Эпанаева, Анастасия Васильевна

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Анастасия Васильевна Эпанаева
Эпанаева, Анастасия Васильевна.jpg
Шочмо кече 23 кылме 1911(1911-11-23)
Шочмо вер
Колымо кече 14 пургыж 1981(1981-02-14) (69 ий)
Колымо вер
Гражданлык  Россий империй СССР
Паша сомыл педагог, мер пашаеҥ
Награде да премий

Honored School Teacher of the RSFSR.png
Почётная грамота Президиума Верховного Совета РСФСР — 1960

Анастаси́я Васи́льевна Эпанáева (ӱдыр фамилийже — Исáева; 23 кылме 1911, Исай, Марий Автоном Совет Социализм Республик14 пургыж 1981, Волжск, Марий Автоном Совет Социализм Республик) — совет туныктышо. Обшияр (1941―1946), Купсола (1946―1952), Карай (1952―1956) школ-влакын директоржо, Марий АССР-ысе Юлсер кундем Памар кыдалаш школын руш йылме ден сылнымутым туныктышыжо, тунемме-шуарыме паша шотышто завучшо (1956―1970). РСФСР школын сулло туныктышыжо (1960). 1951 ий гыч ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.

Илыш корныжо

1911 ий 23 ноябрьыште кызытсе Марий Элысе Шернур кундем Исаенки ялысе[1] кресаньык ешеш шочын[2][3].

Киров областьысе изирак чотан калык-влакын Малмыж педагогике техникумыштышт тунемын, но 1928 ийыште нэпманын ӱдыржӧ семын луктын колтеныт. 1939 ийыште Марий АССР-ын Медведево районысо Пурсанурысо педагогике училищым заочнын, 1940 ийыште ― Йошкар-Оласе педагогике училищым, 1941 ийыште ― Н. К. Крупская лӱмеш Марий педагогике институтым тунем лектын[2][3].

Марий автоном область Йошкар-Олан районысо школлаште, Урал кундемыште, Марий АССР-ысе Роҥго селаште туныктышылан пашам ыштен. 1937 ий гыч ― МАССР-ысе Юлсер кундемыште: туныктышо, 1941 ий гыч ― Обшияр, 1946 ий гыч ― Купсола, 1952 ий гыч ― Карай школ-влакын директоржо[4]; 1956―1970 ийлаште ― Памар кыдалаш школын руш йылме ден сылнымут туныктышыжо, тунемме-шуарыме паша шотышто завуч[2][3]. Памар кыдалаш школ негызеш РСФСР-ысе Калыкле школ-влак институтын шымлыше пашаштыже тыршен: тудын вуйлатымыж почеш тӱҥалтыш класс туныктышо-влак методик сылнымутым, диктант да изложений сборникым ыштеныт, а институт нуным савыктен[5]. Тудын марий школысо кокымшо класслан ямдылыме руш йылме учебникше кумдан палыме лийын, тудо 1957 ийыште Маркнигоиздатыште лектын да вара, 1960―1970-ше ийлаште, ик гана веле огыл уэш савыкталтын[6][7][8][9].

1951 ийыште ВКП(б)-ш пурен. 1970 ийыште пенсийыш лектын[10].

Образований аланыште суаплан 1960 ийыште тудлан «РСФСР школын сулло туныктышыжо» чаплӱмым пуымо. «Почёт Пале» орден, медаль-влак, нунын коклаште «Пашаште чолгалыклан» медаль[2][3], тыгак РСФСР-ысе Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чапкагазше дене палемдалтын[10].

1981 ий 14 февральыште Марий АСС-ысе Волжск олаште колен[5].

Суаптар-влак

Шарнымаш

А. В. Эпанаеван шке архивше гыч фото, кагаз материал-влак Волжскысо краеведений тоштерыште аралалтыт.

Палемдымаш

  1. Исаенки (Исай, Печмаш) | Родная Вятка. rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 22 теле 2025.
  2. 1 2 3 4 Мочаев, 2017, с. 511.
  3. 1 2 3 4 Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 833.
  4. МОУ Карайская СОШ Волжский район (руш.). Сельские школы России (10 сорла 2023). Тергыме кече: 22 теле 2025.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 Учителями жива Россия-2, 2022, с. 114.
  6. Анастасия Васильевна Эпанаева. Учебник русского языка: Для второго класса марийских школ. — 3-е изд., доп. — Йошкар-Ола: Маркнигоиздат, 1957. — 215 с.
  7. Учебник русского языка - Эпанаева Анастасия Васильевна. — 1967.
  8. Эпанаева, Анастасия Васильевна - список книг, библиография (руш.). rusist.info. Тергыме кече: 22 теле 2025.
  9. 1961-1970 годы | Национальная библиотека имени С.Г. Чавайна Республики Марий Эл. nbmariel.ru. Тергыме кече: 22 теле 2025.
  10. 1 2 3 Эпанаева Анастасия Васильевна (руш.). Марийская история в лицах. Тергыме кече: 22 теле 2025.

Литератур

  • Иванов И. Учительница // Марий коммуна. ― 1958. ― 21 май.
  • Исиметов М. Туныктышо-агитатор // Марий коммуна. ― 1964. ― 4 августа.
  • Муравьёв А. В. Учителями жива Россия: Учителя Республики Марий Эл — заслуженные учителя Российской Федерации. — Йошкар-Ола, 2004. — С. 114.
  • Мочаев В. А., Муравьёв Ан. В. Эпанаева Анастасия Васильевна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 412. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Эпанаева Анастасия Васильевна // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 833. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
  • Мочаев В. А., Муравьёв Ан. В. Эпанаева Анастасия Васильевна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 511. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
  • Муравьёв А. В. Учителями жива Россия. — 2-е изд., доп. — Йошкар-Ола: Издательский дом «Марийское книжное издательство», 2022. — С. 114.

Кылвер-влак