Шолангуш (ял)
| Ял | |
| Шолангуш | |
|---|---|
| руш. Шалангуш | |
 | |
| 56°00′52″ с. ш. 47°59′02″ в. д.GЯO | |
| Эл |
 Россий |
| Федерацийын субъектше | Марий Эл |
| Муниципал район | Провой |
| Ял шотан илем | Чакмарий |
| Рӱдын кӱкшытшӧ | 59 м |
| Шагат ӱштӧ | UTC+3:00 |
| Калык чот | |
| Калык | ↗59[1] еҥ (2010) |
| Официал йылме | марий, руш |
|
|
|
 |
|
Шолангуш (руш. Шалангуш) — Российыште Марий Эл Республикысе Провой кундемыште верланыше ял. Чакмарий ял шотан илемыш пура. Ял гыч ял шотан илемын рӱдерже, Чакмарий марте, 5 уштыш, а район рӱдӧ, Провой ола марте, 4 уштыш. Эн лишыл Шолэҥер кӱртньыгорно станций марте кужыт — 33 уштыш наре. Ялыште утларак калык — марий-влак.
Географий
Ял республикын кечывалвел ужашыштыже, лӱсан-лопкалышташан чодыра кумдыкышто[2], Юл эҥерын Шолангуш йогынжын шола серыштыже, 88К-012 автогорно деч касвелне, ты велысе административ рӱдер, Провой ола деч йӱдвел-касвел могырыш 3 уштыш наре тораште верланен. Теҥыз деч кӱшнӧ верланымыже 59 метрыш шуэш[3].
Климат
Игече ойыртем континентысе, икмарла вӱдыжгӧ. Южын идалыкаш кокла температурыжо — 2,3 °С. Эн шокшо тылзыште (июль) южын кокла температурыжо — 18,2 °C (эн кугу абсолют — 38 °C); эн йӱштӧ тылзын (январь) — −13,7 °C (эн изи абсолют— −47 °C). Идалык мучко вочшо южвӱдын (йӱр-лум) чотшо 491 мм шуэш, тышечын 352 мм апрель гыч октябрь марте возеш[4].
Шагат ӱштӧ
Шолангуш ял, уло Марий Эл семынак, МСК шагат ӱштыштӧ (москосо жап) верлана. Кучылтмо жапын UTC дене тӱрлылыкшӧ +3:00 шуэш.
Калык
| 2002[5] | 2010[1] |
|---|---|
| 31 | ↗59 |
Калык тӱрлылык
2002 ийысе калык перепись почеш, ты верыште илыше-влакын калыклык кышкарыштыже 31 еҥ гыч 84 % марий-влак лийыныт[6].
Чапланыше еҥ-влак
- Тайгильдин Георгий Валерианович (1942 ийыште шочын) — совет да российысе сӱретче-график, сӱретче, туныктышо, Российысе сӱретче-влак ушемын йыжыҥъеҥже. Марий книга савыктышын художественный редакторжо (1979―1990). Марий Эл Республикын сулло сӱретчыже (2001). Кок гана «Книга сымыктыш» Россий кӱкшытан конкурсын дипломантше (1984, 1988).
Туризм
«Шелангуш» каныме вер Марий Эл Республикысе Провой кундемын ик эн мотор верыштыже верланен. Тысе кӱкшӧ сер, эҥерын ласка вӱдӱмбалжым мучашдымын ончен куанаш, эҥер вӱд йогымым, мотор эр ӱжарам, кас ӱжарам да ӱлнӧ шарлыше Юлын мотор каватӱржым эскераш йӧным ышта. Кугу мегаполис ден илем-влак деч тораште верланымыжлан кӧра, пӱртӱс тыште шкенжын акрет годсо яндарлыкшым да ю куатшым арален коден. Эн лишыл илем-влак марте 5 уштыш. Каныме вер поҥгылан (ош поҥго, ӱйвоҥго, куэвоҥго) емыжлан (снеге, шордымодо) поян. Южгунам, чодыраште коштшыла, рывыжым, мераҥым эскераш лиеш. Кол кучаш йӧратыше-влаклан каныме вер воктенысе эҥер тӱрлӧ коллан поян[7].
Палемдымаш
- ↑ 1 2 Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения городов, районов, городских и сельских населённых пунктов
- ↑ Приказ Министерства природных ресурсов Российской Федерации от 28 марта 2007 г. № 68 «Об утверждении Перечня лесорастительных зон и лесных районов Российской Федерации»
- ↑ Shalangush (англ.). GeoNames.
- ↑ Схема территориального планирования муниципального образования "Звениговский муниципальный район" Республики Марий Эл. Федеральная государственная информационная система территориального планирования (ФГИС ТП).
- ↑ База данных «Этно-языковой состав всех населённых пунктов России». Республика Марий Эл (руш.). lingvarium.org. Архивлыме 14 ӱярня 2016 ий.
- ↑ Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России».
- ↑ База отдыха «Шелангуш» в Республике Марий Эл - цены 2025, фото, отзывы (неопр.). Турбазы. Тергыме кече: 23 пеледыш 2025.
Литератур
- Пекшеева Э. И. Шалангуш // Наименования населённых пунктов Республики Марий Эл. — Йошкар-Ола: МарНИИЯЛИ, 2021. — С. 37. — 600 экз. — ISBN 978-5-94950-116-0.
.png)