Алексеев, Евсей Алексеевич

Тӱжвал сӱрет-влак
Тӱжвал сӱрет-влак
	154-ше гвардий артполкын боец ден командирже-влак БС-3 пушто воктене Берлиныште (Фотошто шолаште икымше – Алексеев Евсей Алексеевич

Евсей Алексеевич Алексеев
Евсей Алексеевич Алексеев
Шочмо кече	1921 ий 21 теле
Шочмо вер	Сардаял, Шернур кантон, Марий автоном область, РСФСР
Колымо кече	1979 ий 10 кылме (57 ий)
Колымо вер	Мамсинер ял, Марий Турек район, Марий АССР, РСФСР, СССР
Пурымаш	СССР
Войскан родшо	артиллерий
Службо жап	1940—1947
Званий	изирак лейтенант
Часть	Рӱдӧ фронтысо 61-ше армийын 76-шо гвардий стрелковый дивизийын 154-ше артиллерий полкысо 5-ше батарей
Кредалмаш/сар	Кугу Ачамланде сар
Отставкыште	механизатор, трактор бригадын бригадирже, совхозышто электростанцийын мотористше

Евсей Алексеевич Алексеев (21 декабрь 1921 — 10 ноябрь 1979) — совет артиллерист, Кугу Ачамланде сар жапыште гвардийын изирак сержантше^[3], Рӱдӧ фронтысо 61-ше армийын 76-шо гвардий стрелковый дивизийын 154-ше артиллерий полкысо 5-ше батарейын саргурал наводчикше. Совет Ушемын Талешкыже (15.01.1944), изирак лейтенант.

Илыш-корныжо

Кресаньык ешыште шочын. 4 классым тунем пытарен, колхозышто пашам ыштен. 1940 ийыште Йошкар армийыш налыныт.

1941 ий 22 июнь гыч сарын салтакше. Одесса йымалне, Сталинградыште (ты кредалмаште «За отвагу» медальым сулен), Курский дугаште, Шола Серысе Украиным утарымаште кредалын. Сеҥымаш марте кредалын эртен. Изирак сержант чаплӱм марте служитленам.

1943 ий 17 гыч 21 сентябрьыште Алексеев тушманын кум миномётшым, танк ваштареш саргуралым, ныл пулемётым, да тушманын эскерыме пунктшым пытарен. Толстолес села воктене (Чернигово кундемысе Чернигово район) тушман икмыняр контратакыжым чактарен. 29 сентябрьыште Днепр кундемысе Мысы села воктене (Репин кундем Чернигов область) плацдарм-влак верч кредалмаште Днепр гоч вончышо подразделенийым тул дене авырен.

СССР Кӱшыл Совет Президиумын 1944 ий 15 январьысе «Йошкар Армийын генералже, офицер, сержант да рядовой-влаклан Совет Ушемын Талешкыже лӱмым пуымо нерген» кӱштыкшӧ почеш Днепр эҥерым форсироватлыме да тидын годым командованийын кӱштымыжым шот дене шуктышыла, лӱддымылыкым да патырлыкым ончыктымылан гвардийын изирак сержантше Алексеев Евсей Алексеевичлан Совет Ушемын Талешкыже чаплӱмым да Ленин орден ден «Шӧртньӧ шӱдыр» медальым пуымо^[4]^[5].

1944 ий июльышто ВКП(б) пурен, 1945 ийыште 1-ше Белорус фронтышто изирак лейтенант-влакын курсыштым тунем лектын.

Сар деч вара сарзе вий радамыште служитлен. 1947 ийыште шапашыш колталтын. Шочмо верышкыже пӧртылын, «Тыныс верч» колхозын механизаторжылан, трактор бригадын бригадиржылан, электростанцийын мотористшылан пашам ыштен. 1979 ий 10 ноябрьыште колен. Мамсинер селан шӱгарлаш тоеныт.

Награде

Совет Ушемын Талешкыжын «Шӧртньӧ Шӱдыр» медальже (15.01.1944, 1667-ше №-ан)
Ленин орден (15.01.1944)
Медаль-влак:
- «Лӱддымылыклан» медаль
- «1941-1945-ше ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль
- «1941-1945-ше ийласе Кугу Ачамланде сарыште Сеҥымашлан коло ий темме лӱмеш» лӱмгече медаль
- «1941-1945-ше ийласе Кугу Ачамланде сарыште Сеҥымашлан кумло ий темме лӱмеш» лӱмгече медаль

Шарныктыш

Алексеевын тунемме, Мари-Турек районысо Сардаял школ полатын пырдыжешыже Руш сар-историй обществын тыршымыж дене талешкым шарныктыше мемориал оҥам вераҥдыме.

Палемдымаш

↑ Кызыт Марий Турек район, Марий Эл, Россий.
↑ Кызыт Марий Эл, Россий.
↑ На дату присвоения звания Героя Советского Союза.
↑ Газета «Известия» № 14 от 16 января 1944 года с опубликованным Указом о награждении. (недоступная ссылка)
↑ Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза генералам, офицерскому, сержантскому и рядовому составу Красной Армии» от 15 января 1944 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1944. — 23 шорыкйол (№ 4 (264)). — С. 1. Архивлыме 24 идым 2021 ий.

Литератур

Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
Алексеев Евсей Алексеевич // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 220. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
Мочаев. Алексеев Евсей Алексеевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 20—21. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
Алексеев Евсей Алексеевич // История Марийского края в лицах. 1941—1945 гг. Великая Отечественная война. — Йошкар-Ола: МарНИИЯЛИ, 2015. — С. 23—24. — 374 с. — 500 экз. — ISBN 978-5-94950-070-5.

Кылвер-влак

Евсей Алексеевич Алексеев (руш.). Сайт «Герои страны». (Ончымо кече: 21 ага 2010)
Алексеев Евсей Алексеевич, Музей истории города Йошкар-Олы

[1] Кызыт Марий Турек район, Марий Эл, Россий.

[2] Кызыт Марий Эл, Россий.

[3] На дату присвоения звания Героя Советского Союза.

[4] Газета «Известия» № 14 от 16 января 1944 года с опубликованным Указом о награждении. (недоступная ссылка)

[5] Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза генералам, офицерскому, сержантскому и рядовому составу Красной Армии» от 15 января 1944 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1944. — 23 шорыкйол (№ 4 (264)). — С. 1. Архивлыме 24 идым 2021 ий.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]