Фёдоров, Александр Алексеевич

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Александр Алексеевич Фёдоров
Фёдоров, Александр Алексеевич (юрист).jpg
Шочмо кече 1923 ий 24 ага(1923-05-24)
Шочмо вер Мещерское, Подольск уезд, Моско губерний, РСФСР, СССР
Колымо кече 2000 ий 12 шорыкйол(2000-01-12) (76 ий)
Колымо вер Моско
Гражданлык  СССР Россий
Паша сомыл прокурор, юрист
Награде да премий

Орден Трудового Красного Знамени Орден «Знак Почёта»  — 1971 Орден Отечественной войны I степени— 1985 Орден Красной Звезды  — 1943 Орден Красной Звезды  — 1944 Медаль «За победу над Германией в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» «Пашан ветеранже» медаль «Чапле пашалан (Сарзе патырлыклан) лӱмгече медаль. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий лӱмеш палемдалтын»
РСФСР-ын сулло юристше — 1968

Александр Алексеевич Фёдоров (24 ага 1923, Мещерское[d]12 шорыкйол 2000, Моско) ― совет юрист, прокуратур вуйлатышыже. Марий АССР-ын прокуроржо (1962―1972), Рязань областьысе прокурорын алмаштышыже (1956―1961). РСФСР-ын сулло юристше (1968). РСФСР прокуратурын чапланыше пашаеҥже. Кугу Ачамланде сарын салтакше. 1944 ий гыч ВКП(б)-н йыжъеҥже.

Илыш корно

1923 ий ага тылзын 24-ше кечынже Моско кундем кызытсе Чехов район Мещерское ялыште пашазе-влакын ешыштышт шочын. Кыдалаш школым тунем пытарен[1][2].

1941 ийыште РККА-ш налме. Кугу Ачамланде сарын салтакше: лӱйкалыше, изирак лейтенант-влакын курсыштым тунем пытарен, ончыч танклан ваштарешлыше пычал ротын командирже, вара ― 2-шо Прибалтике да Касвел фронтласе  (руш.) 85-ше гвардий лӱйкалыше дивизийын посна гвардий лӱйкалыше батальонысо пулемёт ротын командирже, сержант гыч гвардийын кугурак лейтенантше марте кушкын. Кок гана сусырген, 1942 ийыште нелын сусырген. 1944 ийыште ВКП(б)-ш пурен. 1946 ийыште демобилизоватлыме. Сар пашаште суаплыклан Йошкар Шӱдыр орден дене (кум гана), 1985 ийыште ― I степенян Ачамланде сар орден дене суапландарыме[1][2][3].

1948 ийыште Москосо юридический школым тунем пытарен. 1948―1956 ийлаште Рязань кундем Михайловский районын калык судьяже, Рязань кундем исполкомын юстиций виктемысе начальникын алмаштышыже лийын. 1956 ий гыч Рязань кундемысе прокуратурын тӱҥ эскерыше пӧлкан прокуроржо, следствий пӧлкан начальникше, Рязань кундемысе прокурорын алмаштышыже. 1957 ийыште Пӱтынь Ушемысе юридический заочный институтым  (руш.) тунем пытарен[1][2].

1962―1972 ийлаште Марий АССР-ын прокуратурым вуйлатен[3]. Марий республикын историйыштыже эн лектышан прокурор-влак кокла гыч иктыжлан шотлалтеш: тӧртыкым пеҥгыдемдымаш да граждан-влакын праваштым аралымаш, эскерымын сайлыкшым нӧлтымаш, кадр-влакым ойырымаш да кушмаш йодыш-влаклан кугу тӱткышым ойырен. 1968 ийыште тудлан «РСФСР-ын сулло юристше» чаплӱмым пуымо. Тыгак Пашан Йошкар Тисте, «Чап Тамга» орден-влак да медаль-влак дене палемдыме[1][2].

1972 ий гыч пӧлкан начальникше, а вара судлаште уголовный паша-влакым ончышо виктемын начальникше, 1984 ий гыч ― РСФСР Прокуратурын  (руш.) кугыжаныш лӱдыкшыдымылык органлаште следствийым эскерыме шотышто пӧлка начальник. 1991 ийыште юстицийын 3-шо классан кугыжаныш ойпуышыжо  (руш.) чин дене пенсийыш лектын[1][2].

1963―1975 ийлаште, Марий АССР Кӱшыл Каҥашын  (руш.) депутатшылан 3 созыв сайлалтын[1][2][3].

2000 ий шорыкйол тылзын 12-шо кечынже Москошто колен[4].

Чаплӱм-влак да суаптар-влак

Палемдымаш

Литератур

  • Фёдоров Александр Алексеевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 374. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Фёдоров Александр Алексеевич // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 781. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
  • Мочаев В. А., Кугергин Л. Г., Колесников А. Ю. Фёдоров Александр Алексеевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 460. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Кылвер-влак