Чугунов, Фёдор Иванович

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Фёдор Иванович Чугунов
Чугунов, Фёдор Иванович.jpg
Шочмо кече 22 пургыж 1921(1921-02-22)
Шочмо вер
Колымо кече 30 шыжа 1995(1995-10-30) (74 ий)
Колымо вер
Эл
Паша сомыл сарзыеҥ, партий пашаеҥ
Награде да премий

Орден Трудового Красного Знамени — 1974 Орден «Знак Почёта»  — 1971 Орден Красного Знамени  — 1944 Орден Красного Знамени  — 1944 Орден Красной Звезды  — 1942 Медаль «За боевые заслуги» — 1951 Медаль «За победу над Германией в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» «Чапле пашалан (Сарзе патырлыклан) лӱмгече медаль. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий лӱмеш палемдалтын» «Пожарыште лӱддымылыклан» медаль (СССР) — 1973

Фёдор Иванович Чугунов (22 пургыж 1921, Спасск кундем, Татар Автоном Совет Социалистик Республик, РСФСР[d] — 30 шыжа 1995, Йошкар-Ола, Марий Эл Республик, Россий) — совет сарзе да партий пашаеҥ. Марий АССР МВД-н партком секретарьже (1975—1978). Кугу Ачамланде сарын салтакше. 1948 ий гыч ВКП(б) йыжъеҥ.

Илыш корно

1921 ий 22 февральыште кызытсе Татарстанын Спасск районысо Болховское селаште шочын[1].

1941 ийыште Свердловск областьын Полевской райвоенкоматше дене Пашазе-кресаньык Йошкар Армийыш  (руш.) (мар. налыныт. Кугу Ачамланде сарын салтакше: 1941 ий май гыч Румыний дене чекыште танк частьыште служитлен. Сусырген да контузитлалтын. 1941 ий ноябрьыште Касвел фронтын 9903 №-ан разведке-партизан частьшын войсковой частьышкыже налыныт[2]. 1941 ий ноябрь гыч 1942 ий февраль марте — Смоленщиныште партизан, Моско воктене, Белоруссийын оккупироватлыме территорийыштыже заданий-влакым шуктен. 1942 ий май гыч 1944 ий июль марте — Эрвел Пруссийыште «Ясень» диверсий-разведке группын командирже. Группо тушманын кӱлешан кӱртньыгорно магистральже дене войскам кусарымашым тергымашым организоватлен да 3-шо Белорус фронтын разведке пӧлкашкыже сводко-влакым эреак колтен шогаш йӧным ыштен. Группо тушманын аралалтме чоҥыш системыжым ыҥлен налын, садлан пашам ыштыме районыштыжо тушманын частьше да штабше-влакын верланымыштым пален налме. Сар пытымешке — 197-ше шапаш стрелковый полкын взвод командирже. 1946 ий январьыште армий гыч демобилизоватлалтын. Кок Йошкар Тисте, Йошкар Шӱдыр орден-влак да медаль-влак дене суапландаралтын[3][4][5].

Демобилизаций деч вара Марий АССР-ысе Волжск олаште милиций сотрудниклан пашам ыштен[1].

1948 ийыште ВКП(б)-ш пурен.

1956 ий гыч Марий АССР КПСС Звенигово райкомышто: инструктор, пӧлка вуйлатыше, 1959—1963, 1966—1975 ийлаште — секретарь.

1960 ийыште Озаҥысе кугыжаныш университетым  (руш.) (мар. тунем пытарен.

1975—1978 ийлаште — Марий АССР МВД-н партком секретарьже, майор. Паша Йошкар Тисте, «Почёт Пале» орден-влак, медаль-влак, ту шотыштак «Сарзылык суаплан» медаль, да кум гана — Марий АССР Кӱшыл Каҥашын Президиумжын Чаптаныкше дене суапландаралтын[1].

1995 ий 30 октябрьыште Йошкар-Олаште илыш дене чеверласен[1].

Суаптар-влак

Палемдымаш

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Мочаев, 2017, с. 487.
  2. ↑ Москва прифронтовая. 1941—1942: Архив. док. и материалы / Москов. гор. об-ние архивов; Сост. М. М. Горинов, В. Н. Пархачев, А. Н. Пономарев. — М.: Изд-во об-ния «Мосгорархив»; АО «Московские учебники», 2001. — 664 с., ил.; ISBN 5-7228-0092-9.
  3. ↑ 1 2 3 Чугунов Федор Иванович. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 14 вӱдшор 2026.
  4. ↑ Чугунов Федор Иванович. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 14 вӱдшор 2026. Архивлыме 14 вӱдшор 2026 ий.
  5. ↑ Бессмертный полк. Йошкар-Ола. Чугунов Федор Иванович (руш.). moypolk.ru (8 ага 2022). Тергыме кече: 14 вӱдшор 2026. Архивлыме 14 вӱдшор 2026 ий.

Литератур

  • Чугунов Фёдор Иванович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 396. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Мочаев В. А. Чугунов Фёдор Иванович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 487. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Чугунов,_Фёдор_Иванович&oldid=1227729" гыч налме