Королёв, Алексей Николаевич

Алексей Николаевич Королёв
Алексей Николаевич Королёв
Шочмо кече	31 ага 1882
Шочмо вер	Вологда, Вологодский губерний[d], Россий империй;
Колымо кече	7 шорыкйол 1970 (87 ий)
Колымо вер	Угарман, РСФСР[d], СССР;
Эл	Россий империй → СССР
Профессий	земский врач, тӱҥ врач
Шанче алан	хирургий, гинекологий, акушерстве
Паша вер	Угарманысе туберкулёз диспансер, Угарманысе университет, С. М. Киров лӱмеш Горькийысе медицине институт
Шанче степень	медицине шанче кандидат
Шанче званий	доцент
Награде да премий	;

Алексéй Николáевич Королёв (31 ага 1882, Вологда, Вологодский губерний^[d], Россий империй — 7 шорыкйол 1970, Угарман, РСФСР^[d], СССР) ― руш совет тазалык аралтыш пашаеҥ, врач-хирург, врач-гинеколог, медицине шанче кандидат (1946), доцент. Угарманысе туберкулёз диспансерын тӱҥ врачше (1923―1925), Советский районысо (Угарман) 1 №-ан азам ыштыме пӧртын тӱҥ врачын алмаштышыже (1925―1949). Угарман университетын туныктышыжо, С. М. Киров лӱмеш Горький медицине институтын акушерстве да гинекологий кафедрын доцентше (1949―1970). РСФСР-ын сулло врачше (1958). Икымше тӱнямбал сарын да Российысе Граждан сарын участникше.

Илыш корныжо

1882 ий 13 майыште Вологда олаште, кӱмыж-совлам ужалкалыше, изирак мещан ешыште шочын^[1]^[2]^[3]. Вологда гимназийыште тунемын. 1910 ийыште Озаҥ университетын медицине факультетшым визытан дене тунем пытарен, лекарь степеньым налын^[1]^[2]. 1908 ий гыч эҥер пароходлаште врачлан пашам ыштен^[4].

1910 ий гыч ― Угарман губернийын Васильсурск уезд Юриныште Шереметев вотчинысе Юрино селаште земский врач (кызыт ― Марий Эл Республикысе Юрино села)^[1]^[2]^[3]^[5].

Российысе Икымше тӱнямбал сарын (руш.) (мар. салтакше: Кечывалвел-Касвел фронтысо госпитальлаште врач^[1]^[2]. Шке службыж нерген тыге возен:

«28 июль гыч 1916 ий май марте сарзе госпитальын кугурак ординаторжо лийынам, тушто хирургий пӧлкам вуйлатенам, шкемым специалистлан шотлыдеак, лу сусыр шотышто чыла операцийым ыштенам. 1916 ий май гыч 1917 ий май марте (госпитальым куснылшо черым эмлыше госпитальыш савырыме ыле) кугурак ординаторлан пашам ыштенам, куснылшо черан баракым да офицер пӧлкам вуйлатенам. 1917 ий май гыч 9-ше тӱҥ эвакуаций пунктын кӱштымаш-влак шотышто эмлызыже лийынам. 9 сентябрь гыч Кечывалвел-Касвел фронтын санитар виктемын эмлызе-влак гыч кагазвиктыш пашам вӱдышын полышкалышыжлан кусареныт. 3 февральыште эмлызе тӱшка гыч кагазвиктыш пашам шукташ шогалтыме»^[3].

Ешыж дене чӱчкыдын вер гыч верыш куснен: Владимир-Волынский, Чернигов, Житомир, Киев да моло ола-влак. 1918 ийыште демобилизоватлалтын да Юрино селаш пӧртылын^[3].

Российысе Граждан сар жапыште Йошкар Армийын войскаштыже врачлан пашам ыштен, Российын рӱдӧ кундемже-влакым пӱтынек эртен^[3].

1923 ий гыч Угарман олаште пашам ыштен: Угарман туберкулёз диспансерын тӱҥ врачше лийын, икмыняр жап гыч 1 №-ан азам ыштыме пӧртыш куснен, тушто кугурак ординаторлан полышкалыше гыч врач шотышто тӱҥ врач марте корным эртен^[1]^[2]^[3]^[6].

1925 ийыште Акушерстве да гинекологий институтыш (руш.) (мар. тунемаш колтымо, тушто, профессор Л. И. Бубличенкон вуйлатымыж почеш, вич тылзе шочшо азан черже-влак пӧлкаште шинчымашым поген^[3].

Угарманысе медицине тунемме тӧнежлаште туныктен: медицине техникумышто, Угарман университетын медицине факультетыштыже, Авам да йочам аралыме шотышто Угарман кундемысе институтын акушер-гинекологий шотышто инструктор лийын.

1949 ий гыч ― С. М. Киров лӱмеш Горький медицине институтын акушерстве да гинекологий кафедрын ассистентше, доцентше^[1]^[2]^[3]^[6].

1970 ий 7 январьыште Горький олаште колен^[1]^[2], Бугровский шӱгарлаште тойымо^[6].

Еш

Пелашыже ― провизор, эмгудо вуйлатыше В. М. Баркова, эргыже — Социалист Пашан Талешкыже, кумдан палыме врач, РАМН-ын академикше Б. А. Королёв, ӱдыржӧ ― Ольга^[3]^[7]^[8].

Шымлыме паша

Земский врач лиймыж годым Юрино эмлымверым вияҥдымашке кугу надырым пыштен: тудын тыршымыж дене Юрино эмлымверыште койко чотым ешаралтын, 1919 ийыште калык эмгудо почылтын^[1]^[2]^[3]^[5].

Акушерстве да гинекологий йодыш-влаклан вашмутым кычалшыла, 1930 ийлаште Марий автоном областьысе шанче-медицине экспедицийлашке коштын, тыге Марий Турек, Морко да Шернур районласе калыкын тазалыкыштым шымлен. 1934 ийыште тидын негызеш «Горький медицине журналыште» «Марийки-колхозницы Моркинского и Мари-Турекского районов с точки зрения их материнства и половой заболеваемости» статьяже савыкталтын^[1]^[2]^[3].

1946 ийыште Марий кундемын материалже негызеш «Роды при тазовом пролежании» теме дене кандидатлык диссертацийым арален^[1]^[2]^[3]. 19 шанче савыктышын авторжо улеш^[6].

Тазалык аралтыш аланыште суаплан 1958 ийыште тудлан «РСФСР-ын сулло врачше» чаплӱмым пуымо^[1]^[2]. Медаль-влак дене, нунын коклаштак «Пашаште ойыртемалтмылан» медаль дене суапландаралтын^[6].

Чаплӱм ден суаптар-влак

РСФСР-ын сулло врачше (1958)^[3];
«СССР тазалык аралтышын отличникше» оҥпале^[6];
«Пашаште ойыртемалтмылан» медаль^[6];
«1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште чапле пашалан» медаль^[6].

Палемдымаш

↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ ¹¹ Мочаев, 2017, с. 216―217.
↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ ¹¹ Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 449.
↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ ¹¹ ¹² ¹³ Королёв Алексей Николаевич (руш.). Марийская история в лицах. Тергыме кече: 9 пургыж 2026.
↑ Династия с королевской фамилией (неопр.). lib.medvestnik.ru. Тергыме кече: 9 пургыж 2026.
↑ ¹ ² Информационный ресурс Республики Марий Эл "12rus.ru" :: Юринский район (неопр.). www.12rus.ru. Тергыме кече: 9 пургыж 2026.
↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ Королёв Алексей Николаевич (неопр.). www.names52.ru. Тергыме кече: 9 пургыж 2026.
↑ vidanov Нижегородская Митрополия (неопр.). Сайт Нижегородской Митрополии (7 теле 2004). Тергыме кече: 9 пургыж 2026.
↑ www.aif.ru Династия врачей Королёвых из Нижнего Новгорода - одна из самых известных и уважаемых в медицинских кругах (неопр.). aif.by (1 сӱрем 2010). Тергыме кече: 9 пургыж 2026.

Литератур

Акшиков А. Г., Александров Н. А. Королёв Алексей Николаевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 183. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
Королёв Алексей Николаевич // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 449. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
Юдина Л. Династия врачей Королёвых из Нижнего Новгорода ― одна из самых известных и уважаемых в медицинских кругах // Аргументы и факты. ― 30 июня 2010. ― № 26.
Акшиков А. Г., Александров Н. А. Королёв Алексей Николаевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 216―217. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Кылвер-влак

[_148d13917fc60230-1] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ ¹¹ Мочаев, 2017, с. 216―217.

[_a0dd20b7b8a57805-2] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ ¹¹ Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 449.

[:0-3] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ ¹¹ ¹² ¹³ Королёв Алексей Николаевич (руш.). Марийская история в лицах. Тергыме кече: 9 пургыж 2026.

[4] Династия с королевской фамилией (неопр.). lib.medvestnik.ru. Тергыме кече: 9 пургыж 2026.

[:1-5] ¹ ² Информационный ресурс Республики Марий Эл "12rus.ru" :: Юринский район (неопр.). www.12rus.ru. Тергыме кече: 9 пургыж 2026.

[:2-6] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ Королёв Алексей Николаевич (неопр.). www.names52.ru. Тергыме кече: 9 пургыж 2026.

[7] vidanov Нижегородская Митрополия (неопр.). Сайт Нижегородской Митрополии (7 теле 2004). Тергыме кече: 9 пургыж 2026.

[8] www.aif.ru Династия врачей Королёвых из Нижнего Новгорода - одна из самых известных и уважаемых в медицинских кругах (неопр.). aif.by (1 сӱрем 2010). Тергыме кече: 9 пургыж 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]