Бабушкин, Борис Васильевич

РУВИКИ-ште тыгай тукымлӱм дене вес еҥ нерген статьям лудаш лиеш: Бабушкин.

Борис Васильевич Бабушкин
Шочмо кече	21 сӱрем 1923(1923-07-21)
Шочмо вер	Марий автоном область, РСФСР, СССР
Колымо кече	17 теле 2002(2002-12-17) (79 ий)
Колымо вер	Йошкар-Ола, Россий
Гражданлык	СССР →  Россий
Паша сомыл	Тоштер пашам виктарыше, краевед, туныктышо, коллекционер
Награде да премий	Йошкар-Олан чапланыше гражданинже (1993)

Бори́с Васи́льевич Ба́бушкин (21 сӱрем 1923, Марий автоном область — 17 теле 2002, Йошкар-Ола) — марий совет тоштер пашам виктарыше, краевед, туныктышо, коллекционер, 1990 ий гыч Россий кӱкшытан геральдике ушемын йыжыҥъеҥ-корреспондентше. Марий республикысе шанче-краеведений тоштерын (Марий Эл Республикысе Т. Евсеев лӱмеш калыкле тоштер) шанче паша шотышто директорын алмаштышыже (1950—1967). Йошкар-Оласе историй тоштерым (1996) да ВООПиИК-ын Марий пӧлкажым ыштымашым тӱҥалше. Йошкар-Олан чапланыше гражданинже (1993). Кугу Ачамланде сарын участникше.

Илыш корныжо

1923 ий 21 июльышто Марий автоном область Краснококшайск кантон Вараксино ялеш (1938 ий гыч — Йошкар-Олан ужашыже) чодыра озанлык пашаеҥын, орденоносецын ешыштыже шочын. 1940 ийыште Йошкар-Оласе 6 №-ан кыдалаш школым (кызыт — Т. И. Александрова лӱмеш 11 №-ан лицей) тунем лектын, Свердловскысо курык институтыш тунемаш пурен.

1941 ий 10 июль гыч РККА-ште. Кугу Ачамланде сарын участникше: Свердловскысо сарзе авиаций школышто да Бирмский авиаций лётчик-влакын училищыштышт тунемын, Сахалиныште лётчик-истребитель, старший лейтенант. 1948 ий 8 майыште армий гыч демобилизоватлалтын.

Армий гыч демобилизоватлалтмеке, Йошкар-Олаш пӧртылын, 1950—1967 ийлаште — Марий республикысе шанче-краеведений тоштерын (кызыт — Марий Эл Республикысе Т. Евсеев лӱмеш калыкле тоштер) шанче паша шотышто директорын алмаштышыже.

1953 ийыште «Географий да естествознаний туныктышо» специальность дене Н. К. Крупская лӱмеш МГПИ-м тунем лектын. Вара 19 ий жапыште Республикысе самырык техник-влак станцийым тунемме частьшым вуйлатыше, Йошкар-Оласе 4-ше, 5-ше №-ан школ-влакын туныктышыжо лийын. 5 ий «Марагропромстройын» Пум обрабатыватлыше заводыштыжо пашам ыштен.

1993 ийыште «Йошкар-Олан чапланыше гражданинже» лӱмым пуымо.

2002 ий 17 декабрьыште Йошкар-Олаште колен.

Историй-краеведений да тоштер паша

1956 ий гыч Йошкар-Олан исторический памятникше-влакым рашемдыше тӱшкан вуйлатышыже лийын. Тудо ий гычак Марий археологий экспедицийын пашашкыже чолган ушнен. 1960 ийыште Марий республикысе шанче-краеведений тоштерын шанче паша шотышто директорын алмаштышыже улмыж годым тоштерын археологий экспозицийжын ик авторжо лийын (П. Н. Старостин дене пырля).

1957 ий гыч герб пале-влакым поген. Ончыч шке мийыме ола-влакын палыштым, вара Россий да СССР-ысе ола-влакын гербыштын уникальный коллекцийыштым поген (Российын 47 губернийжын да СССР-ын 25 областьшын ола-влакын гербышт). 1990 ий гыч Россий кӱкшытан геральдике ушемын йыжыҥъеҥ-корреспондентше. Тыгак фалеристике да нумизматике дене кумылаҥын.

Чолга краевед, «Как организовать экскурсионно-туристический поход по родному краю» (1952), «Физико-географический обзор МАССР» (1954), «По родному краю» (1956) да моло савыктыш-влакын, регионысо да оласе СМИ-лаште Марий кундемын пӱртӱс поянлыкше нерген статья-влакын авторжо.

ВООПиИК-ын Марий пӧлкажым ыштымашым тӱҥалше. Тыгак 1996 ийыште Йошкар-Оласе историй тоштерым ыштыме тӱҥалтышыште шоген, тушто тудо икымше экскурсийым эртарен да икымше пӧлеклыше-влак кокла гыч иктыже лийын.

Чаплӱм ден суаптар

• Йошкар-Олан чапланыше гражданинже (1993);
• «1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль (09.05.1945).

Шарнымаш

Йошкар-Оласе Петров уремысе 8-ше пӧртыштӧ краевед, Йошкар-Олан чапланыше гражданинже Борис Васильевич Бабушкинлан шарныктыш оҥа

Йошкар-Олаште, тудын пытартыш ийлаште илыме пӧртыштыжӧ (Петров урем, 8), шарныктыш оҥам вераҥдыме. Тушто тыге возымо: «Тиде пӧртыштӧ 1984 гыч 2002 ийла марте краевед, Россий кӱкшытан Геральдике ушемын йыжыҥъеҥже, Йошкар-Олан чапланыше гражданинже Борис Васильевич Бабушкин илен».

Палемдымаш

Литератур

• Город Йошкар-Ола: Сборник документальных очерков // Серия «История сёл и деревень Республики Марий Эл». Город Йошкар-Ола: Сборник документальных очерков, 2004. — 304 с.
• Бабушкин Борис Васильевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 37. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
• Навсегда у меня в сердце ты… Сборник очерков о столице Республики Марий Эл. — Йошкар-Ола: Издательство ООО «СТРИНГ». 2009. — 264 с.
• История развития музея // Национальный музей им. Т. Евсеева. Страницы истории / Сост. Ан. В. Муравьёв. — Йошкар-Ола: ГБУК РМЭ «Национальный музей Республики Марий Эл им. Т. Евсеева», 2011. — С. 5—17. — ISBN 978-5-904558-10-9
• Рыбакова Т. Л., Айплатов Г. Н., Краснов П. В., Мочаев В. А. Бабушкин Борис Васильевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 39. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Кылвер-влак

• Музей истории города Йошкар-Олы. Мингалеева Г. М. Мемориальная коллекция Б. В. Бабушкина в собрании Музея истории города Йошкар-Олы
• Национальный музей РМЭ им. Евсеева (руш.). Национальный музей РМЭ им. Евсеева. Тергыме кече: 12 теле 2025.
• Газета «Марийский Университет». Изыкин В. В. Встреча с коллекционером
• Память народа. Бабушкин Борис Васильевич. Год рождения: 21.07.1923