Халапсина, Мария Ивановна

Мария Ивановна Халапсина
Мария Ивановна Халапсина
Шочмо кече	7 сорла 1887
Шочмо вер	Климсола, Йоласал ял шотан илем[d], Курыкмарий район;
Колымо кече	2 кылме 1973 (86 ий)
Колымо вер	Йошкар-Ола, РСФСР[d], СССР;
Гражданлык	Россий империй → СССР
Паша сомыл	педагог
Награде да премий	;

Мари́я Ивáновна Халáпсина (Мочалóва) (7 сорла 1887, Климсола, Йоласал ял шотан илем^[d] — 2 кылме 1973, Йошкар-Ола) — марий совет туныктышо. Марий АССР-ын Курыкмарий районысо Пӧртныр школын туныктышыжо (1909―1950, кӱрылтыш дене). РСФСР школын сулло туныктышыжо (1946).

Илыш корныжо

1887 ий 7 августышто кызытсе Марий Элын Курыкмарий районысо Климӓнсола ялысе^[1] икмарда кресаньык ешеш шочын^[2].

1906 ийыште Чыкма уездысе Юматово 2-классан школым тунем пытарен. 1908 ийыште Чыкма оласе училище пелен калык туныктышо лӱмпалылан экстерн дене экзаменым кучен. Вара Озаҥысе туныктыш семинарийым тунем пытарен.

1909―1950 ийлаште (кӱрылтыш дене) кызытсе Марий Элын Курыкмарий районысо Пӧртныр^[3], 1913—1918 ийлаште — Салымсола^[4], 1937—1938 ийлаште — Йоласал школлаште туныктен. 1912—1913 ийлаште Хыркасы школышто (кызытсе Чуваш Республик) туныктышо тыршен^[2].

1920-шо ийла мучаште Прастай ялыште колхоз организатор, 1929—1932 ийлаште — кызытсе Марий Элын Курыкмарий велысе Пӧртныр ялысе колхозын счетоводшо да правленийын йыжыҥъеҥже лийын^[2].

1946 ийыште тудлан «РСФСР школын сулло туныктышыжо» чаплӱмым пуымо. «Пашаште чолгалыклан» медаль да кок гана — Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чаптаныкше дене суапландаралтын^[2].

1973 ий 2 ноябрьыште Йошкар-Олаште колен.

Чаплӱм ден суаптар-влак

РСФСР школын сулло туныктышыжо (руш.) (мар. (1946)^[2];
«Пашаште чолгалыклан» медаль (1946)^[2];
Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чаптаныкше (1944, 1946)^[2].

Палемдымаш

↑ Информационный ресурс Республики Марий Эл "12rus.ru" :: Горномарийский район (неопр.). www.12rus.ru. Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.
↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ Мочаев, 2007, с. 381.
↑ Пертнуры (Вознесенское, Шапкили, Ценибеково Первое) | Родная Вятка (неопр.). rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.
↑ Краеведческий музей имени Игнатьева (руш.). komanda-k.ru (21 вӱдшор 2017). Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.

Литератур

Алметева И. В. История начального школьного образования в Марийском крае во второй половине ХIХ ― начале ХХ веков: монография. ― Йошкар-Ола: Марийский гос. ун-т, 2006. ― 313 с.
Халапсина Мария Ивановна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 381. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
Колесников А. Ю. Халапсина (Мочалова) Мария Ивановна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 468. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
Муравьёв А. В. Учителями жива Россия. — 2-е изд., доп. — Йошкар-Ола: Издательский дом «Марийское книжное издательство», 2022. — 255 с.

[1] Информационный ресурс Республики Марий Эл "12rus.ru" :: Горномарийский район (неопр.). www.12rus.ru. Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.

[_594bb02b5668e543-2] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ Мочаев, 2007, с. 381.

[3] Пертнуры (Вознесенское, Шапкили, Ценибеково Первое) | Родная Вятка (неопр.). rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.

[4] Краеведческий музей имени Игнатьева (руш.). komanda-k.ru (21 вӱдшор 2017). Тергыме кече: 3 шорыкйол 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]