Петров, Игорь Ильич
| Игорь Ильич Петров | |
|---|---|
| |
| Шочмо кече | 29 ага 1924 |
| Шочмо вер | |
| Колымо кече | 9 ӱярня 2018 (93 ий) |
| Колымо вер | |
| Пурымаш |
|
| Войскан родшо | СССР КГБ-н чек войскаже-влак |
| Службо жап | 1941—1985 |
| Званий | |
| Кредалмаш/сар | Кугу Ачамланде сар, совет-япон сар |
| Награде да премий | |
Игорь Ильич Петров (29 ага 1924, Пызырьгуп, Марий Автоном Совет Социализм Республик — 9 ӱярня 2018, Химки, Моско область) ― совет сарзе вуйлатыше. Кугу Ачамланде сарын да совет-япон сарын салтакше. Прибалтике чек йыргечыште сарзе командирын алмаштышыже, Тихоокеан чек йыргечын политпӧлкажым вуйлатыше, СССР КГБ-н чек сарзе-влакын генерал-майоржо. Кугыжаныш аралтышын (госбезопасность) чапланыше пашаеҥже. СССР-ын чек сарзе-влакын эртымгорныштым шымлыше, эртымгорно шанче доктор.
Илыш корныжо
1924 ий 29 агаште кызытсе Марий Элын Волжск вел Пузырьгуп ялеш пограничникын ешыштыже шочын[1][2]. Тудын ачаже Икымше тӱнямбал сарыште лийын, Россий чекым аралыше прапорщик, георгиев кавалер, Граждан сарыште ― Йошкар армийысе кавалерий полкын командирже лийын[3].
1941 ий июньышто Зеленодольскысо 14-ше номеран кӱртньыгорно школым визытан дене тунем пытарен[1]. Озаҥысе авиаций институтыш тунемаш пурен[3].
1942 ийыште Йошкар армийыш налыныт. Кугу Ачамланде сарын салтакше: 1942 ий август гыч Моско воктенысе Красногорскысо кӱртньыгорным аралыме шотышто НКВД сарзе-влакын 21-ше дивизийжын тунемме полкышкыжо лийын, Сталинградым арален, 1943 ий гыч ― СССР кугыжаныш чекым аралаш таджик чекысе отряд кышкарыште, Памирыште чек заставын йошкарармеец-кавалеристше[1]. 1944 ийыште 4-ше Украин фронтышто кредалын, тушто офицер лӱмпале деч посна офицер олмыш шогалтыме, Львовым налмаште кредалын. Тора Эрвелыште кредалын. Совет Ушем Талешке Н. Ф. Карацупа дене вашлийын[3][4].
В. И. Ленин лӱмеш сарзе-политике академийым тунем пытарен[1].
Сар деч вара Тора Эрвелыште чек сарзе тӱшкаште служиен. 1969 ийыште Эрвел чек йыргечыште виктем вуйлатыше-влакын офицер-влак радамышкыже пурен, 1970-ше ийлаште ― Тихоокеанысе чек йыргечын политпӧлка вуйлатышыже, Прибалтикысе чек йыргечын сарзе вуйлатышын алмаштышыже[3].
СССР Сарзе Вийын Тӱҥ штабшын Академийжын Кӱшыл курсым тунем пытарен, чек сарзе-влакын генерал-майоржо[1][3].
Владивостокысо кугыжаныш университетын эртымгорно факультетшым тунем пытарен. 1972 ий гыч ― эртымгорно шанче кандидат, 1985 ий гыч ― эртымгорно шанче доктор[1][3].
СССР-ын чек сарзе-влакын эртымгорныштым шымлыше, 15 книган да 300 утла шанче статьян да очеркын авторжо, нунын коклаште: «Мыйын тукым чек орол-влак нерген возымаш» / «Записки о пограничниках моего поколения» (2003)[5], «Чекым аралыше-влак кредалмаште» / «Пограничники в бою» (2008), «Чекым аралыше-влак 1941 ийыште. Нуно пленыш логалын огытыл» (2017), «Чекын сар вуйлатышыже-влак» / «Военачальники границы» (2018)[6] да молат[1][3][7][8].
20 утла кугыжаныш суаптар дене палемдалтын[3].
Пытартыш ийлаште Моско кундем Химки олаште илен[4]. 2018 ий 9 ӱярняште колен[7].
Чаплӱм да суаптар-влак
- Кугыжаныш аралтышын чапланыше пашаеҥже[3][4]
- I степенян Ачамланде сар орден (1985)[3][4]
- III степенян «СССР Сарзе Вийыште Шочмо Эллан служылан» орден[3][4]
- «Сарысе суаплан» медаль (20.04.1953)[9]
- «1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль (1945)[9]
- «Японийым сеҥымылан» медаль (1945)[9]
- «Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» медаль (1970)
- «СССР кугыжаныш чекым аралымаште ойыртемалтмылан» медаль[3][4]
Палемдымаш
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Мочаев, 2017, с. 336.
- ↑ Бизюргуб. rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 17 кылме 2025.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 admin Петров Игорь Ильич (руш.). Взвод Романовского. Тергыме кече: 17 кылме 2025.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 Пограничный пунктир судьбы. Василий Семёнов, «Красная звезда». old.redstar.ru. Тергыме кече: 17 кылме 2025.
- ↑ Игорь Ильич Петров. Записки о пограничниках моего поколения. — Москва: Граница, 2003.
- ↑ Военачальники границы - Игорь Ильич Петров. — 2018.
- ↑ 1 2 Автор: Петров Игорь Ильич - 12 книг - Читать, Скачать - ЛитМир Club (руш.). Литмир - электронная библиотека. Тергыме кече: 17 кылме 2025.
- ↑ Российская государственная библиотека для молодежи – Подробная информация об издании: Петров Игорь Ильич Советско-китайские войны. rgub.ru. Тергыме кече: 17 кылме 2025.
- ↑ 1 2 3 Подвиг народа. podvignaroda.ru. Тергыме кече: 17 кылме 2025.
Литератур
- Семёнов В. Пограничный пунктир судьбы // Красная звезда. ― 2005. ― 29 декабря.
- Васильева К. Служение Отечеству ― истинное счастье // Волжская правда. ― 2010. ― 3 февраля.
- Алексеев И. «Шоненам иктын, лектын вес семын, но шукыжо шукталтын» //Марий Эл. ― 2010. ― 26 март.
- «Солдат ― звучит гордо!» // Марийская правда. ― 2013. ― 29 июня.
- Алексеев И. И. Петров Игорь Ильич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 336. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
Кылвер-влак
- Ага тылзын 29 кечынже шочшо-влак
- 1924 ийыште шочшо-влак
- Волжск районышто шочшо-влак
- Ӱярня тылзын 9 кечынже колышо-влак
- 2018 ийыште колышо-влак
- Химкиште колышо-влак
- Алфавит почеш персоналий-влак
- Генерал-майор-влак (СССР)
- I степенян Ачамланде сар орден дене суапландаралтше-влак
- «Сарзылык суаплан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «Японийым сеҥымылан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» медаль дене суапландаралтше-влак
- «СССР кугыжаныш чекым аралымаште ойыртемалтмылан» медаль дене суапландаралтше-влак
- Кугыжаныш лӱдыкшыдымылыкын почётан пашаеҥже-влак
- Историй шанче доктор-влак
- Сарзе историк-влак
- III степенян «СССР Сарзе вийыште Шочмо эллан служитлымашлан» орден дене суапландаралтше-влак
- Мӱндыр Эрвел кугыжаныш университетым тунем лекше-влак
- Кугу Ачамланде сарын пограничникше-влак
- Совет-япон сарыште кредалше-влак (СССР)
- Сталинград кредалмашын участникше-влак
- В. И. Ленин лӱмеш сарзе-политик академийым тунем лекше-влак
