Галкин, Иван Степанович

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Иван Степанович Галкин
Галкин Иван Степанович.jpg
Шочмо кече 16 идым 1930(1930-09-16)
Шочмо вер
Колымо кече 11 сорла 2010(2010-08-11) (79 ий)
Колымо вер
Эл
Шанче алан филологий[d], педагогике[d] да Финн-угор шанче
Паша вер
Образований
Шанче степень филологий шанче доктор[d] (1968)
Шанче званий профессор[d]
Палыме марий йылмым шымлыше
Награде ден премий-влак
Орден «Знак Почёта»  — 1991
Заслуженный деятель науки РСФСР.png

Ива́н Степа́нович Га́лкин (16 идым 1930, Кожласола хутор, Горький край11 сорла 2010, Йошкар-Ола) — марий йылмызе, туныктышо, вуйлатыше. Кумдан палыме финн-угровед. Йылме кыл-влакым, историйым, грамматикым, ономастикым, топонимикым, лексикологийым, лексикографийым да марий йылме орфографийым шымлыше. 180 утла савыктыме пашан авторжо.

Илыш корныжо

Карел-Финн кугыжаныш университетын историй-филологий факультетшым (1953) да Тарту университетын аспирантурыжым (1956) тунем пытарен. 1956 ий гыч Йылмым, сылнымутым да историйым шымлыше марий институтышто: изирак шанче пашаеҥ (1956—1959), кугурак шанче пашаеҥ (1959—1960), МарНИИ-н директоржо (1960—1982). 1972 ий гыч Марий кугыжаныш университетыште: филологий кафедрын вуйлатышыже (1972—1975), марий филологий кафедрын профессоржо (1982—1984), марий филологий кафедрын консультант-профессоржо (1984—1991), марий филологий кафедрын вуйлатышыже (1991—1993), марий да финн-угор филологий кафедрын профессоржо (1993—1995). 1995—1999 ийлаште МарНИИ-н тӱҥ шанче пашаеҥже, 1999—2001 ийлаште йылме пӧлкан вуйлатышыже, 2002—2003 ийлаште вӱдышӧ шанче пашаеҥ. 2003—2005 ийлаште Марий кугыжаныш университетын Финн-угроведений институтшын тӱҥ шанче пашаеҥже.

«Руш-марий мутерын» (1966), «Кызытсе марий йылме» 4 томан шанче грамматикын (1960, 1961, 1961, 1972), «Марий ономастикын йодышыжо-влак» серийын, шуко томан умылтарыше «Марий йылме мутерын» (1990—2005) ямдылышыже-влак кокла гыч иктыже да тӱҥ редакторжо. «Советское финно-угроведение» (1965—1978), «Марийский археографический вестник» (1991) журнал-влак редколлегийын йыжыҥъеҥже. «Знание» ушемын республикысе организацийжын вуйлатышыже (1968—1980).

Еш

  • Ачаже — Степан Игнатьевич Галкин (1947 ийыште колен), кресаньык, Икымше тӱнямбал сарын участникше, Георгий крестын кавалерже[1].
  • Аваже — Дарья Павловна Галкина (1933 ийыште колен).

Шанче чаплӱм да степень-влак

  • Филологий шанче кандидат (1958)
  • Филологий шанче доктор (1968)
  • Профессор (1970)
  • Марий кугыжаныш университетын чапланыше профессоржо (1996)
  • Марий АССР шанчын сулло пашаеҥже (1975)
  • РСФСР шанчын сулло пашаеҥже (1981)
  • Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чапкагазше-влак (1960, 1965, 1972)
  • «Чап Тамга» орден (1991)
  • М. Н. Янтемир лӱмеш Марий Эл Республикысе кугыжаныш премий (2011)

Шанче ушемлаште йыжыҥъеҥ

  • Финн-угор ушемын йотэлысе йыжыҥъеҥже (Хельсинки, 1973).
  • Чуваш Республикысе Калыкле шанче да сымыктыш академийын чынле йыжыҥъеҥже (1992).
  • Шочмо йылме ушемын йыжыҥъеҥже (Таллин).

Шарнымаш

  • Йошкар-Олаште шанчызын илыме пӧрт пырдыжыште шарныктыш оҥа[2].

Библиографий

Палемдымаш

Литератур

  • Галкин Иван Степанович // Учёные Марийского государственного университета. — Йошкар-Ола: МарГУ, 2002. — С. 272—274. — 292 с. — 1000 экз. — ISBN 5-94808-043-9.
  • Галкин Иван Степанович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 83—84. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Галкин Иван Степанович // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 300. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.

Кылвер-влак