Бакулевский, Александр Сергеевич

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Александр Сергеевич Бакулевский
Aleksandr Bakulevskiy 2007.png
Шочмо кече 1936 ий 24 шорыкйол(1936-01-24)
Шочмо вер Йошкар-Ола, Марий АССР, СССР
Колымо кече 2021 ий 23 сорла(2021-08-23) (85 ий)
Колымо вер
Эл  СССР
 Россий
Жанр график, иллюстратор
Тунеммаш Н. И. Фешин лӱмеш Озаҥ сылнысымыктыш училище
И. Е. Репин лӱмеш кугыжаныш живопись, скульптур да архитектур институт[1].
Стиль реализм
Награде
«Чапле пашалан (Сарзе патырлыклан) лӱмгече медаль. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий лӱмеш палемдалтын»
Шӧртньӧ Пушкин медаль
Россий сӱретче-влак ушемын «Чоншӱлыш. Йӱла. Мастарлык» шӧртньӧ медальже
Чаплӱм
Россий Федерацийын калык сӱретчыже Заслуженный художник РСФСР Gold Medal Spirituality, Traditions, Mastery.png
Марий Эл Республик сымыктышын сулло пашаеҥже
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиаште медиафайл-влак

Александр Сергеевич Бакулевский (24 шорыкйол 1936, Йошкар-Ола, Марий автоном область, Горький край, РСФСР[d], СССР — 23 сорла 2021, Йошкар-Ола, Марий Эл Республик, Россий)[1] — совет да российысе график, Россий Федерацийын калык сӱретчыже (2006), классике сылнымут почеш сӱрет-влакын авторжо. Александр Сергеевич — ксилографийын мастарже. Тиде йӧн дене тыгай сылнымут почеш иллюстраций-влакым сӱретлен: А. С. Пушкинын «Белкинын повесть-влакше», аббат А.-Ф. Превын «Кавалер де Гриен да Манон Лескон историйже», ший курымысо поэт-влакын: И. Ф. Анненскийын, А. А. Ахматован, Б. Л. Пастернакын, М. И. Цветаеван — почеламутлашт почеш. М. Ю. Лермонтовын, Н. В. Гогольын, Ф. М. Достоевскийын, Л. Н. Толстойын, А. П. Чеховын сылнымутышт почеш изи миниатюр савыктыш-влакым, тыгак М. А. Булгаковын «Мастер да Маргарита» романын да А. Я Спиридоновын «Югорно» эпосшын (Тираж — 10 экз) кид дене ыштыме шкешотан книган сӱретчыже.

Илыш корныжо

Александр Сергеевич Марий АССР Йошкар-Олаште шочын[1]. Ачаже Бакулевский Сергей Анатольевич (1900—1992) — служышо лийын, Граждан да Кугу Ачамланде сар-влакын салтакше[2]. Сӱретлаш йӧратен. Фронт гыч изи Сашалан сӱретан серыш-влак толыныт[3]. Аваже Самойлова Мария Ивановна (1908—1989) шуко ий Н. Крупская лӱмеш МГПИ-ште пашам ыштен. Тудо эргыжым сылнымутлан, поэзийлан шӱмаҥден.

«Лачак йоча пагытыште сӱретлаш кӱлшӧ шинчымаш налалтеш»,

— ойлен тудо, кугу мастар лиймекыже.[3]

Йоча пагытысе тӱҥ модыш — Пионер пӧртын сӱрет студийыштыже урок да сӱретче-влакын сӱрет репродукцийыштым погымыжо.

1955 ий кеҥежым Саша Москошто, Третьяков галерейыште лийын да руш сӱретче-влакын эн сай сӱретыштым ужын. Дрезден галерейысе сӱрет ончерыште европысо кугу мастар-влакын усталыкыштлан куанен[4]. Тунамсе ужын коштмаш ончыкылык пашам ойыраш полшен.

1961 ийыште Н. И. Фешин лӱмеш Озаҥ сылнысымыктыш училищым тунем пытарен да, армийыште служитлымеке, СССР Художество Академийын Ленинградыште И. Е. Репин лӱмеш кугыжаныш живопись, скульптур да архитектур институтын  (руш.) (мар. графике факультетысе книга графике пӧлкаш тунемаш пурен[1][5][6]. Самырык сӱретчым печатлыме графике сымыстарен, тиде «тыглай», йоҥгата технике эн кугу рашлыкым, келгытым палемдаш да сӱрет-влакын кугытшым рашемдаш йӧным пуэн[7][8]. Офорт йӧнлан график, профессор В. М. Звонцовын мастаргудыштыжо тунемын[9]. 1967 ийыште, ксилографий йӧнлан эҥертен, профессор М. А. Тарановын вуйлатымыж почеш, А. С. Пушкинын «Барышня-крестьянка» повестьшылан иллюстраций-влак диплом паша дене институтым тунем пытарен[10].

Шочмо верышкыже пӧртылмеке, тӱҥ паша семын книга савыктыш дене вашкыл лийын. Тудын сӱретше-влак дене Сергей Чавайнын «Ото» (руш. «Роща») книгаже, марий калык йомак-влак, «Югорно» марий эпос[11] да марий илышлан пӧлклалтше моло произведений-влак лектыныт. Сӱретче паша талешке-влакын портретыштым сӱретлен, акварель, линогравюр йӧн дене пашам ыштен ончен, сылнысымыктыш фондын йодмашыжым шуктен.

1967 ий гыч Александр Сергеевич — РФ сӱретче-влак ушемын йыжъеҥже[1][5], Марий сылнысымыктыш-ыштен лукшо мастаргудо-влак каҥашын председательже. Профессионал сӱретче семын тыгай савыктыш-влак дене кылым кучен: «Радуга», «Детская литература», «Удмуртия», Марий книга савыктыш[1][6].

Мастаргудыштыжо, станок воктен. 1972 ий

1977 ийыште сӱретче, «Советская Россия» савыктыш деч пашам налын, А. С. Пушкинын «Барышня-крестьянка» книгажым сӱретлен, тудлан у гравюр-влакым ыштен, да пӱтынь российысе «Книга сымыктыш» конкурсын икымше степенян дипломжо дене палемдалтын (1980)[1][6][7][8][12][13].

А. С. Бакулевский. А. С. Пушкинын «Барышня-крестьянка» книгалан иллюстраций-влак: ксилографий. 1979 ий

Усталык пашан луияшыжым иктешлыме лӱмеш «Шӱдӧ графике паша» икымше персонал ончер лийын[14].

1980 ийыште Александр Сергеевичлан «МАССР сымыктышын сулло пашаеҥже» чаплӱмым пуымо[1][6]. Ксилографий йӧн дене ыштыме вес пашаже — «Белкинын повестьше-влак»  (руш.) (мар. пӧлек шотеш кучыкташ лийше изи (миниатюр) книгаже. Вара — А. С. Пушкинын «Могае шкешотан мемнан шӱмна» / «Как наше сердце своенравно» почеламут сборниклан да «Евгений Онегин» романлан иллюстраций-влак. Тыге Пушкинын темыже Бакулевскийын усталыкыштыже тӱҥ верыш лектын.

А. С. Бакулевский. А. С. Пушкинын «Поран» повестьшылан иллюстраций: ксилографий. 1983 ий

«Пушкин сымыктышын молан кӱлмыжым умылаш полша: айдеме чонышто порылыкым ылыжта. Тудо эреак куатле руш сымыктышын тӱҥ йӱлашкыже сӱретчым пӧртылта»,

— серен сӱретче-график «Художник» журналыште.[15]

"Тудо илышыж мучко, манаш лиеш, А. С. Пушкинын произведенийже-влакым иллюстрироватлен да тыге иктешлен: лачак тиде тудын пашажлан кӱкшӧ палым пуэн… ",

— И. Н. Соловьёва-Волынская (1926—2013), искусствовед, РФ СХ-н графике шотышто референтше.[13]

1986 ийыште сӱретче РСФСР-ын сулло сӱретчыже чаплӱмым налын[1][6], да тудын 50-ияш лӱмгечыжлан пӧлеклалтше шке ончерже лийын. Тиде ийынак аббат Превон «Манон Леско» романлан иллюстраций-влак СССР сылнысымыктыш Академийын дипломжо дене «Идалыкын эн сай произведенийже» семын палемдалныныт[1][6][13].

1999 ийыште А. С. Бакулевский ачамландысе тӱвыра йӱлам арален вияҥдымыжлан «Шӧртньӧ Пушкин медаль» дене палемдалтын[1][12][13]. Сӱретчын усталык да мер илышыже тиде ийлаште кугу паша дене темын. Тудо шочмо да йот элласе ончерлаште шке пашажым ончыктен, икмыняр ончерын каҥаш йыжъеҥже: «Советская Россий», «Кугу Юл», III пӱтынь российысе «Книга сымыктыш» ончер, РСФСР сӱретче-влакын III—VI погынлаште делегат, СССР сӱретче-влакын V—VIII погынлаште делегат. Тунамак сӱретче йӧратыме ксилографий йӧн дене пашам ыштен. А. С. Бакулевскийын усталык пиалже — ший курымысо поэт-влакын почеламутыштлан иллюстраций да портрет-влак: И. Ф. Анненскийын, А. А. Ахматован, Б. Л. Пастернакын, М. И. Цветаеван.

«Руш сылнымутын ший курымжо кызытсе графикыште» — А. Бакулевскийын вес палыме график Николай Иванович Калита дене пырля чумырымо икымше йот элысе ончер 1993 ийыште Веныште почылтын[16]. Вара, 1994—2000 ийлаште, шке ончерже-влак Германийыште (Гессен, Дуйсбург, Хангу, Фленсбург, Хунген, Гамбург), Францийыште (Гренобль) эртеныт[16].

«… толыт у еҥ-влак, раш ушан самырык интеллектуал-влак. Тунам чын сымыктыш кӱлеш лиеш. „Сӱретче“ мутым кугу буква дене серат. Ӱшане мылам: тыге лиеш!»,

— В. Н. Звонцовын А. С. Бакулевскийлан серышыж гыч.[17]

Неле 1990-шо ийлаште туныктышын мутшо сӱретчылан ӱшанле эҥертыш лийын. Кугыжаныш савыктыш политикын вашталтмыже Александр Сергеевичым шкенжым у жанрлаште кычалаш таратен. Тудын пашаштыже эртымгорно теме дене монументал живопись сӱрет-влак, портрет серий шочыныт. Изи формын графике сымыктышын произведенийже семын, сӱретчын усталыкыштыже экслибрис палыме верым налын. Коллекционер-влакын йодмышт почеш ыштыме книга пале-влак шуко выставкылаште ончыкталтыныт да суаптар дене палемдалтыныт[18][19]. Но книга-влакым сӧрастарыме паша нигунамат коден огыл. Тудо руш сылнымут классик-влак: М. Ю. Лермонтовын, Н. В. Гогольын, Ф. М. Достоевскийын, Л. Н. Толстойын, А. П. Чеховын сылнымутышт почеш 15 миниатюр книгам сӱретлен, нуным тудо шке вийже дене изи тираж дене савыктен.

А. С. Бакулевскийын миниатюр книгаже-влак

Александр Сергеевичын усталык пашаштыже посна верым кид дене ыштыме шкешотан книга — М. А. Булгаковын «Мастер да Маргарита» романже — налеш, тудым варналтше йӧн дене ыштыме: тушь, перо, шӱй, карандаш, акварель компьютер йӧным кучылтын.

2004 ийыште А. С. Бакулевский Францийысе Бурж оласе 79-ше Тӱнямбал Сымыктыш салонышто «Эн сай сӱретлан» пӧлекым налын[12][13].

2006 ийыште сӱрет сымыктыш аланысе сеҥымашлан сӱретчылан «Россий Федерацийын калык сӱретчыже» чаплӱмым пуымо[6][12][13].

2007 ийыште Марий Эл Республикысе кугыжаныш премийын лауреатше[6].

2007 ий теле тылзын Челябинскыште А. Бакулевскийын гравюр-влакше Россий сӱретче-влак ушемын «100 шедевр» ончерыштыже ончыкталтыныт[20].

2011 ийыште тудым Россий сӱретче-влак ушемын «Чоншӱлыш. Йӱла. Мастарлык» шӧртньӧ медальже дене суапландарыме[12].

2011 ий шорыкйол тылзын 24-ше кечынже сӱретчын 75 ияш лӱмгечыж вашеш Россий Президент Дмитрий Медведев тудлан саламлымашан телеграммым колтен[21].

Тиде жапыште сӱретчын пашаже у йогыным почын. Самырык годсо салтак илыш Байкалысе да Красноярск крайыште Сибирь нерген волгыдо шарнымашым коден. Тудын тӱткышыжӧ «Тобольскым уэмдымаш» Поро кумылым шочыктышо мер фондын пашашкыже виктаралтын, тудо чоншӱлышым сотемдарыше паша дене кылдалтын, шке йырже шанчыеҥ, серызе, тӱвыра пашаеҥ-влакым, тиде мландын пӱрымашыжлан муткучышо еҥ-влакым ушен. 2010 ийыште Тобольскышто эртыше «Пушкиниана» графике ончер деч вара фонд дене пеҥгыде кылым кучен, тиде сӱретчын усталык кышкаржым чот кумдаҥден[22].

«…мый „Сибирь океаныш“ ийын пуренам, тушто куанен йӱштылам да сер-влакым ом уж», —

— А. С. Бакулевскийын А. Г. Елфимовлан серышыж гыч.[23]

Тобольскын чапланыше еҥже-влак, олам негызлыше, сарзыже, губернатор, митрополит, ссылкыш колтымо-влак, кызытсе пашазе, нефтяник-влак — тудын у сӱрет талешкыже-влак лийыныт. Валентин Распутинын «Иле да шарне» / «Живи и помни» повестьшылан иллюстраций-влак[22], П. П. Ершовын «Конёк-Горбунок» йомак книгажын да тӱрлӧ тӱсан иллюстраций-влак — Порылык шӱлышым шочыктышо фонд дене вашкылын саскаже[22][24].

Пытартыш ийлаште сӱретчым поснак мер калыкын йодышыжо-влак тургыжландареныт: нуно виешлымаш, сар дене кылдалтыныт. 2017—2019 ийлаште Моско, Йошкар-Ола да Грозный олалаште ончыкталтше «Чёрная акварель войны» / «Сарын шем акварельже» посна сӱрет серийыш чумыргеныт. Тыште сӱретче айдеме тукымын ваш-ваш пытарымаште пӱтынь шучкылыкшым да эҥгекшым ончыктен[25].

2020 ийыште Марий книга савыктышын лукмо «Не только графика» / «Лач графике гына огыл» книга-альбомжат сымыктышын тачысе кечыж нерген шонымашыжым, илышым эскерымаш гоч сылне сӱрет-влакым, оҥай еҥ-влак дене вашлиймашым, графике паша-влакшым почын ончыкта[13].

2021 ий шорыкйол—пургыж тылзын Йошкар-Оласе Калыкле сылнысӱрет галерейысе ончер сӱретчын 85 ияш лӱмгечыжлан пӧлеклалтын. Тыште сӱретче ӱмыр мучко шуктымо усталык пашажым иктешлен. Кумдан палыме паша-влак дене пырля у сӱрет-влак ончыкталтыныт: шем акварель да линогравюр йӧн дене сӱретлыме сӱрет циклыште «Илыш орва» / «Телега жизни» — А. С. Пушкинын портретше лийын, тиде гений ятыр ий дене сӱретчым пашалан кумылаҥден, чонжым лыпландарен[26]. Тиде пашаж дене мастар сӱретче шке Пушкинианыжым мучашлен.

«Кугу еш» / «Великая семья» линогравюр триптихше мучаш марте сӱретен шуктымо огыл, тыште сӱретче Юрий Крижаничым да А. С. Пушкиным Н. В. Гоголь да А. Мицкевич пелен ончыктен, тыге сӱртче славян тӱвыран икгайлыкшым, ик вожан улмыжым ончыктынеже улмаш[7][8].

Александр Сергеевич 2021 ий сорла тылзын 23-шо кечынже 86 ияш колен[27][28]. Йошкар-Олан Турун шӱгарлаштыже тойымо.

Еш

Пелашыже, эргыже, ӱдыржӧ[1]. Эргыже Андрей Александрович (1962—2019) — Россий сӱретче-влак ушемын йыжъеҥже[29][30].

Мер пашаже да паша ушемлаште тыршымыже

  • 1968—1972 — марий сылнысымыктыш-ыштенлукшо мастаргудо каҥашын йыжъеҥже, председательже[16]
  • 1970—1974 — «Кугу Юл — 4» кундемысе ончерын йыжъеҥже[16]
  • 1970—1977 — МАССР тӱвыра министерстве пеленсе ончер комитетын йыжъеҥже[16]
  • 1975—1980 — «Кугу Юл — 5» кундемысе ончер председательын алмаштышыже[16]
  • 1975, 1980, 1985, 1986 — "Советская Россия — 5, 6, 7, [16]
  • 1975—1989 — Российысе ончер комитетын йыжъеҥже[1][16]
  • 1976—1987 — РСФСР сӱретче-влак ушемын графике шотышто комиссийын виктер йыжъеҥже, МАССР Кугыжаныш премий-влак шотышто жюрин йыжъеҥже[16]
  • 1976—1992 — РСФСР сӱретче-влак ушем вуйверын йыжъеҥже, секретарьже[1][16]
  • 1977—1982 — МАССР сӱретче-влак ушемын вуйверын председательже, Йошкар-Ола КПСС ола комитетын йыжъеҥже[6][16]
  • 1977—1992 — СССР сӱретче-влак ушем вуйверын йыжъеҥже[1][16]
  • 1987—1992 — СССР сӱретче-влак ушем вуйверын секретарьже[1][6][16]
  • 1977 — «Мыйын Шемрокдымо мландем», «Октябрьлан 60 ий» ончер-влак комитетын йыжъеҥже[16]
  • 1978—1987 — МАССР министр-влак каҥаш пеленсе сувенир-влак шотышто Сылнысымыктыш каҥашын йыжъеҥже[16]
  • 1980—1985 — «Кугу Юл-6» кундемысе ончер комитетын йыжъеҥже[16]
  • 1981 — «Шочмо эл мучко» пӱтынь российысе ончер комитетын йыжъеҥже[16]
  • 1982 — «Россий книган сымыктышыже» / «Искусство книги России» пӱтынь российысе ончер-конкурс комитетын йыжъеҥже[16]
  • 1983—1988 — графике шотышто комиссий вуйверын йыжъеҥже[16]
  • 1984—1987 — Марий АССР сӱретче-влак ушем вуйверын председательже, Йошкар-Оласе Ленин КПСС РК йыжъеҥже[1][16]
  • 1984 — lll Пӱтынь российысе эстамп ончер комитетын йыжъеҥже[16]
  • 1986—1991 — «Кугу Юл-7» ончер комитетын йыжъеҥже[16]
  • 1987 — «Сӱретче-влак да жап» ончер комитетын йыжъеҥже[16]
  • Марий сылнысымыктыш мастаргудышто сылнысымыктыш каҥашын председательже,[16]
  • Марий АССР тӱвыра министерстве пелен кундемысе ончер комитетын йыжъеҥже[16]
  • 1987—1988 — III пӱтынь российысе книга сымыктыш ончер комитетын йыжъеҥже[16]
  • 1989 — пӱтынь российысе эстамп ончер комитетын йыжъеҥже[16]
  • 1992 — МАССР сӱретче-влак ушем вуйверын йыжъеҥже[16]
  • 1972, 1976, 1981, 1987 — РСФСР сӱретче-влакын III, IV, V, VI погын-влакшын делегатше[16]
  • 1977, 1983, 1988, 1992 — СССР сӱретче-влакын V, VI, VII, VIII погынжо-влакын делегатше[16]

Туныктымо пашаже

  • 1972—1973 — И. Я. Яковлев лӱмеш Чуваш кугыжаныш педагогике институтын сымыктыш теорий, историй кафедрын туныктышыжо[16]
  • 1975—2006 — Йошкар-Ола художественный училищын туныктышыжо[1][6][16]

Тунемшыже — Желваков Владислав Юрьевич — Россий Художество Академийын академикше (2006), РФ-ын калык сӱретчыже (2007)[31].

А. С. Бакулевскийын пашажым аралыше галерей, тоштер, книгагудо да шке погым кучышо-влак

  • Вена оласе Австрий калыкле книгагудо[16]
  • Брянск сылнысымыктыш тоштер Брянск ола[16]
  • А. С. Пушкин лӱмеш Кугыжаныш сӱрет сымыктышын тоштерже Моско ола[6][16]
  • Тӱнямбал тоштер Вена ола (Австрий)[6][16]
  • «Пушкин курык-влак» пӱтынь российысе тоштер-заповедник Михайловское, Псков область[16]
  • Россий Федерацийын Кугыжаныш сӱрет галерейже Моско ола[16]
  • Кугыжанышын Третьяков галерейже Моско ола[6][16]
  • А. Н. Радищев лӱмеш Кугыжаныш сылнысымыктыш тоштер Саратов ола[16]
  • Кугыжаныш художественный тоштер Угарман (Нижний Новгород) ола[16]
  • Днепропетровск калыкле эртымгорно тоштер Днепропетровск ола (Украина)[16]
  • Елабуга кугыжаныш тоштер-заповедник Елабуга ола, Татарстан Республик[16]
  • Ирбит кугыжаныш сӱрет сымыктыш тоштер Ирбит ола[16]
  • Иркутск областьысе сылнысымыктыш тоштер Иркутск ола[16]
  • Калининград областьысе изобразительный искусствон тоштер Калининград ола[16]
  • Магнитогорскысе сӱрет галерей Магнитогорск ола[16]
  • Мордва республикысе сӱрет сымыктыш тоштер Саранск ола[16]
  • Анна Ахматован тоштерже Пушкин ола Ленинград область[16]
  • Сымыктышын эртымгорно тоштерже Вена ола (Австрий)[16]
  • Тӱнямбал графике тоштер (Альбертина Галерей) Вена ола (Австрий)[16]
  • Республикысе сӱрет сымыктыш тоштер Йошкар-Ола ола[16]
  • Тамбов областьысе сӱрет галерей Тамбов ола[16]
  • Удмурт кугыжаныш сылнысымыктыш тоштер Ижевск ола[16]
  • Рӱдӧ книгагудо Фленсбург ола (Германий)[16]
  • Чуваш кугыжаныш тоштер Чебоксар ола[16]
  • Шушенский сӱрет галерей Шушенское, Красноярск край[16]
  • П. Элькиндын шке погыжо Дэнвил ола (США)[16]
  • А. Бакуменкон шке погыжо Йошкар-Ола[16]
  • Б. Тенинын шке погыжо Моско ола[16]
  • Е. М. Баркен шке погыжо Вена ола (Австрий)[16]
  • Л. С. Бакулевскаян шке погыжо Йошкар-Ола ола[16]
  • В. Изыкин шке погыжо Йошкар-Ола ола[16]
  • В. Славинын шке погыжо Йошкар-Ола ола[16]
  • Вуковичын шке погыжо Вена ола (Австрий)[16]
  • Зейфертын шке погыжо Вена ола (Австрий)[16]
  • Кэуферын шке погыжо Дюссельдорф ола (Германий)[16]
  • В. В. Штыкован шке погыжо Йошкар-Ола ола[16]
  • Л. Гореликын шке погыжо Моско ола[16]
  • М. Мартенын шке погыжо Вена ола (Австрий)[16]
  • И. Амалиевын шке погыжо Йошкар-Ола ола[16]
  • Берльын шке погыжо Вена ола (Австрий)[16]
  • Хаспельын шке погыжо Хунген ола (Германий)[16]
  • Цаглерын шке погыжо Вена ола (Австрий)[16]

Сӱрет-влак галерей

  • А. С. Пушкинын «Барышня-крестьянка» книгажлан иллюстраций: ксилографий. 1979 ий

    А. С. Пушкинын «Барышня-крестьянка» книгажлан иллюстраций: ксилографий. 1979 ий

  • А. Пушкинын «Выстрел» / «Лӱйымаш» повестьшылан иллюстраций: ксилографий. 1983 ий

    А. Пушкинын «Выстрел» / «Лӱйымаш» повестьшылан иллюстраций: ксилографий. 1983 ий

  • А. Пушкинын «Евгений Онегин» романжылан иллюстраций. Дворян погынымашыште бал: тӱрлӧ тӱсан ксилографий. 1983 ий

    А. Пушкинын «Евгений Онегин» романжылан иллюстраций. Дворян погынымашыште бал: тӱрлӧ тӱсан ксилографий. 1983 ий

  • А. Пушкинын «Евгений Онегин» романжылан иллюстраций. Ялыште бал: тӱрлӧ тӱсан ксилографий. 1983 ий

    А. Пушкинын «Евгений Онегин» романжылан иллюстраций. Ялыште бал: тӱрлӧ тӱсан ксилографий. 1983 ий

  • «Евгений Онегин» романжылан иллюстраций. Лицей садыште: тӱрлӧ тӱсан ксилографий. 1983 ий

    «Евгений Онегин» романжылан иллюстраций. Лицей садыште: тӱрлӧ тӱсан ксилографий. 1983 ий

  • А. Пушкинын «Евгений Онегин» романжылан иллюстраций. Лицей садыште: тӱрлӧ тӱсан ксилографий. 1983 ий
  • МАССР Сар Чап Монумент: ксилографий. 1984 ий

    МАССР Сар Чап Монумент: ксилографий. 1984 ий

  • Манон. Суперкомлан гравюр: ксилографий. 1984 ий

    Манон. Суперкомлан гравюр: ксилографий. 1984 ий

  • Манон. Монастырь гыч куржмаш: ксилографий. 1984 ий

    Манон. Монастырь гыч куржмаш: ксилографий. 1984 ий

  • Манон. Монастырь гыч куржмаш: ксилографий. 1984 ий

    Манон. Монастырь гыч куржмаш: ксилографий. 1984 ий

  • Манон. Америкыш колтымаш: ксилографий. 1984 ий

    Манон. Америкыш колтымаш: ксилографий. 1984 ий

  • Манон. Америкыш колтымаш: ксилографий. 1984 ий

    Манон. Америкыш колтымаш: ксилографий. 1984 ий

  • Манон: ксилографий. 1985 ий

    Манон: ксилографий. 1985 ий

  • А. Пушкин. Шарнем мый тиде юзо татым: ксилографий. 1987 ий

    А. Пушкин. Шарнем мый тиде юзо татым: ксилографий. 1987 ий

  • В. Ф. Ходасевичын портретше: ксилографий. 1989 ий

    В. Ф. Ходасевичын портретше: ксилографий. 1989 ий

  • С. Есенинын портретше: ксилографий. 1990 ий

    С. Есенинын портретше: ксилографий. 1990 ий

  • Император Николай II ешыж дене: вынер, ӱй. 1999 ий

    Император Николай II ешыж дене: вынер, ӱй. 1999 ий

  • Л. С. Бакулевскаян экслибрисше: ксилографий. 2000 ий

    Л. С. Бакулевскаян экслибрисше: ксилографий. 2000 ий

  • Голгофыш корно: ӱй. 2001 ий

    Голгофыш корно: ӱй. 2001 ий

  • «Югорно» эпослан иллюстраций. 18-ше муро: карандаш. 2001 ий

    «Югорно» эпослан иллюстраций. 18-ше муро: карандаш. 2001 ий

  • «Сарын шем акварельже» серий. Салтакын серышыже. Землянка: пумаге, шем акварель. 2005 ий

    «Сарын шем акварельже» серий. Салтакын серышыже. Землянка: пумаге, шем акварель. 2005 ий

  • «Сарын шем акварельже» серий. Салтакын серыш. Корнышто: пумаге, шем акварель. 2005 ий

    «Сарын шем акварельже» серий. Салтакын серыш. Корнышто: пумаге, шем акварель. 2005 ий

  • «Сарын шем акварельже» серий. Салтакын серышыже. Почтальон: пумаге, шем акварель. 2005 ий

    «Сарын шем акварельже» серий. Салтакын серышыже. Почтальон: пумаге, шем акварель. 2005 ий

  • М. Булгаковын «Мастер да Маргарита» романжылан иллюстраций. Воландын свитыже: литографий тушь, компьютер. 2007 ий

    М. Булгаковын «Мастер да Маргарита» романжылан иллюстраций. Воландын свитыже: литографий тушь, компьютер. 2007 ий

  • М. Булгаковын «Мастер да Маргарита» романжылан иллюстраций. Маргаритан да Наташан чоҥештылмашышт: литографий тушь, компьютер. 2007 ий

    М. Булгаковын «Мастер да Маргарита» романжылан иллюстраций. Маргаритан да Наташан чоҥештылмашышт: литографий тушь, компьютер. 2007 ий

  • «Югорно». Комын 4-ше лаштыкше: акварель, компьютер графике. 2009 ий

    «Югорно». Комын 4-ше лаштыкше: акварель, компьютер графике. 2009 ий

  • ««Югорно». Обложкын 1-ше лаштыкше: акварель, компьютер графике. 2009 ий

    ««Югорно». Обложкын 1-ше лаштыкше: акварель, компьютер графике. 2009 ий

  • Елабуга кугыжаныш тоштер-заповедникын «И. И. Шишкин» экслибрисше: ксилографий. 2018 ий

    Елабуга кугыжаныш тоштер-заповедникын «И. И. Шишкин» экслибрисше: ксилографий. 2018 ий

  • А. Пушкин. «Тудо кӱштен» / «Она велела»: шем акварель. 2018 ий

    А. Пушкин. «Тудо кӱштен» / «Она велела»: шем акварель. 2018 ий

  • Миниатюрные книжки А. С. Бакулевского.jpg

Палемдымаш

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Кто есть кто в Марий Эл, 2002, с. 52.
  2. ↑ Они защищали Родину, 2004, с. 61.
  3. ↑ 1 2 Марийская правда, 1996, с. 5.
  4. ↑ Молодой коммунист, 1955, с. 3.
  5. ↑ 1 2 Товаров-Кошкин, 1978, с. 63.
  6. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Мочаев, 2017, с. 22.
  7. ↑ 1 2 3 Марийская правда, 2021, с. 20—21.
  8. ↑ 1 2 3 Оленева М.В. В графике застывшее слово // Марийская правда. — 2021. — 17 ага. — Дата обращения: 12.02.2026.
  9. ↑ Соловьёва-Волынская, 2011, с. 1.
  10. ↑ Л. Кувшинская, 1991, с. 135—136.
  11. ↑ Югорно. Эпос мари. Спиридонов Анатолий Яковлевич (руш.). web.archive.org. Тергыме кече: 12 пургыж 2026.
  12. ↑ 1 2 3 4 5 Перминов, 2013, с. 7.
  13. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Не только графика, 2020, с. 3.
  14. ↑ Художник, 1978, с. 4.
  15. ↑ Художник, 1987, с. 18.
  16. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 Изыкин, 2007, с. 10—12.
  17. ↑ Марийская правда, 1998, с. 4.
  18. ↑ Книголюбы, 2009, с. 72, 141.
  19. ↑ ЕГМЗ, 2017, с. 8, 13, 22, 23, 166.
  20. ↑ Бумажные шедевры, 2007.
  21. ↑ Александру Бакулевскому, графику, народному художнику России // Президент России. — 2011. — 24 шорыкйол. — Дата обращения: 12.02.2026. — Цитата: «Талантливый художник, Вы по праву признаны одним из выдающихся мастеров отечественного графического искусства. Ваши иллюстрации к произведениям Пушкина, Булгакова, других российских и зарубежных писателей получили высокую оценку специалистов. Многие из этих работ отмечены престижными наградами и сегодня находятся в музейных коллекциях нашей страны и за её пределами».
  22. ↑ 1 2 3 Юрий Петров, 2016, с. 170.
  23. ↑ Перминов, 2012, с. 92.
  24. ↑ Минеева, 2016, с. 273.
  25. ↑ Чёрная акварель войны.
  26. ↑ Открытие персональной юбилейной выставки народного художника России А.С. Бакулевского // Республиканский музей изобразительных искусств Республики Марий Эл. — 2021. — 1 пургыж. — Дата обращения: 12.02.2026.
  27. ↑ Министерство культуры, печати и по делам национальностей Республики Марий Эл выражает глубокие соболезнования. Тергыме кече: 12 пургыж 2026. Архивлыме 12 пургыж 2026 ий.
  28. ↑ На 86-м году жизни скончался известный в Марий Эл художник Александр Бакулевский. www.marpravda.ru. Тергыме кече: 12 пургыж 2026. Архивлыме 12 пургыж 2026 ий.
  29. ↑ Мангазея, 2017.
  30. ↑ Выставка произведений Андрея Бакулевского «Помним» (руш.). Республиканский музей изобразительных искусств Республики Марий Эл. Тергыме кече: 11 пургыж 2026.
  31. ↑ Желваков Вячеслав Юрьевич (руш.). rah.ru. Тергыме кече: 11 пургыж 2026.

Литератур

  • Товаров—Кошкин Б. Ф., Червонная С. М. Бакулевский Александр Сергеевич // Художники Марийской АССР. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1978. — С. 62—63. — 3500 экз.
  • Кувшинская Л. А. Александр Бакулевский. Гравюра на дереве. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1991. — 192 с. — ISBN 5-7590-0136-1.
  • Бакулевский Александр Сергеевич // Кто есть кто в Марий Эл / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2002. — С. 52. — 2000 экз. — ISBN 5-87898-197-1.
  • Муниципальное образование «Город Йошкар-Ола». Они защищали Родину / В. С. Соловьёв. — 34-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский полиграфкомбинат, 2004. — С. 61. — 784 с. — 3000 экз. — ISBN 5-87898-271-4.
  • Бакулевский Александр Сергеевич : биобиблиографический указатель : материалы к биобиблиографии / В. В. Изыкин. — Йошкар-Ола: Федеральное агентство по образованию, ГОУВПО «Марийский гос. университет», 2007. — 59 с. — (Подвижники культуры Республики Марий Эл).
  • Бакулевский Александр Сергеевич // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 237. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
  • Кувшинская Л. A., Елфимов А. Г. Александр Сергеевич Бакулевский. Графика А. С. Бакулевского в собрании Д. А. Мизгулина / Перминов Ю. П.. — Тобольск: Тюменский региональный общественный благотворительный фонд «Возрождение Тобольска», 2013. — 101 с. — (Сибирский художественный музей: СХМ).
  • Прокушев Г. И. Бакулевский Александр Сергеевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 42. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
  • Прокушев Г. И. Сто графических работ // Художник : журнал. — 1978. — Декабрь (№ 12). — С. 4.
  • Бакулевский А.С. Художники о Пушкине // Художник : журнал. — 1987. — Февраль (№ 2). — С. 18.
  • Международный конгресс экслибриса 2009 / Покатов В. В., Шустрова Л. В.. — Москва: Международный союз общественных объединений книголюбов, 2009. — С. 72, 141. — 143 с. — 500 экз.
  • Вторая Елабужская международная триеннале экслибриса / Паршикова Е. А.. — Казань: «Заман», 2017. — С. 8, 13, 22, 23, 166. — 168 с. — ISBN 978-5-9907478-2-1.
  • Мария Орлова. Бумажные шедевры // Российская газета — Южный Урал : газета. — 2007. — 5 декабря (№ 4535). — ISSN 1606-5484.
  • Соборное совершеннолетие фонда «возрождение Тобольска» / Перминов Ю. П.. — Тобольск: Тюменский региональный Общественный благотворительный фонд «Возрождение Тобольска», 2012. — С. 92. — 271 с. — 1000 экз. — ISBN 978-5-98178-050-9.
  • Юрий Петров (Перминов Ю. П.). Влюблённый в Сибирь // Отчёт Общественного благотворительного фонда «Возрождение Тобольска» / Филатов С. В.. — Тобольск: Тюменский региональный Общественный благотворительный фонд «Возрождение Тобольска», 2016. — С. 170. — 527 с. — 300 экз. — ISBN 978-5-98178-105-6.
  • Минеева Г. Г. Когда книга — продолжение памяти. «В царстве Горбунковом» // Отчёт Общественного благотворительного фонда «Возрождение Тобольска» / Филатов С. В.. — Тобольск: Тюменский региональный Общественный благотворительный фонд «Возрождение Тобольска», 2016. — С. 273. — 431 с. — 300 экз. — ISBN 978-5-98178-111-7.
  • Бакулевский А. С. Не только графика / Соловьёв Ю. И.. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2020. — С. 3. — 111 с. — 300 экз. — ISBN 978-5-7590-1272-6.
  • Кувшинская Л. A. Александр Бакулевский — гражданин Вселенной (русский) // Марийская правда : газета. — 1996. — 24 январь. — С. 5.
  • Карташов В. Н. Интересная экскурсия (русский) // Молодой коммунист : газета. — 1955. — 25 август. — С. 3.
  • Оленева М. В. В графике застывшее слово (русский) // Марийская правда : газета. — 2021. — 17 май. — С. 20—21.
  • Соловьёва-Волынская И. Н. Александр Бакулевский / Соловьёва-Волынская И. Н.. — Йошкар-Ола: ТХМ «АТЕВС» ДИЗАЙН, 2011. — С. 1. — 32 с. — 60 экз.
  • Бакулевский А. С. Завещание мастера (русский) // Марийская правда : газета. — 1998. — 10 январь. — С. 4.

Кылвер-влак

"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Бакулевский,_Александр_Сергеевич&oldid=1233787" гыч налме