Леонтьев, Алексей Фёдорович

РУВИКИ-ште тыгай тукымлӱм дене вес еҥ нерген статьям лудаш лиеш: Леонтьев.

Алексей Фёдорович Леонтьев
Шочмо кече	27 ӱярня (9 вӱдшор) 1917
Шочмо вер	Яковцево[d], Муром уезд[d], Владимир губерний[d], Россий империй
Колымо кече	14 вӱдшор 1987(1987-04-14) (70 ий)
Колымо вер	Ӱпӧ, Башкир Автоном Совет Социалистик Республик, РСФСР, СССР
Эл	СССР
Шанче алан	математике
Паша вер	Н. И. Лобачевский лӱмеш Угарманысе калыкле шымлыше кугыжаныш университет[d] Московский энергетический институт[d] Пошкырт кугыжаныш университет[d] Н. К. Крупская лӱмеш Марий кугыжаныш педагогике институт
Образований	Н. И. Лобачевский лӱмеш Угарманысе калыкле шымлыше кугыжаныш университет[d]
Шанче степень	физике-математике шанче доктор (1948)
Шанче званий	СССР Шанче академийын йыжыҥъеҥ-корреспондентше (1970)
Шанче вуйлатыше	Гельфонд, Александр Осипович[d] да Брайцев, Иван Романович[d]
Тунемшыже-влак	В. В. Напалков, В. П. Громов, Ю. Н. Фролов, Г. С. Садыхов
Награде ден премий-влак

Алексе́й Фёдорович Лео́нтьев (27 ӱярня [9 вӱдшор] 1917, Яковцево^[d], Муром уезд^[d], Владимир губерний^[d], Россий империй — 14 вӱдшор 1987, Ӱпӧ, Башкир Автоном Совет Социалистик Республик, РСФСР, СССР) — совет математик, физике да математике шанче доктор (1948), профессор (1949), Пошкырт Автоном Совет Социалистик Республикысе шанчын сулло пашаеҥже (1975), СССР Шанче академийын йыжыҥъеҥ-корреспондентше (1970). Экспонент радам, экспонент гыч полином шотышто фундаментал лектыш ден паша-влакын авторжо.

Илыш корныжо

Алексей Фёдорович Леонтьев 1917 ий 27 мартыште Угарман губернийысе Яковцево селаште шочын. Тудо кугу кресаньык ешыште латкумшо йоча лийын.

Ачаже, Фёдор Харитонович, 1927 ийыште колен. Шуко жап эртыде, аважат, Надежда Ивановна, илыш дене чеверласен. Икшыве-влакым изашт ден акашт ончен куштеныт.

1929 ийыште Алексей Фёдорович икымше ступенян ялысе школым тунем пытарен да Дзержинск олаште, вара Горький олаште тунеммыжым умбакыже шуен.

1939 ийыште Горькийысе кугыжаныш университетым тунем пытарен. Тудын деч вара аспирантурышто шинчымашым поген (шанче вуйлатышыже проф. И. Р. Брайцев). 1941 ийыште Алексей Фёдорович калык ополченийыш пурен да Горький ола йыр аралыме сооружений-влакым чоҥаш полшен, а 1942 ийыште «Дифференциально-разностные уравнения» теме дене кандидатлык диссертацийым арален. Вара тудо Чыкма олаште Марий педагогике институтышто пашам ыштен, тушто математике дене лекцийым лудын.

1942—1954-ше ийлаште Горькийысе университетыште туныктен. 1945 ийыште А. Ф. Леонтьев СССР Шанче академийын В. А. Стеклов лӱмеш Математике институтын докторантурышкыжо пурен (шанче вуйлатышыже — СССР ША-н йыжыҥъеҥ-корреспондентше А. О. Гельфонд).

1948 Горькийысе университетыште «О классе функций, определённых рядами полиномов Дирихле» теме дене докторлык диссертацийым арален.

1948—1954 ийлаште — Горький университетыште кӱшыл математике кафедрын вуйлатышыже.

1954—1962 ийлаште — Москосо энергетике институтын математике кафедрыжын, МЭИ-н кӱшыл математике спецкурс кафедрын вуйлатышыже.

1962—1971 ийлаште — СССР Шанче академийын В. А. Стеклов лӱмеш Москосо Математике институтын кугурак шанче пашаеҥже, тыгодымак МЭИ-н туныктышыжо.

1971 ий гыч СССР Шанче академийын БФ-ште Физике да математике пӧлка ден Пошкырт кугыжаныш университетын математике факультетшым вуйлатен.

Тудын вуйлатымыж дене Ӱпӧ олаште кышкарысе переменныйын функцийже-влак теорий дене математике шанче школ негызлалтын.

А. Ф. Леонтьев шанчыште тыгай йодыш-влаклан кумылан: кышкарысе переменныйын функцийже-влак, экспонент-влак гыч полином-влакын умбакыже шуйнымышт, рӱдыштӧ (ось) да кышкарысе кумдыкышто тыглай решений-влак гоч свёртко уравнений-шамычым шотлымашым аппроксимироватлыме йодыш-влак, мучашдыме радаман уравнений-влакын теорийышт. Тудо полином-влакын экспонент-шамыч гыч шуйнымо ойыртемыштым шымлыме шотышто математикын у йогынжым почын, экспонент радамын аналитике функцийже-влакым ончыктышо теорийым чоҥен.

Алексей Фёдорович квазианалитике шуйнымаш нерген теореме-влакым ӱшандарен ончыктен, дифференцирований шотышто инвариантный улшо кумдык йымал-влакын спектрал синтезыштын задачыштым шымлен.

Горькийыште, Москошто, Ӱпӧ олаште шуко тунемшым ямдылен, нунын кокла гыч 35 кандидат да 8 шанче доктор лийын.

Алексей Фёдорович Леонтьев Ӱпӧ олаште 1987 ий 14 апрельыште 70 ияш колен. Москосо Кунцевский шӱгарлаште тойымо.

Пошкырт кугыжаныш университетыште математике факультетын студентше-влаклан А. Ф. Леонтьев лӱмеш стипендийым, а Пошкырт Респуликын Шанче академийже математике аланыште кугу пашам шуктымылан СССР Шанче академийын йыжыҥъеҥ-корреспондентше А. Ф. Леонтьев лӱмеш премийым ыштеныт. Премий 4 ийлан ик гана пуалтеш.

Тӱҥ пашаже-влак

А. Ф. Леонтьев — 120 утла шанче пашан, тыгодым 3 монографийын авторжо.

• Леонтьев А. Ф. Ряды полиномов Дирихле и их обобщения. М., 1951 г. 39 томов.
• Леонтьев А. Ф. Ряды экспонент. — М., Наука, 1976;
• Леонтьев А. Ф. Последовательности из экспонент. — М., Наука, 1980;
• Леонтьев А. Ф. Обобщения рядов экспонент. — М., Наука, 1981.
• Леонтьев А. Ф. «Представление функций рядами обобщённых экспонент» // Матем. сб., 134(176):4(12) (1987).
• Леонтьев А. Ф. «Решение обобщённого уравнения свёртки» // Изв. АН СССР. Сер. матем., 43:2 (1979), 342—366
• Леонтьев А. Ф. Ряды Дирихле, последовательности полиномов Дирихле и связанные с ними функциональные уравнения // Итоги науки и техн. Сер. Мат. анал., 13 (1975), 5-55
• Леонтьев А. Ф. Дифференциально-разностные уравнения. // Матем. сб., 24(66):3 (1949), 347—374

А. Ф. Леонтьев 1962 ийыште В. А. Стеклов лӱмеш Математике институтышто «Математике термин дене руш-англичан мутер» ден «Математике термин дене англичан-руш мутерым» савыктыш-влакым ямдылымаште тыршен.

Суаптар-влак

• Паша Йошкар Тисте орден (1975);
• Октябрь Революций орден (1987);
• «Ряды экспонент» ден «Последовательности полиномов из экспонент» монографий-влаклан СССР-ын кугыжаныш премийже (1989 ийыште, колымекше).

Палемдымаш

Литератур

• Леонтьев Алексей Фёдорович // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров).
• Математический энциклопедический словарь. М., Сов. энциклопедия, 1988.
• Большой энциклопедический словарь: В 2-х т. /Гл. ред. А. М. Прохоров. — М.: Сов. энциклопедия, 1991.
• Леонтьев Алексей Фёдорович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 213. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
• Члены Российской академии наук в Математическом институте им. В. А. Стеклова РАН. К 75-летнему юбилею МИАН. Биографический словарь-справочник. Под общей редакцией академика В. В. Козлова. / Авторы-составители: Э. П. Зимин, С. В. Кисляков, Г. С. Монахтина, В. П. Павлов. — М.: Янус-К, 2009.

Кылвер-влак

• Могила А. Ф. Леонтьева.
• Леонтьев А. Ф. (о нём на math.ru).
• Леонтьев А. Ф. (на стр. МИ РАН).