Апаев, Алексей Апаевич

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
РУВИКИ-ште тыгай тукымлӱм дене вес еҥ нерген статьям лудаш лиеш: Апаев.
Алексей Апаевич Апаев
Апаев, Алексей Апаевич.jpg
Шочмо кече 1912 ий 2 сӱрем(1912-07-02)
Шочмо вер Чорай, Пӱрӧ уезд, Ӱпӧ губерний, Россий империй
Колымо кече 1984 ий 8 шорыкйол(1984-01-08) (71 ий)
Колымо вер Чорай, Мишкан район, Пошкырт АССР, РСФСР, СССР
Гражданлык  Россий империй →  СССР
Паша сомыл колхоз председатель, Кугу Ачамланде сар-влакын салтакше
Награде да премий

Ленин орден — 1966 Орден Октябрьской Революции — 1971 Орден «Знак Почёта»  — 1948 Орден Отечественной войны I степени— 1944 Орден Красной Звезды  — 1944 SU Medal For the Development of Virgin Lands ribbon.svg «Пашан ветеранже» медаль «Чапле пашалан (Сарзе патырлыклан) лӱмгече медаль. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий лӱмеш палемдалтын» Медаль «За отвагу» (СССР) — 1943 Медаль «За победу над Германией в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.»

Алексей Апаевич Апаев (1912 ий 2 июль, Чорай, Пӱрӧ уезд, Ӱпӧ губерний, Россий империй — 1984 ий 8 январь, Чорай, Мишкан вел, Пошкырт АССР, РСФСР, СССР) — марий совет озанлык пашаеҥ. Пошкырт АССР Мишкан вел Чорай селасе В. И. Ленин лӱмеш колхозын председательже (1950—1972). Ленин орденын кавалерже (1966). Совет-финн да Кугу Ачамланде сар-влакын салтакше.

Илыш корныжо

1912 ий 2 июльышто Чорай селаште, кызыт Пошкыртысо Мишкан вел марий кресаньык ешеш шочын. Изинек ача-ава деч посна кодын, батраклан коштын, колхозник лийын[1].

1934 ийыште РККА-шке налыныт, 1936 ий марте служиен. 1940 ий декабрьыште угыч Йошкар Армийыш налыныт, совет-фин сарыште лийын. Кугу Ачамланде сарын участникше: 22-шо армийын 270-шо стрелок-влак дивизийын 810-шо артиллерий полкын тулан взводшын командирже, кугурак лейтенант. Кок гана сусырген. 1946 ий апрельыште армий гыч пӧртылын. I степенян Ачамланде сар орден, Йошкар Шӱдыр орден да медаль-влак дене, ты шотыштак «Лӱддымылыклан» медаль дене суапландаралтын[1][2].

1946—1949 ийлаште — Пошкырт АССР Мишкан вел Чорай ялсоветын председательже, 1949—1950 ийлаште — СССР шапашым ямдылыше (заготовок) министерствын Пошкыртысо Мишкан вел ӱшанъеҥын алмаштышыже, 1950—1972 ийлаште — шочмо селаштыже В. И. Ленин лӱмеш колхозын председательже[3]. 1969 ийыште Пӱтынь ушемысе колхозник-влакын 3-шо погынын делегатше лийын. Колхозник-влакым кӱлешан пашам шукташ кумылаҥден моштышо, кӱкшӧ лектышан (рентабельный) колхоз сатум ыштен лукмым виктарыше семын палыме айдеме, колхоз аланыште кугун пагалыме еҥ лийын. Ленин орден, Октябрь Революций орден, «Почёт пале» орден да медаль-влак дене суапландарылтын[1].

1955—1959 ийлаште Пошкырт АССР Кӱшыл Каҥашын IV созывышкыжо депутатлан сайлалтын[1][4].

1984 ий 8 январьыште шочмо верыштыже илыш гыч каен, тушанак тойымо[1].

Суатарже-влак

Шарнымаш

2017 ий 7 ноябрьыште, Сар да паша талешке А. А. Апаевын шочмыжлан 105 ий темме вашеш, Пошкыртысо Мишкан вел шочмо Чорай селаштыже мемориальный оҥам почыныт[7][8].

Алексей Апаевич Апаевым шарныктыше мемориал оҥа

Палемдымаш

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Мочаев, 2017, с. 30.
  2. ↑ 1 2 3 4 Апаев Алексей Апаевич :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 19 пеледыш 2023. Архивлыме 19 пеледыш 2023 ий.
  3. ↑ Фонд № 41 — Архивный путеводитель. alertino.com. Тергыме кече: 19 пеледыш 2023. Архивлыме 19 пеледыш 2023 ий.
  4. ↑ 4 созыв (БАССР). gsrb.ru. Тергыме кече: 19 пеледыш 2023. Архивлыме 19 пеледыш 2023 ий.
  5. ↑ Апаев Алексей Апаевич — Память народа. poisk.re. Тергыме кече: 19 пеледыш 2023. Архивлыме 19 пеледыш 2023 ий.
  6. ↑ Апаев Алексей Апаевич :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 19 пеледыш 2023.
  7. ↑ Чураевский сельсовет » 100 лет Великой Октябрьской Социалистической революции. (неопр.) (15 кылме 2017). Тергыме кече: 19 пеледыш 2023. Архивлыме 19 пеледыш 2023 ий.
  8. ↑ Место памяти. xn--80ajknckhoje6l.xn--h1aaridg8g.xn--p1ai. Тергыме кече: 19 пеледыш 2023. Архивлыме 19 пеледыш 2023 ий.

Литератур

  • Мочаев В. А. Апаев Алексей Апаевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 30. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Апаев,_Алексей_Апаевич&oldid=1190214" гыч налме