Загайнов, Евгений Аркадьевич

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
РУВИКИ-ште тыгай тукымлӱм дене вес еҥ нерген статьям лудаш лиеш: Загайнов.
Евгений Аркадьевич Загайнов
Евгений Аркадьевич Загайнов.jpg
Шочмо кече 4 кылме 1933(1933-11-04)
Шочмо вер
Колымо кече 31 шыжа 2008(2008-10-31) (74 ий)
Колымо вер
Эл  СССР → Флаг России
Профессий хирург, СССР-ын калык депутатше
Шанче алан хирургий
Паша вер Марий АССР Республикысе эмлымвер, Марий АССР-ысе Тазалык аралтыш министерстве
Шанче степень медицине шанче кандидат
Палыме Марий Элыште лӱмын ыштыме хирургий инфраструктурым чоҥышо
Награде да премий РСФСР-ын сулло врачше — 1986
Марий АССР-ын сулло эмлызыже (1977)
Марий Эл Республикын кугыжаныш премийже (1999)

Евгéний Аркáдьевич Загáйнов (4 кылме 1933, Лоповцы, Марий автоном область, Горький край, РСФСР[d], СССР — 31 шыжа 2008, Йошкар-Ола, Марий Эл Республик, Россий) ― совет да российысе кугыжаныш да тазалык аралтыш пашаеҥ. Марий АССР Республикысе эмлымыверын оҥ да вӱргорно хирургий пӧлкан вуйлатышыже (1977―1997), Марий АССР Тазалык аралтыш министерствын тӱҥ эмлызыже (1978―2008), медицине шанче кандидат. РСФСР-ын сулло эмлызыже (1986), Марий АССР-ын сулло эмлызыже (1977). Марий Эл Республикысе Кугыжаныш премийын лауреатше (1999). Марий АССР деч СССР-ын калык депутатше (1989―1991). КПСС йыжыҥъеҥ.

Илыш корныжо

1933 ий 4 ноябрьыште Марий Элын кызытсе У Торъял район Лоповцы ялеш шочын[1][2][3][4].

1952 ийыште отличий дене Йошкар-Оласе фельдшер-акушер школым, 1958 ийыште Озаҥысе медицине институтым  (руш.) (мар. тунем пытарен[1][2].

1958―1962 ийлаште Пенза кундемысе Неверкинысе вел эмлымыверыште тӱҥ врач да хирурглан пашам ыштен[1][2].

1962―1977 ийлаште ― хирургий пӧлкан ординаторжо, 1977―1997 ийлаште ― Марий АССР Республикысе эмлымыверын оҥ да вӱргорно хирургий пӧлкан вуйлатышыже, 1978 ий гыч ― МАССР Тазалык аралтыш министерствын тӱҥ эмлызыже[1][2].

1972 ий гыч ― медицине шанче кандидат. Марий Элыште Шанче хирургий ушемын председательже[5]. 10 тӱжем наре операцийым ыштен. Марий Элыште хирургийлан лӱмын ыштыме инфраструктурым чоҥышо-влак кокла гыч иктыжлан шотлалтеш[1][2]. Тудын темлымыж почеш да чолган тыршымыж дене Марий Элыште хирургий службо вияҥын, у пашавер-влак шочыныт, уста пашаеҥ-влак ямдылалтыныт, районлаште хирургий пӧлка-влак почылтыныт.

КПСС йыжыҥъеҥ. 1989―1991 ийлаште Марий АССР-ысе 591 №-ан Ленинский калыкле-кумдыкысо сайлымаш йырвелыште СССР-ын калык депутатшылан сайлалтын[6].

1986 ийыште тудлан «РСФСР-ын сулло эмлызыже» чаплӱмым пуымо. 1999 ийыште тудо «Неотложная хирургия пожилых людей» книгалан (В. А. Гагушин дене пырля) Марий Эл Республикын Кугыжаныш премийжын лауреатше лийын[7]. Марий Элын Чапкагазше дене суапландаралтын[1][2].

2008 ийыште Йошкар-Олаште тудын «Записки хирурга» книгаже ош тӱням ужын, тушто тудо шке илышысе хирург моштымашыжым, шуко хирургий операцийын эртымыжым ончыктен. Книган ик главаже элын кумдан палыме эмлызыже, шанчызе ден практик-влаклан пӧлеклалтын, нунын дене автор Российын тӱрлӧ верыштыже хирургий конференцийлаште, погынлаште, симпозиумлаште вашлийын: академик-влак Николай Амосов, Фёдор Углов, Евгений Чазов, Борис Петровский да моло-влак нергенат[8][9].

2008 ий 31 октябрьыште Йошкар-Олаште колен[1][2].

Еш

Пелашан лийын, эргыже ― кумдан палыме эмлызе-онколог, Юл кундемысе шымлыше медицине университетын хирургий чер-влак кафедрын вуйлатышыже, Угарман кундемысе Тазалык аралтыш министерствын тӱҥ внештатный трансплантологшо, медицине шанче доктор, профессор В. Е. Загайнов[10].

Чаплӱм ден суаптар-влак

  • РСФСР-ын сулло эмлызыже (1986)[1][2];
  • Марий АССР-ын сулло эмлызыже (1977)[1][2];
  • Марий Эл Республикын Кугыжаныш премийже (1999) ― «Неотложная хирургия пожилых людей» книгалан (В. А. Гагушин дене пырля)[1][2];
  • Марий Эл Республикын Чаптаныкше (1993)[1][2].

Шарнымаш

  • 2021 ий 26 ноябрьыште Марий Эл Республикысе клинике эмлымверын 3 №-ан хирургий корпусшын оралтыштыже (Йошкар-Ола, Осипенко урем, 33 №-ан пӧрт) РСФСР-ын да Марий АССР-ын сулло эмлызыже Е. А. Загайновлан пӧлеклалтше барельефым почыныт. Авторжо ― Марий Эл Республикын сулло сӱретчыже В. М. Карпеев[10][11][12][13][14].
  • 2021 ийыште Йошкар-Оласе медицине колледж эн сай студент-влакым суапландараш хирург Е. А. Загайнов лӱмеш стипендийым негызлен[15][16].
  • Тудын лӱмжым «Лучшие люди России» энциклопедийыш пуртымо.
  • Врач Е. А. Загайновын шке архивше гыч южо фотосӱретше кызыт У Торъял районысо краеведений тоштерыште аралалтеш[17].

Палемдымаш

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Мочаев, 2017, с. 153.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 366.
  3. ↑ Деревня Лоповцы. Государственное бюджетное учреждение "Государственный архив Республики Марий Эл". Тергыме кече: 19 кылме 2025.
  4. ↑ Лоповцы. rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 19 кылме 2025.
  5. ↑ Слово о коллеге. yoshkarola.bezformata.com. Тергыме кече: 19 кылме 2025.
  6. ↑ Загайнов Евгений Аркадьевич. supsov.narod.ru. Тергыме кече: 19 кылме 2025.
  7. ↑ Неотложная хирургия пожилых - Гагушин В.А.. — 1999. — ISBN 978-5-87898-127-9.
  8. ↑ Чем отличается хирург от Бога? Бог точно знает, что он - не хирург. marpravda.ru. Тергыме кече: 19 кылме 2025.
  9. ↑ 01.06 - 05.06 (руш.). Государственное автономное учреждение Чувашской Республики дополнительного профессионального образования. Тергыме кече: 19 кылме 2025.
  10. ↑ 1 2 В Йошкар-Оле открыли барельеф заслуженному врачу Республики Марий Эл и Российской Федерации Евгению Загайнову, <https://www.marpravda.ru/news/zhizn-v-mariy-el/v-yoshkar-ole-otkryli-barelef-zasluzhennomu-vrachu-respubliki-mariy-el-i-rossiyskoy-federatsii-evgen/>. 
  11. ↑ Виртуальная выставка, посвященная творчеству Владимира Михайловича Карпеева. Республиканский музей изобразительных искусств. Тергыме кече: 19 кылме 2025.
  12. ↑ Отзывы о Мемориальная доска Е.А. Загайнову, Осипенко, 33, Йошкар-Ола (руш.). 2gis.ru. Тергыме кече: 19 кылме 2025.
  13. ↑ Об установке мемориальной доски Загайнову Евгению Аркадьевичу, главному хирургу Республики Марий Эл, заслуженному врачу МАССР, заслуженному врачу РСФСР (руш.). gor-sobry-ola.ru. Тергыме кече: 19 кылме 2025.
  14. ↑ В Йошкар-Оле 26 ноября торжественно открыли мемориальную доску хирургу Евгению Загайнову (руш.). Газета нашего города. Тергыме кече: 19 кылме 2025.
  15. ↑ 19 именных стипендий вручат лучшим студентам медколледжа Йошкар-Олы (руш.). Новости Марий Эл - Новости Йошкар-Олы - ГТРК «Марий Эл» (10 кылме 2022). Тергыме кече: 19 кылме 2025.
  16. ↑ Для студентов Йошкар-Олинского медицинского колледжа учреждены 13 именных стипендий (руш.). МариМедиа. Тергыме кече: 19 кылме 2025.
  17. ↑ Фотография Загайнов Евгений Аркадьевич XX век (руш.). archivogram.top. Тергыме кече: 19 кылме 2025.

Литератур

  • Александров Н. А., Мочалов С. Г. Развитие здравоохранения в Марийской АССР. ― Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1980. ― 216 с.: ил.
  • Артищева Р. В., Двинянинов А. В., Мочаев В. А. Загайнов Евгений Аркадьевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 131. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Загайнов Евгений Аркадьевич // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 366. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
  • Бирючева О. Чем отличается хирург от Бога? Бог точно знает, что он ― не хирург // Марийская правда. ― 2009. ― 23 февраля.
  • Артищева Р. В., Двинянинов А. В., Мочаев В. А. Загайнов Евгений Аркадьевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 153. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
  • Бирюков М. Н., Самойлова А. Д., Шабрукова Л. А. Год семьи: отец-сын-внук Загайновы / Материалы X Межрегиональной научно-практической конференции «Славься, Отечество», посвящённой Дню воинской славы России, Дню народного единства и Дню Республики Марий Эл. ― Йошкар-Ола, ГБПОУ РМЭ «Йошкар-Олинский медколледж», 2024. ― С. 4―7.

Кылвер-влак

"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Загайнов,_Евгений_Аркадьевич&oldid=1232782" гыч налме