Лежнин, Александр Матвеевич
| Александр Матвеевич Лежнин | |
|---|---|
| | |
| Шочмо кече | 7 вӱдшор 1926 |
| Шочмо вер | |
| Колымо кече | 27 ага 2004 (78 ий) |
| Колымо вер | |
| Гражданлык |
|
| Паша сомыл | педагог |
| Награде да премий | |
Алексáндр Матвéевич Лежнин (7 вӱдшор 1926, Удельный (Вечын ял шотан илем), Марий автоном область, РСФСР[d], СССР — 27 ага 2004, Йошкар-Ола, Марий Эл Республик, Россий) — совет туныктышо. Марий АССР-ысе Шернур кыдалаш школын директоржо (1954—1962), Йошкар-Оласе 11 №-ан кыдалаш школын директоржо (1962―1967). РСФСР школын сулло туныктышыжо (1960). Кугу Ачамланде сарын салтакше.
Илыш корныжо
1926 ий 7 апрельыште кызытсе Марий Элын Советский районысо Удельный ялыште икмарда кресаньык ешыште шочын[1]. Ачаже 1942 ийыште фронтышто колен. Шочмо районысо Шогале кыдалаш школышто тунемын[2][3].
1943 ийыште РККА-ш налме. Кугу Ачамланде сарын салтакше: 25-ше тунемме лӱйкалыше дивизийын 21-ше тунемме лӱйкалыше полкын лӱйкалышыже, вара шапаш лӱйкалыше частьыште служитлен. 1944 ийыште нелын сусырген, эмгак лийын, 1944 ий июнь тылзыште сержант лӱмпале дене армий гыч демобилизоватлалтын. III степенян Чап орден, Ачамланде сар орден да медаль-влак дене суапландаралтын[2][3][4].
1950 ийыште Н. К. Крупская лӱмеш марий педагогике институтым тунем пытарен[2][3].
1950—1954 ийлаште — Марий АССР Марий Турек кыдалаш школышто физикым да математикым туныктышо[2][3].
1954—1962 ийлаште — МАССР-ысе Шернур кыдалаш школын директоржо[2][3].
1962—1967 ийлаште — Йошкар-Оласе 11 №-ан школын директоржо[2][3][5][6].
1967—1985 ийлаште — Марий радиомеханике техникумын туныктышыжо[2][3].
Калык шинчымаш аланысе суаплан 1960 ийыште «РСФСР школын сулло туныктышыжо» чаплӱмым пуымо[2][3][6].
2004 ий 27 майыште Йошкар-Олаште колен[2][3].
Чаплӱм ден суаптар-влак
Пашалан
- РСФСР школын сулло туныктышыжо (1960)[2][3][6];
- Марий АССР школын сулло туныктышыжо[6];
- «Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» лӱмгече медаль (1970)[6].
Сарысе
- III степенян Чап орден (17.02.1972)[4][7];
- II степенян Ачамланде сар орден (1985)[4].
Палемдымаш
- ↑ Деревня Удельное (Удельный) | Государственное бюджетное учреждение "Государственный архив Республики Марий Эл" (руш.). gosarhivrme.ru. Тергыме кече: 19 шорыкйол 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Мочаев, 2017, с. 254.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 479.
- ↑ 1 2 3 Лежнин Александр Матвеевич :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 19 шорыкйол 2026.
- ↑ Летопись математических классов | Статьи | Музей истории города Йошкар-Олы. i-ola-museum.ru. Тергыме кече: 19 шорыкйол 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 Лежнин Александр Матвеевич (руш.). Марийская история в лицах. Тергыме кече: 19 шорыкйол 2026.
- ↑ Лежнин Александр Матвеевич | Музей (руш.). museum.marsu.ru. Тергыме кече: 19 шорыкйол 2026.
Литератур
- Муравьёв Ан. В. Лежнин Александр Матвеевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 211. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Лежнин Александр Матвеевич // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 479. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
- Муравьёв Ан. В. Лежнин Александр Матвеевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 254. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
Кылвер-влак
- Вӱдшор тылзын 7 кечынже шочшо-влак
- 1926 ийыште шочшо-влак
- СССР-ыште шочшо-влак
- Ага тылзын 27 кечынже колышо-влак
- 2004 ийыште колышо-влак
- Йошкар-Олаште колышо-влак
- Алфавит почеш персоналий-влак
- Алфавит почеш педагог-влак
- Российысе педагог-влак
- СССР-ысе педагог-влак
- XX курымысо педагог-влак
- III степенян Чап орден дене суапландаралтше-влак
- II степенян Ачамланде сар орден дене суапландаралтше-влак
- «Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» медаль дене суапландаралтше-влак
- РСФСР школын сулло туныктышыжо-влак
- Йошкар-Олаште тойымо-влак
- Сержант-влак (СССР)
- Марий кугыжаныш педагогике институтым тунем пытарыше-влак
- Марий АССР школын сулло туныктышыжо-влак
- Кугу Ачамланде сарын инвалид-влакше
- СССР-ысе школ директор-влак
- Марий Элысе туныктышо-влак