Куликова, Маргарита Михайловна

Маргарита Михайловна Куликова
Шочмо кече	28 ӱярня 1919(1919-03-28)
Шочмо вер	Краснококшайск, Озаҥ губерний, РСФСР
Колымо кече	4 кылме 2016(2016-11-04) (97 ий)
Колымо вер	Химки, Моско область, Россий
Эл	СССР →  Россий
Профессий	тӱҥ врач, депутат, мер пашаеҥ
Шанче алан	неврологий, хирургий
Паша вер	Марий АСССР-ын Республикысе туберкулёз диспансерже; Йошкар-Оласе эмлымвер
Образований	И. М. Сеченов лӱмеш Икымше Москосо кугыжаныш медицине университет[d]
Званий	Йошкар-Олан чапланыше гражданинже (1968)
Награде да премий

Маргари́та Михáйловна Куликóва (28 ӱярня 1919, Краснококшайск, Озаҥ губерний — 4 кылме 2016, Химки, Моско область) ― совет да российысе тазалыкаралтыш пашаеҥ, эмлызе-невролог, хирург, мер пашаеҥ. Марий АССР Йошкар-Оласе эмлымверын неврологий пӧлкан вуйлатышыже (1953―1976). РСФСР-ын сулло эмлызыже (1970). Йошкар-Олан чапланыше гражданинже (1968). Ленин орденын кавалерже (1960). Кугу Ачамланде сарын участницыже: Йӱдвел-Касвел фронтышто 182-шо стрелок-влак дивизийын 232-шо стрелок полкысо санитар ротын изирак эмлызыже (3-шо ранган сарврач), медицине службын майоржо (1941―1943). 1942 ий гыч ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.

Илыш корныжо

1919 ий 28 мартыште Чарла олаште (кызыт Йошкар-Ола) шочын. Чарла олаште сайын палыме Селивановмыт тукым гыч улеш.

1941 ийыште Икымше Москосо медицине институтым тунем лектын. Тунеммыж годым эмлымверыште медшӱжарлан, фельдшерлан пашам ыштен. Институтым тунем пытарымеке, вигак Йошкар-Олашке пӧртылын да туберкулёз диспансерыште эмлызылан пашам ышташ тӱҥалын.

1941 ий август гыч Кугу Ачамланде сарын участницыже: 1941 ий сентябрь гыч хирургий дене у шинчымашым налме курсым колыштын, а 1942 ий январь гыч 1943 ий март марте армийын Йӱдвел-Касвел фронтыштыжо 182-шо стрелок-влак дивизийын 232-шо стрелок полкын санитар ротыжын изирак эмлызыже лийын (3-шо ранган сарврач), медицине службын майоржо. 1942 ий сентябрьыште ВКП(б) радамыш пурен. 1942 ий октябрьыште нелын сусырген, госпитальыште эмлалтын, а 1943 ийыште демобилизоватлалтын. II степенян Ачамланде сар орден да медаль-влак дене суапландаралтын.

1943 ийыште Йошкар-Олашке пӧртылын да протезым ямдылыше медицине пӧлкан эмлызыжлан (сар-гарнизон комиссийын председательже) пашам ышташ тӱҥалын. 1946 ий гыч — Марий АССР-ын Республикысе эмлымверын хирургий пӧлкажын хирургшо, ординаторжо, 1948―1953 ийлаште — Йошкар-Оласе тазалык пӧлкан вуйлатышыже. Москошто 6 тылзаш курсым тунем лектын, 1953―1976 ийлаште — Йошкар-Оласе эмлымверын неврологий пӧлкажын вуйлатышыже.

Мер пашамат шуктен: КПСС-ын Йошкар-Оласе комитетшын йыжыҥъеҥже лийын, пашазе депутат-влакын Йошкар-Оласе Каҥашышкышт депутатлан сайлалтын.

1977 ийыште ешыж дене пырля Моско воктенысе Химки олашке илаш куснен, тушто 2004 ий марте оласе эмлымверыште эмлызе-неврологлан пашам ыштен.

Тазалык аралтыш аланыште шуко ий сайын ыштыме пашажлан 1970 ийыште тудлан «РСФСР-ын сулло эмлызыже» чаплӱмым пуэныт. 1968 ийыште пашаштыже сай лектышлан да паша коллективын, олан илышыштыже чолган тыршымыжлан «Йошкар-Олан чапланыше гражданинже» чаплӱм дене палемдалтын. Ленин орден да медаль-влак дене суапландаралтын.

2016 ий 4 ноябрьыште Моско воктенсе Химки олаште илыш ден чеверласен, туштак тойымо.

Чаплӱм да суаптар-влак

• РСФСР-ын сулло эмлызыже (1970);
• Йошкар-Олан чапланыше гражданинже (1968);
• Ленин орден (1960);
• II степенян Ачамланде сар орден (06.04.1985);
• «1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль;
• «Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» медаль;
• «Паша ветеран» медаль.

Палемдымаш

Литератур

• Александров Н. А., Мочалов С. Г. Развитие здравоохранения в Марийской АССР. ― Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1980. ― 216 с.: ил.
• Куликова Маргарита Михайловна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 203. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
• Куликова Маргарита Михайловна // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 470. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
• Гребенникова М. Ратный и трудовой подвиг доктора Маргариты // Вперёд. ― 2014. ― 8 мая.
• Колесников А. Ю. Куликова Маргарита Михайловна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 239. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.