Тайгильдин, Георгий Валерианович

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
РУВИКИ-ште тыгай тукымлӱм дене вес еҥ нерген статьям лудаш лиеш: Тайгильдин.
Георгий Валерианович Тайгильдин
Художник Тайгильдин Георгий Валерианович.jpg
Шочмо кече 1942 ий 6 шорыкйол(1942-01-06) (84 ий)
Шочмо вер Шолангуш, Звенигово район, Марий АССР, РСФСР, СССР
Эл
Жанр живописец, график, иллюстратор
Тунеммаш Озаҥысе сылнысӱрет училище, Москосо полиграфий институт
Стиль реализм, этнофутуризм
Награде Россий кӱкшытан книга сымыктыш конкурсын дипломжо (1984, 1988)
Чаплӱм Марий Эл Республикын сулло сӱретчыже (2001)

Георгий Валерианович Тайгильдин (шоч. 6 шорыкйол 1942, Шолангуш, Звенигово район, Марий Автоном Совет Социализм Республик, РСФСР[d], СССР) — совет да российысе сӱретче-график, живописец, туныктышо, Российысе сӱретче-влак ушемын йыжыҥъеҥже. Марий книга савыктышын  (руш.) (мар.художественный редакторжо (1979—1990). Марий Эл Республикын сулло сӱретчыже (2001). «Книга сымыктыш» Россий кӱкшытан конкурсын кок гана дипломантше (1984, 1988).

Илыш корныжо

1942 ий 6 январьыште кызытсе Марий Элысе Провой кундемын Шолангуш ялыштыже шочын[1][2][3][4].

1964 ийыште Озаҥысе сылнысӱрет училищым тунем пытарен. 2 ий Татар АССР-ын ик районысо кыдалаш школышто туныктен[3][4].

1966 ийыште Йошкар-Олаш пӧртылын да оласе 5-ше №-ан кыдалаш школышто туныктымо пашам шуен. 1968 ий гыч — Йошкар-Оласе 1-ше №-ан сем-сӱретсымыктыш интернат пеленысе художественный школын директоржо, Йошкар-Оласе художественный училищын директоржо[1][3][4].

1979 ийыште Москосо полиграфий институтым  (руш.) (мар. тунем лектын. 1979—1990 ийлаште Марий книга савыктышыште художественный редакторлан пашам ыштен[1][3][4].

1990 ий гыч эрыкан сӱретче семын пашам ышта. Кызыт Йошкар-Олаште ила да пашам ышта[1][3][4].

Сӱретсымыктыш пашаже

90 наре книган сӧрастарышыже да иллюстраторжо, ты шотыштак: «Марий калык йомак-влак» (1983), А. Крупняковын «Амазонка-влак» романже (1989), «Букварь» (1990), «Изи патыр» (1992), «Марий йылмын сӱретан мутерже» (1994—1995)[1][3][4].

Живописец семынат палыме, историй темылан сӱрет-влакын авторжо: «Мамич-Бердейым арестоватлымаш» (2002), «Полтыш нерген легенде» (2003), «Оръеҥым шолыштмаш» (2005), «Какшан воктене Юл гоч вончымо годым Пугачёвын еҥже-влак» (2006) да молат[1][3][4].

«Юл кумдык» (1993), «Шолангуш сер» (1994), «Курымаш пӱнчӧ-влак», «Сонар нерген мутланымаш» (2000), «Чодыра оза» (2002), «Мыйын чодыран кундемем» (2002) да моло тыгаяк пӱртӱс сӱретын авторжо улеш.

Шуко ончерын участникше, шкенжын 6 ончерже лийын[1][5][6][7][8][9].

Российысе сӱретче-влак ушемын йыжыҥъеҥже. 1984 да 1988 ийлаште «Книга сымыктыш» Россий кӱкшытан конкурсын дипломантше лийын[1][3][4].

Сӱретчын пашаже-влак Марий Эл Республикын тоштерлаштыже аралалтыт: Т. Евсеев лӱмеш калыкле тоштерыште, Республикысе сӱретсымыктыш тоштерыште да Озаҥысе, Ӱпӧ оласе тоштерлаште, РСФСР Сӱретсымыктыш фондышто (Моско ола), тыгак Россий да Венгрийысе еҥ-влакын погопоянлыкыштышт аралалтыт[1][3][4].

Аклымаш

  • Марий Эл Республикын сулло сӱретчыже (2001)[1][3][4];
  • «Книга сымыктыш» Россий кӱкшытан конкурсын дипломантше (1984, 1988) — С. Г. Чавайнын «Ото» лӱмгече савыктышыжым да С. Дмитриевын «Азбукыжым» сылнын сӧрастарыме, редактор пашам шуктымылан[3][4].

Палемдымаш

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Мочаев, 2007, с. 354.
  2. ↑ Шалангуш | Родная Вятка. rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 9 пургыж 2023.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Тайгильдин Георгий Валерианович | Республиканский музей изобразительных искусств. www.rmii.ru. Тергыме кече: 9 пургыж 2023.
  4. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 «И разлил он краски жизни …» | Официальный сайт Звениговского муниципального района Республики Марий Эл. admzven.ru. Тергыме кече: 9 пургыж 2023.
  5. ↑ «Певец родной природы» | Арслан. mari-arslan.ru. Тергыме кече: 9 пургыж 2023.
  6. ↑ В Йошкар-Оле открылась выставка заслуженного художника Марий Эл Георгия Тайгильдина | ГАЗЕТА НАШЕГО ГОРОДА (руш.) (29 сорла 2021). Тергыме кече: 9 пургыж 2023.
  7. ↑ В Национальном музее можно увидеть героев марийских легенд (руш.). МариМедиа. Тергыме кече: 9 пургыж 2023.
  8. ↑ «Герои марийских легенд» (руш.). MariUver (27 сорла 2021). Тергыме кече: 9 пургыж 2023.
  9. ↑ ОТКРЫТИЕ ВЫСТАВОК: Г. П. Лоскутов «Жизнь как театр» и Г. В. Тайгильдин «Герои марийских легенд» | Национальная библиотека имени С.Г. Чавайна Республики Марий Эл. nbmariel.ru. Тергыме кече: 9 пургыж 2023.

Литератур

  • Прокушев Г. И. Этюды о художниках Марий Эл. — Йошкар-Ола: Мар. кн. изд-во, 2003 (ГУП РМЭ Марийский ПИК). — 357 с., цв. ил.: ил., портр.
  • Тайгильдин Георгий Валерианович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 354. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Художники Республики Марий Эл: [альбом] / Марийское региональное отд-ние Всероссийской творческой общественной орг. «Союз художников России»; [авт.-сост. В. Г. Кудрявцев]. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2011. — 190, [1]с.: ил., цв. ил., портр.
  • Прокушев Г. И. Очерки о художниках Марий Эл // сост., отв. ред. Чеботкин В. А. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2016. — 336 с.: ил.
  • Конакова Н. Н., Прокушев Г. И., Мочаев В. А. Тайгильдин Георгий Валерианович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 431. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Тайгильдин,_Георгий_Валерианович&oldid=1231831" гыч налме