Товашов, Александр Тихонович

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Александр Тихонович Товашов
Товашов, Александр Тихонович.jpg
Шочмо кече 30 вӱдшор 1921(1921-04-30)
Шочмо вер Нуръял Корамас, Морко кундем, Марий автоном область, РСФСР,
Колымо кече 30 теле 1974(1974-12-30) (53 ий)
Колымо вер Зугдиди, Грузий ССР, СССР
Гражданлык Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg РСФСР (1917—1922) →  СССР
Паша сомыл прокурор, юрист
Награде да премий

РСФСР-ын сулло юристше — 1970
Орден «Знак Почёта»  — 1967 Орден Красной Звезды  — 1945 Медаль «За победу над Германией в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» SU Medal Twenty Years of Victory in the Great Patriotic War 1941-1945 ribbon.svg «Чапле пашалан (Сарзе патырлыклан) лӱмгече медаль. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий лӱмеш палемдалтын»

Алексáндр Ти́хонович Товашóв (30 вӱдшор 1921, Нуръял Корамас, Марий автоном область, РСФСР[d] — 30 теле 1974, Зугдиди[d], Грузин ССР[d], СССР) ― марий совет юрист. Марий АССР прокурорын полышкалышыже, куграк полшышыжо, алмаштышыже (1963―1974). РСФСР-ын сулло юристше (1970). Кугу Ачамланде сарын салтакше. 1945 ий гыч ВКП(б)-н йыжъеҥже, КПСС Марий обком бюрон йыжъеҥже.

Илыш корныжо

1921 ий вӱдшор тылзын 20-шо кечынже кызытсе Марий Эл Морко районысо Нуръял Корамас ялысе кресаньык ешеш шочын[1][2][3].

Шочмо ялысе шымияш школым тунем пытарымеке, Марий АССР-ысе Марий Тӱрек вел Мари-Пыламарий педагогике училищыште тунемын[4].

1941 ийыште Озаҥ юридический институтым тунем пытарен[1][2].

1942 ий пургыж тылзын РККА-ш налме. Кугу Ачамланде сарын салтакше: 1942 ийыште ― Касвел фронтысо 10-шо танк армийын 186-шо танк бригадын автомат ротысо пӧлкан командирже. 1942 ий сӱрем тылзын нелын сусырген, контузий лийын, кандаш тылзе госпитальлаште эмлалтын. 1943 ий вӱдшор тылзын Урал сар йырвелын  (руш.) (мар. НКВД посна пӧлкасе школжым тунем пытарен, 1943―1946 ийлаште ― НКВД посна пӧлкан следовательже, 5-ше мине-авыртыш бригадыште «Смерш» контрразведка виктемын ӱшанъеҥже, вара ― Моско сар йырвелын Контрразведка виктемыште, 2-шо Белорус фронтын  (руш.) (мар. 327-ше авиаций бомбардировко дивизийыште. 1946 ий пургыж тылзын юстицийын капитанже лӱмпале дене армий гыч демобилизоватлыме[1][2][5][6].

Демобилизаций деч вара 1 ий наре Марий АССР-ысе Курыкмарий вел прокуратурын следовательжылан пашам ыштен. 1947 ий гыч ― Сотнур, 1949 ий гыч ― Шернур, 1956 ий гыч ― Морко, 1960 ий гыч ― Марий АССР-ысе Медведево район-влакын прокуроржо[1][2].

1963 ийыште Озаҥ кугыжаныш университетым заочно тунем пытарен. 1963 ий гыч ― прокурорын полышкалышыже, эрык деч кучымо вер-влакым оролымо шотышто прокурорын кугурак полышкалышыже, 1971―1974 ийлаште ― Марий АССР прокурорын алмаштышыже[1][2].

1945 ийыште ВКП(б)-ш пурен. КПСС Марий обком  (руш.) (мар. Бюрон йыжъеҥже лийын[6].

Мер пашам шуктен, Пӱтынь ушемысе «Знание» ушемын лекторжо. Марий АССР Прокуратурысо тӱҥ партий организацийын секретарьже лийын. Йошкар-Ола оласе Каҥашын депутатшылан сайлалтын[6].

1970 ийыште шуко ияш сай пашажлан «РСФСР-ын сулло юристше» чаплӱмым пуымо. «Чап Тамга» орден да Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Вуйверын Чаптаныкше дене суапландарыме[1][2].

РСФСР-ын сулло юристше Товашов Александр Тихоновичын шӱгарже Йошкар-Оласе Турун шӱгарлаште

1975 ий шорыкйол тылзын 1-ше кечынже Грузий ССР-ысе Зугдиди олаште колен. Йошкар-Оласе Туруново шӱгарлаште  (руш.) (мар. тоеныт[7].

Чаплӱм да суаптар-влак

Палемдымаш

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Мочаев, 2007, с. 360.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 755.
  3. ↑ Информационный ресурс Республики Марий Эл "12rus.ru" :: Моркинский район. www.12rus.ru. Тергыме кече: 24 шорыкйол 2026. Архивлыме 22 вӱдшор 2023 ий.
  4. ↑ 1 2 3 4 Товашов Александр Тихонович - Следственного комитета Российской Федерации по Республике Марий Эл. mari.sledcom.ru. Тергыме кече: 24 шорыкйол 2026. Архивлыме 19 сӱрем 2023 ий.
  5. ↑ 1 2 Товашов Александр Тихонович :: Память народа (руш.). pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 24 шорыкйол 2026.
  6. ↑ 1 2 3 Был всегда на переднем крае: сегодня исполнилось бы 100 лет заместителю прокурора МАССР Александру Товашову. www.marpravda.ru. Тергыме кече: 24 шорыкйол 2026. Архивлыме 19 сӱрем 2023 ий.
  7. ↑ Товашов Александр Тихонович — Пантеон России (неопр.). Тергыме кече: 12 шорыкйол 2026. Архивлыме 19 сӱрем 2023 ий.

Литератур

  • Мочаев В. А. Товашов Александр Тихонович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 360. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Товашов Александр Тихонович // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 755. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
  • Мочаев В. А. Товашов Александр Тихонович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 440. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Кылвер-влак

"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Товашов,_Александр_Тихонович&oldid=1232644" гыч налме