунем пытарен. Шочмо ялыштыже агрономлан пашам ыштен[2].
1941 ий апрельыште РККА-ш налыныт. Кугу Ачамланде сарын салтакше: 1942 ийыште десант училищым тунем пытарен, парашют ротын командирже, 1943 ий гыч — лӱйкалыше бригадын штаб офицерже, 1944 ий гыч — 358-ше лӱйкалыше дивизийын 1189-ше лӱйкалыше полкысо лӱйкалыше ротын командирже, полк штаб начальникын полышкалышыже, гвардий капитан. 1945 ийыште ВКП(б)-ш пурен. Пошкудо подразделений-влак дене кылым кучен моштен, полшаш манын, шкежак ончыл радамыш лектын. Япон сарыште у рекрут да самырык офицер-влак тӱшка гыч полкым чумырымаште кугу пашам шуктен, тушман ваштареш икымше радамыште каен[2]. Кок гана сусырген. 1946 ийыште армий гыч пӧртылын. I степенян (кок гана) да II степенян Ачамланде сар орден-влак, Йошкар Шӱдыр орден да медаль-влак дене суапландаралтын[3][4].
Сар деч вара Марий АССР-ысе У Торъял да Семёновко районлаште, Йошкар-Оласе машина-трактор станцийыште тӱҥ агроном лийын. 1952 ийыште Ленинградысе прикладной зоологий да кушкылын черже (фитопатологий) институтым тунем пытарен. 1955 ийыште Марий АССР Волжск район Памар селаш куснен: машина-трактор станцийын директоржо, «За коммунизм» колхозын председательже лийын[5]. «Почёт пале» орден, медаль-влак, тыгак РСФСР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чаптаныкше дене суапландаралтын[2].
1997 ий 26 октябрьыште Волжскышто илыш дене чеверласен, туштак тоеныт.
Суаптар-влак
- I степенян Ачамланде сар орден (14.09.1945, 06.04.1985)[3][6];
- II степенян Ачамланде сар орден (11.08.1944)[3];
- Йошкар Шӱдыр орден (11.02.1945)[3];
- «Почёт пале» орден (1966[2];
- «1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль (09.05.1945);
- «Японийым сеҥымылан» медаль;
- «Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» лӱмгече медаль;
- РСФСР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чаптаныкше (1960)[2].
Палемдымаш
- ↑ Токтарсола (Немда-Кукмарь) | Родная Вятка. rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 11 пургыж 2026. Архивлыме 7 кылме 2021 ий.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 Мочаев, 2017, с. 80.
- ↑ 1 2 3 4 Веселов Федор Васильевич :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 11 пургыж 2026. Архивлыме 22 шыжа 2022 ий.
- ↑ Веселов Федор Васильевич :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 11 пургыж 2026. Архивлыме 22 шыжа 2022 ий.
- ↑ Информационный ресурс Республики Марий Эл "12rus.ru" :: Волжский район. www.12rus.ru. Тергыме кече: 11 пургыж 2026. Архивлыме 22 шыжа 2022 ий.
- ↑ Веселов Федор Васильевич :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 11 пургыж 2026. Архивлыме 22 шыжа 2022 ий.
Литератур
- Опарина Т. Т., Мочаев В. А. Веселов Фёдор Васильевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 81. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
- Пургыж тылзын 23 кечынже шочшо-влак
- 1920 ийыште шочшо-влак
- Уржум уездыште шочшо-влак
- Шыжа тылзын 26 кечынже колышо-влак
- 1997 ийыште колышо-влак
- Волжскышто колышо-влак
- Алфавит почеш персоналий-влак
- Алфавит почеш шанчыеҥ-влак
- Алфавит почеш агроном-влак
- СССР-ысе агроном-влак
- Российысе агроном-влак
- XX курымысо агроном-влак
- I степенян Ачамланде сар орден дене суапландаралтше-влак
- II степенян Ачамланде сар орден дене суапландаралтше-влак
- Йошкар Шӱдыр орден дене суапландаралтше-влак
- «Почёт пале» орден дене суапландаралтше-влак
- «1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «Японийым сеҥымылан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» медаль дене суапландаралтше-влак
- РСФСР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чапграмотшо дене суапландаралтше-влак
- Колхоз председатель-влак
- Санкт-Петербургысо аграрный университетым тунем лекше-влак
- Кугу Ачамланде сарыште рото командир-влак
- Кугу Ачамланде сарын пехотинец-влакше
- Кугу Ачамланде сарын юж десантникше-влак
- Капитан-влак (СССР)
- ВКП(б) йыжъеҥ-влак
- Машин-трактор станций директор-влак
- Совет-япон сарыште кредалше-влак (СССР)
- Волжскышто тойымо-влак