Мыльникова, Маргарита Александровна
| Маргарита Александровна Мыльникова | |
|---|---|
| | |
| Шочмо кече | 1922 ий 11 пеледыш |
| Шочмо вер | Чыкма, РСФСР |
| Колымо кече | 1998 ий 12 ӱярня (75 ий) |
| Колымо вер | [[Йошкар-Ола}]], Марий Эл, Россий |
| Гражданлык |
|
| Паша сомыл |
мурызо, музыкым туныктышо |
| Награде да премий | |
Маргарита Александровна Мыльникова (1922 ий 11 июнь, Чыкма, Марий автоном область, РСФСР — 1998 ий 12 март, Йошкар-Ола, Марий Эл, Россий) — марий совет мурызо, семым туныктышо. Я. Эшпай лӱмеш Марий кугыжаныш филармонийын фронтовой концерт бригадын мурызыжо (1943—1945). Марий АССР-ын сулло артисткыже (1951).
Илыш корныжо
1922 ий 11 июньышто Марий автоном областьысе Чыкма олаште шочын.
1939 ийыште шочмо оласе кыдалаш школын 8 классшым тунем пытарен да вигак Йошкар-Оласе сем училищын вокал да фортепиано пӧлкашкыже тунемаш пурен, но ты тунемме вер Кугу Ачамланде сар тӱҥалмеке, 1941 ийыште, петыралтын[1][2].
1942 ий гыч — Марий кугыжаныш филармонийын мурызыжо, Кугу Ачамланде сар ийлаште — фронтысо концерт бригаде-влакын артистше, 1943—1945 ийлаште — Маргосфилармонийын фронтысо концерт бригадын артистше. Йошкар Шӱдыр орден да медаль-влак дене суапландарыме[1][2][3][4].
Сар пытымеке, кӱрылтшӧ тунеммашым умбакыже шуэн да 1948 ийыште Йошкар-Оласе сем училищым тунем пытарен[2].
1948 ий гыч угыч Марий кугыжаныш филармонийыште мурызо-солисткылан чолган пашам ышташ тӱҥалын[2].
Вара Чыкма оласе йоча сем школышто фортепиано классыште туныктышылан пашам ыштен[2].
1951 ийыште тудлан «Марий АССР-ын сулло артисткыже» чап лӱмым пуымо. «Почёт пале» орден да медаль-влак дене суапландаралтын[1].
1998 ий 12 мартыште Йошкар-Олаште колен[1].
Сем усталык пашаже
1943—1945 ийлаште Марий кугыжаныш филармонийын фронтысо концерт бригадыште 1000 утла концертыште мурен[1]. Сар жапыште мурызо артист-влак бригаде дене пырля икмыняр гана фронтыш миен, совет салтак-шамычым шке мурымыж дене куандарен. М. Мыльникова варажым тидын нерген тыге шарнен, фронтысо концертлаште тудо концертым Т. Хренниковын «Прощание» мурыж дене тӱҥалын. Сар ийлаште тудлан, землянкыште вургемым вашталтен чиен, чодыраштат, госптальыште эмлалтше, сусыр салтак-влак ончылнат мураш логалын[2].
1953 ийыште Марий кугыжаныш филармонийысе Марий ансамбльын солисткыже семын ансамбль дене РСФСР-ын олалашкыже гастроль дене лектын коштын, Пермь, Ленинград кундемлаште, Ленинградыште, Прибалтикыште лийын. Ансамбль солисткын выступленийлаже эре кугу кӱкшытыштӧ эртеныт да ик гана веле огыл концерт нерген отзывлаште тудым мокталтен ойленыт[2].
Но уло вийым пашалан пуэн тыршымыже артисткын тазалыкшылан эҥгекым конден, йӱк кылым ыштыше чогашыл черлан кӧра, мурызо икмыняр жаплан сценым коден[2].
Чыкма оласе йоча сем школышто пашам ыштыме ийлаште туныктымо деч посна яра жапым мурымылан пуэн: вокал мастарлыкым нӧлтымӧ пашам шуктен, совет композитор-влакын произведенийышт, руш калык муро, тошто романс да классике дене концерт программе-влакым ямдылен, тыгай программе дене Чыкма оласе калык ончыко лектын[2].
Пагалымаш
- Марий АССР-ын сулло артисткыже (1951)[1]
- Йошкар Шӱдыр орден (22.07.1945)[1][3][4] — фронтысо илышым йӧндарыме дене кылдалтше кугу пашалан[2]
- «Почёт Знак» орден (1951)[1]
- 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште чолга пашалан (медаль) (1946).
- Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чапкагазше (1944)[1]
Шарнымаш
Мурызо М. А. Мыльникован илыш да пашаже нерген материал-влак кызыт Марий Эл Республикысе Т. Евсеев лӱмеш калыкле тоштерыштыже да Сем училищын, И. С. Палантай лӱмеш Марий тӱвыра да сымыктыш колледжын историй тоштерыштыже аралалтыт.
Палемдымаш
Литератур
- Мочаев В. А., Муравьёв Арн. В. Мыльникова Маргарита Александровна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 249. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Муравьёв Арн. В. Мыльникова Маргарита Александровна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 298. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
- Филонова А. Б. Женщины Марийской АССР в годы Великой Отечественной войны: 1941—1945: диссертация … кандидата исторических наук: 07.00.02 / Филонова Алина Борисовна; [Место защиты: ФГБОУ ВО «Чувашский государственный университет имени И. Н. Ульянова»]. ― Йошкар-Ола, 2019. ― 277 с.: ил.
- Шерстнёв В. Л. «Музы не молчали, когда говорила пушки»: учреждения культуры Козьмодемьянска в годы Великой Отечественной войны / Регионы России в военной истории страны. Материалы III Всероссийской (с международным участием) научно-практической конференции. Выпуск III. ― Йошкар-Ола: МарНИИЯЛИ, 2021. ― С. 467―473.
Кылвер-влак
- Пеледыш тылзын 11 кечынже шочшо-влак
- 1922 ийыште шочшо-влак
- Алфавит почеш персоналий-влак
- Ӱярня тылзын 12 кечынже колышо-влак
- 1998 ийыште колышо-влак
- Йошкар-Олаште колышо-влак
- Алфавит почеш мурызо-влак
- Российысе мурызо-влак
- СССР-ысе мурызо-влак
- XX курымысо мурызо-влак
- Алфавит почеш педагог-влак
- Российын музыкым туныктышыжо-влак
- СССР-ын музыкым туныктышыжо-влак
- Йошкар Шӱдыр орден дене суапландаралтше-влак
- «Почёт пале» орден дене суапландаралтше-влак
- «1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште чолга пашалан» медаль дене суапландаралтше-влак