Фёдоров, Александр Алексеевич
| Александр Алексеевич Фёдоров | |
|---|---|
| | |
| Шочмо кече | 1923 ий 24 ага |
| Шочмо вер | Мещерское, Подольск уезд, Моско губерний, РСФСР, СССР |
| Колымо кече | 2000 ий 12 шорыкйол (76 ий) |
| Колымо вер | Моско |
| Гражданлык |
|
| Паша сомыл | прокурор, юрист |
| Награде да премий | |
Александр Алексеевич Фёдоров (24 ага 1923, Мещерское[d] — 12 шорыкйол 2000, Моско) ― совет юрист, прокуратур вуйлатышыже. Марий АССР-ын прокуроржо (1962―1972), Рязань областьысе прокурорын алмаштышыже (1956―1961). РСФСР-ын сулло юристше (1968). РСФСР прокуратурын чапланыше пашаеҥже. Кугу Ачамланде сарын салтакше. 1944 ий гыч ВКП(б)-н йыжъеҥже.
Илыш корно
1923 ий ага тылзын 24-ше кечынже Моско кундем кызытсе Чехов район Мещерское ялыште пашазе-влакын ешыштышт шочын. Кыдалаш школым тунем пытарен[1][2].
1941 ийыште РККА-ш налме. Кугу Ачамланде сарын салтакше: лӱйкалыше, изирак лейтенант-влакын курсыштым тунем пытарен, ончыч танклан ваштарешлыше пычал ротын командирже, вара ― 2-шо Прибалтике да Касвел фронтласе 85-ше гвардий лӱйкалыше дивизийын посна гвардий лӱйкалыше батальонысо пулемёт ротын командирже, сержант гыч гвардийын кугурак лейтенантше марте кушкын. Кок гана сусырген, 1942 ийыште нелын сусырген. 1944 ийыште ВКП(б)-ш пурен. 1946 ийыште демобилизоватлыме. Сар пашаште суаплыклан Йошкар Шӱдыр орден дене (кум гана), 1985 ийыште ― I степенян Ачамланде сар орден дене суапландарыме[1][2][3].
1948 ийыште Москосо юридический школым тунем пытарен. 1948―1956 ийлаште Рязань кундем Михайловский районын калык судьяже, Рязань кундем исполкомын юстиций виктемысе начальникын алмаштышыже лийын. 1956 ий гыч Рязань кундемысе прокуратурын тӱҥ эскерыше пӧлкан прокуроржо, следствий пӧлкан начальникше, Рязань кундемысе прокурорын алмаштышыже. 1957 ийыште Пӱтынь Ушемысе юридический заочный институтым тунем пытарен[1][2].
1962―1972 ийлаште Марий АССР-ын прокуратурым вуйлатен[3]. Марий республикын историйыштыже эн лектышан прокурор-влак кокла гыч иктыжлан шотлалтеш: тӧртыкым пеҥгыдемдымаш да граждан-влакын праваштым аралымаш, эскерымын сайлыкшым нӧлтымаш, кадр-влакым ойырымаш да кушмаш йодыш-влаклан кугу тӱткышым ойырен. 1968 ийыште тудлан «РСФСР-ын сулло юристше» чаплӱмым пуымо. Тыгак Пашан Йошкар Тисте, «Чап Тамга» орден-влак да медаль-влак дене палемдыме[1][2].
1972 ий гыч пӧлкан начальникше, а вара судлаште уголовный паша-влакым ончышо виктемын начальникше, 1984 ий гыч ― РСФСР Прокуратурын кугыжаныш лӱдыкшыдымылык органлаште следствийым эскерыме шотышто пӧлка начальник. 1991 ийыште юстицийын 3-шо классан кугыжаныш ойпуышыжо чин дене пенсийыш лектын[1][2].
1963―1975 ийлаште, Марий АССР Кӱшыл Каҥашын депутатшылан 3 созыв сайлалтын[1][2][3].
2000 ий шорыкйол тылзын 12-шо кечынже Москошто колен[4].
Чаплӱм-влак да суаптар-влак
- РСФСР-ын сулло юристше (1968)[1][2]
- РСФСР прокуратурын чапланыше пашаеҥже
- Пашан Йошкар Тисте орденже
- «Чап Тамга» орден (1971)[1][2]
- I степенян Ачамланде сар орден (06.11.1985)
- Йошкар Шӱдыр орден (01.12.1943; 30.04.1944)[1][2]
- «1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль (09.05.1945)
- «Пашан ветеранже» медаль
- «Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» лӱмгече медаль
Палемдымаш
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Мочаев, 2007, с. 374.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 781.
- ↑ 1 2 3 Листая страницы истории К 75-летию со дня начала Великой Отечественной войны Защитники Отечества – депутаты Федоровы. yoshkarola.bezformata.com. Тергыме кече: 27 теле 2025. Архивлыме 21 сӱрем 2022 ий.
- ↑ Марийская биографическая энциклопедия-2, 2017, с. 460.
Литератур
- Фёдоров Александр Алексеевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 374. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Фёдоров Александр Алексеевич // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 781. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
- Мочаев В. А., Кугергин Л. Г., Колесников А. Ю. Фёдоров Александр Алексеевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 460. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
Кылвер-влак
- Ага тылзын 24 кечынже шочшо-влак
- 1923 ийыште шочшо-влак
- Алфавит почеш персоналий-влак
- Подольск уездыште шочшо-влак
- Шорыкйол тылзын 12 кечынже колышо-влак
- 2000 ийыште колышо-влак
- Москошто колышо-влак
- Алфавит почеш прокурор-влак
- Российысе прокурор-влак
- СССР-ысе прокурор-влак
- Паша Йошкар Тисте орден дене суапландаралтше-влак
- «Почёт пале» орден дене суапландаралтше-влак
- I степенян Ачамланде сар орден дене суапландаралтше-влак
- Йошкар Шӱдыр орден дене суапландаралтше-влак
- «1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «Пашан ветеранже» медаль дене суапландаралтше-влак
- «Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» медаль дене суапландаралтше-влак
- РСФСР-ын сулло юристше-влак
- Российыште шочшо-влак
- Марий Элысе юрист-влак
- ВКП(б) йыжъеҥ-влак
- Кугурак лейтенант-влак (СССР)
- Марий АССР-ысе Кӱшыл Каҥашын депутатше-влак
- Кугу Ачамланде сарыште рото командир-влак
- Москосо юридический университетым тунем лекше-влак