Горький край

Горький край
	Край
Горький край
Эл	СССР
Адм. рӱдӧ	Горький
Историй да географий
Ыштыме кече	15 сӱрем 1929
Пытарыме кече	5 теле 1936
Кумдык	270 000 (1930); 127 000 (1935);
Кугу ола-влак	Горький, Ижевск, Виче, Йошкар-Ола, Чебоксар
Калык чот
Калык чот	7 753 900 еҥ (1931)
Чаклык	29,1 айд./км²
Калыклык	руш — 76,5%, чуваш — 9,1%, вотяк (удмурт) — 5,9%, марий — 4,2%
Официал йылме	руш
Суаптар-влак
Алмаштыш
← Угарман область (РСФСР)	Горький область →

Горький край (руш. Горьковский край; 1932 ий марте — Угарман край) — РСФСР-ын 1929—1936 ийлаште лийше администраций-кумдыкшо. Администраций рӱдер — Горький ола.

Историй

1929 ий 15 июльышто Угарман, Марий автоном, Вотск (Удмурт) автоном область-влакым да Чуваш АССР-ым ушымо дене Угарман край семын ышталтын.

Тӱҥалтышыште областьын кумдыкшо 7 окргу гыч шоген (калыкле автономий-влак деч посна), нуныжо район-влаклан шелалтыныт.

1930 ий 23 июльышто Угарман крайын чыла округшым пытареныт, а нунын районыштым вигак верысе кучемлан пуэныт.

1931 ий 1 октябрьлан пурен:

автоном республик — 1 (Чуваш Автоном Совет Социалист Республик (руш.) (мар.);
автоном область — 2 (Марий АО да Вотск (Удмурт) АО);
район — 145;
ялсовет — 3718;
ола — 35, нунын коклаште шкевуя администраций-озанлык семын лийыныт — 5 (Угарман ола — 350 251 еҥ, Ижевск ола — 98 205 еҥ, Виче ола — 73 534 еҥ, ялсовет-влак пурыман ола-влак — 161 642 еҥ, Чебоксар ола — 12 246 еҥ, Йошкар-Ола — 7600 еҥ);
пашазе посёлко — 19;
ял — 41 773.

1931 ий 1 январьлан крайын калыкчотшо — 7 753 900 еҥ, нунын коклаште 1 066 100 — оласе калык (15,9 %), калыкын плотностьшо — 29,1 еҥ/кв.уштыш, кумдык — 266 920 уштыш².

Кугу илем-влак тыгай лийыныт:

Дзержинск ола — 37 689 еҥ.
Муром ола — 26 837 еҥ.
Алатырь ола — 22 680 еҥ.
Кулебаки ола шотан илем — 21 088 еҥ.
Арзамас ола — 21 036 еҥ.
Павлово ола — 20 632 еҥ.

1932 ий 1 февральыште ВЦИК Угарман край гыч Кумёны районым (Кумёнский) ойыраш пунчалын^[2]. 1932 ий 7 октябрьыште Угарман олам Горькийыш лӱмдымӧ дене Угарман крайым Горький крайыш савырыме.

1934 ий 7 декабрьыште Горький крайын эрвел да йӱдвел-эрвел районлаж гыч да Свердловск областьын касвел районжо-влак гыч у администраций-кумдыкым — Киров крайым — ыштыме, тушко Удмурт автоном областят (руш.) (мар. пурен^[3].

1936 ий 5 декабрьыште Горький крайым Горький областьлан, Чуваш АССР-лан да Марий АССР-лан (автоном область гыч савырыме) шеледыме.

Администрацийлан шеледымаш

1929—1930 ийлаште крайышке Чуваш Автоном Совет Социализм Республик, Вотск (Удмурт) да Марий автоном область-влак да 7 округ пурен:

Арзамас,
Виче,
Котельнич,
Муром,
Угарман,
Нолинск,
Шарья.

Суаптар-влак

Ленин орден (1934).

Вуйлатымаш

1934 ий 21 февраль гыч 1937 ий май марте — Э. К. Прамнэк (руш.) (мар. — Горький крайысе партий комитетын 1-ше секретарьже.

Палемдымаш

↑ ¹ ² ³ ⁴ Нижегородский край // Большая российская энциклопедия (руш.) — М.: Большая российская энциклопедия, 2004.
↑ Постановление ВЦИК от 01.02.1932 «О частичном изменении в административном делении Нижегородского края» (руш.). sssr.regnews.org. Тергыме кече: 12 пургыж 2026.
↑ Постановление ВЦИК от 07.12.1934 «О разделении Горьковского края» (руш.). sssr.regnews.org. Тергыме кече: 12 пургыж 2026.

Кылвер-влак

Первая (и вторая) советская реформа, укрупнение единиц административно-территориального деления в 1923—1929 гг.

[_a9c60a7881547ad4-1] ¹ ² ³ ⁴ Нижегородский край // Большая российская энциклопедия (руш.) — М.: Большая российская энциклопедия, 2004.

[2] Постановление ВЦИК от 01.02.1932 «О частичном изменении в административном делении Нижегородского края» (руш.). sssr.regnews.org. Тергыме кече: 12 пургыж 2026.

[3] Постановление ВЦИК от 07.12.1934 «О разделении Горьковского края» (руш.). sssr.regnews.org. Тергыме кече: 12 пургыж 2026.

[1]

[2]

[3]