Бяков, Александр Васильевич
| Александр Васильевич Бяков | |
|---|---|
| | |
| Шочмо кече | 26 сорла 1925 |
| Шочмо вер | |
| Колымо кече | 13 пеледыш 1994 (68 ий) |
| Колымо вер | |
| Эл | |
| Паша сомыл | педагог |
| Награде да премий | |
Алекса́ндр Васи́льевич Бяко́в (26 сорла 1925, Токари[d], Вӱрзым уезд, Виче губерний, Россий империй — 13 пеледыш 1994, Советский, Марий Эл Республик, Россий) — совет туныктышо да калык туныктымо пашан чолга еҥже. Марий АССР-ысе Советский район калык туныктымо пӧлкан (РОНО-н) вуйлатышыже (1960—1972, 1978—1985), Советский КПСС райкомын секретарьже (1972—1978). Марий АССР школын сулло туныктышыжо (1983). Кугу Ачамланде сарын салтакше. Октябрь Революций орденын кавалерже (1986).
Илыш корныжо
1925 ий 26 августышто Токари ялеш (Вӱрзым вел, Виче кундем) шочын[1].
Армийысе порыс
1943 ийыште РККА-ш налыныт. Кугу Ачамланде сарын салтакше: 34-ше шапаш лӱйкалыше дивизийын 75-ше шапаш лӱйкалыше полкшын лӱйкалышыже, сержант[1]. Сарысе суапшылан II степенян Ачамланде сар орден (1985)[1][2] да медаль-влак дене суапландаралтын[3].
Тунеммыже да туныктымо пашаже
1950 ийыште Марий Пыламарий педагогике училищым, варажым — Н. К. Крупская лӱмеш Марий педагогике институтым тунем пытарен[1][4].
1960–1972 да 1978–1985 ийлаште Марий АССР-ысе Советский районысо калык туныктымо пӧлкан (РОНО) вуйлатышыжлан тыршен[1]. 1972–1978 ийлаште Советский КПСС райком секретарьлан пашам ыштен[1].
Туныктымо пашаште шуко ий тыршымыжлан Октябрь Революций орден (1986) да «Чап Тамга» орден (1965) дене палемдалтын[1][4]. Тыгак «Чапле пашалан. В. И. Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» лӱмгече медаль дене палемдалтын (1970)[4]. 1983 ийыште «Марий АССР школын сулло туныктышыжо» чаплӱмым пуымо[1]. Кок гана Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Вуйверын Чаптаныкше дене палемдалтын (1975, 1985)[1].
1994 ий 13 июньышто Марий Эл Советский посёлкышто илыш дене чеверласен[1].
Еш
Пелашан лийын. Пелашыже — Анна Ивановна Бякова, РСФСР школын сулло туныктышыжо[1][5].
Суаптар да чаплӱм-влак
- «Чап Тамга» орден (1965)[1][4]
- II степенян Ачамланде сар орден (06.04.1985)[2]
- Октябрь Революций орден (1986)[1][4]
- «Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» лӱмгече медаль (1970)
- Марий АССР школын сулло туныктышыжо (1983)[1][4]
- Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Вуйверын Чаптаныкше (1975, 1985)[1][4]
Палемдымаш
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Мочаев, 2017, с. 68.
- ↑ 1 2 Бяков Александр Васильевич: Орден Отечественной войны II степени. Память народа. Тергыме кече: 7 пургыж 2026.
- ↑ Бяков Александр Васильевич: Учётно-послужная картотека. Память народа. Тергыме кече: 26 шорыкйол 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Бяков Александр Васильевич. 90 лет Высшей школе в Республике Марий Эл. Марийский государственный университет. Тергыме кече: 26 шорыкйол 2026.
- ↑ Бякова Анна Ивановна, <https://marihistory.ru/2011-01-01-20-07-54/1638-2011-11-11-03-01-20.html>. Тергыме: 7 пургыж 2026.
Литератур
- Виногоров Н. И. Бяков Александр Васильевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 61. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Виногоров Н. И. Бяков Александр Васильевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 68. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
Кылвер-влак
- Бяков Александр Васильевич — биография на сайте музея Марийского государственного университета.
- Сорла тылзын 26 кечынже шочшо-влак
- 1925 ийыште шочшо-влак
- Уржум уездыште шочшо-влак
- Пеледыш тылзын 13 кечынже колышо-влак
- 1994 ийыште колышо-влак
- Советский районышто колышо-влак
- Алфавит почеш персоналий-влак
- Алфавит почеш педагог-влак
- Российысе педагог-влак
- СССР-ысе педагог-влак
- XX курымысо педагог-влак
- Октябрь Революций орден дене суапландаралтше-влак
- II степенян Ачамланде сар орден дене суапландаралтше-влак
- «Почёт пале» орден дене суапландаралтше-влак
- МАССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чапкагазше дене суапландаралтше-влак
- Марий АССР школын сулло туныктышыжо-влак
- Сержант-влак (СССР)
- Марий кугыжаныш педагогике институтым тунем пытарыше-влак