Шереметев, Василий Петрович
| Василий Петрович Шереметев | |
|---|---|
 | |
| Шочмо кече | 29 сорла (10 идым) 1836 |
| Колымо кече | 18 (30) вӱдшор 1893 (56 ий) |
| Подданстве |
 Россий империй |
| Паша сомыл | помещик |
| Ача | Пётр Васильевич Шереметев |
| Ава | Елизавета Соломоновна Мартынова[d] |
| Пелаш | Ольга Дмитриевна Шереметева (Скобелева, 1847—1898 ийла) |
| Икшыве-влак | Пётр, Ольга, Елизавета, Марина, Мария |
Василий Петрович Шереметев (29 сорла [10 идым] 1836 — 18 [30] вӱдшор 1893) — Кавалергарад полкын поручикше, Угарман губернийын мландыжым кучышо оза, Йӱрнӧ илемысе полатым чоҥышо да тудын озаже (Шереметевын полатше).
Илыш корныжо
1836 ий 29 августышто (10 сентябрьыште) шочын. Пётр Васильевич Шереметев (1799—1837) ден Елизавета Соломоновна Мартынован (1812—1891) эргышт[1]. Сергей ден Николай Шереметевмытын да Николай Мартыновын тукым шольышт.
1854 ий 10 (22) январьыште юнкер семын Имнешке-влак полкышто сарзе службым тӱҥалын. 1855 ий 29 январьыште (10 февральыште) корнет (изирак офицер) лӱмпалым налын. 1858 ий 5 (17) июньышто, черлан кӧра, поручик чин гыч кораҥдалтын.
1859 ийыште Угарман губерний Васильсурск уездыште Юрино селасе илемыштыже (ту жапыште эше чӱчӱжын С. В. Шереметевын кидыштыже лийын) Шереметев полатым чоҥаш тӱҥалын, ты чоҥымаш 1915 ийыште, тудын эргыж годым, мучашлалтын[2] Кызыт ты илем Тӱвыра министерствын кид йымалныже Юрино историй-сылнысымыктыш тоштер да «Юрино полат да тудын илемже» комплекс семын улеш — XIX курымын кокымшо пелыже — XX курым тӱҥалтышысе Юл кыдаласе дворянын тӱвыра памятникше, тудо Чебоксар вӱдкучемын шола серыштыже верланен[3].
Оралте проектым ямдылаш, Юрино посёлкыш Европысо эн палыме архитектор-влак Р. Мюллерым, А. Барландым, А. Коршым, А. Штерным ӱжыныт, нуно чоҥымаште готикым, бароккым, азийысе да тошто руш стиль-влакым иктеш ушаш палемденыт. Полатыш Помпейысе кӱнчен лукмо гыч тошто скульптур-влакым конденыт. Полатлан сӱрет-влакым ойырымо шотышто ойпуышо еҥ Иван Айвазовский лийын.
Шереметев кугу ялозанлык да йӧнозанлык пашаеҥ лийын, архитектур, сымыктыш, ялозанлык йодышым шымлен, тӱрлӧ элышке лектын коштеден. Шке илемыштыже, Юрино посёлкышто, тудо кол кучымо пӱям, пий вӱтам, шикшеш кӱэштме, тамакам шупшмо вер-влакым, мунчалташ ий кумдыкым, ты илемыштак ыштен лукмо аракалан нӧрепым чоҥен.
1893 ий 18 (30) апрельыште колен. Юрино посёлкышто Михаил-Архангел черке воктене тоеныт.
Еш
Пелашыже (1871 ий 24 январь гыч)[4] — Ольга Дмитриевна Скобелева (1847—1898), кугыжа кудысо фрейлина, генерал-лейтенант Д. И. Скобелевын О. Н. Полтавцева дене ыштыме ӱдыржӧ; Руш-турко сарын талешкыже генерал М. Д. Скобелевын акаже[5]. Ольга Дмитриевна пеледышым ончымашлан да музыклан шӱман лийын. Чапланыше мурызо Полина Виардон тунемшыже лийын, тудын вуйлатымыж почеш романсым, вальсым, марш-влакым возен. Руш-турко сар жапыште алкумылан ака (сестра милосердия) лийын. Рязань губернийыште шке илемыштыже колен. Ешыште йоча-влак лийыныт[6]:
- Ольга (27.08.1872, Альбано—1967) — икымше пелашыже 1894 ий гыч Павел Александрович Демидов. Ойырлымо деч вара кокымшо гана князь М. В. Кочубейын эргыжлан, князь Михаил Михайлович Кочубейлан марлан лектын (1860—1937);
- Пётр (11.03.1877—1916) — Луиза Камиловна Руссельым марлан налын. Еш йоча деч посна илен;
- Татьяна (16.10.1878; Париж— ?);
- Никита (27.02.- 08.03.1880);
- Мария (28.09.1881 — 01.04.1886);
- Елизавета (14.11.1885; Дрезден[7]—1955) — Е. П. Бибикова кокаж ден П. Ф. Дурасован кресӱдыржӧ; марлан лекмеке княгиня Черкасская[1];
- Марина (28.05.1890; Рим[8]—1926) — герцог Евгений Лейхтенбергскийын кресӱдыржӧ, икымше гана ешым 1912 ий 12 апрельыште сенатор П. М. Кауфманын эргыже Михаил Петрович Кауфман дене (1888—1914) чумырен. Кокымшо гана 1920 ий 8 апрельыште князь Владимир Анатольевич Гагаринлан (1887—1946) марлан лектын.
Палемдымаш
- ↑ 1 2 Шереметевы и Юринская усадьба (руш.). Тергыме кече: 19 шорыкйол 2026. Архивлыме 20 сорла 2013 ий.
- ↑ Пётр Васильевич Шереметев ум. 1916 — Родовод (руш.). web.archive.org. Тергыме кече: 19 шорыкйол 2026.
- ↑ Археология Шереметевской усадьбы в пос. Юрино Республики Марий Эл: комплекс находок 2000–2011 годов с Юринской стоянки эпохи бронзы (руш.). human.snauka.ru. Тергыме кече: 19 шорыкйол 2026.
- ↑ ЦГИА СПб. ф.19. оп.124. д.113. Метрические книги Исаакиевского собора.
- ↑ После скоропостижной смерти «Белого генерала» в Юринский замок была перевезена часть Скобелевских реликвий
- ↑ Марийская история в лицах: Шереметев Василий Петрович. Тергыме кече: 19 шорыкйол 2026. Архивлыме 1 шыжа 2013 ий.
- ↑ ЦГИА СПб. Ф.19. Оп.125. Д.502. С. 14.
- ↑ ЦГИА СПб. Ф.19. Оп.126. Д.1541. С. 218. Метрические книги православных церквей за границей.
Литератур
- Сборник биографий кавалергардов. [1724-1899] : По случаю столет. юбилея Кавалергардского ея величества государыни имп. Марии Фёдоровны полка / Сост. под ред. С. Панчулидзева. — Т. 4. — 1908.
- Тарасова В. М. Юринская вотчина Шереметевых в первой половине XIX в. // Труды Марийского научно-исследовательского института. Вып. 14. Йошкар-Ола, 1959.
- Кислов К. А. Юрино. Усадебно-архитектурный памятник. Йошкар-Ола, 1995.
- Кислов К. А. Усадебно-парковый комплекс помещиков Шереметевых в посёлке Юрино Республики Марий Эл // Очерки Юринской жизни. Козьмодемьянск, 1998.
- Капустина В. А. Пётр Васильевич Шереметев. — СПб.: НИИХ СПбГУ, 2001. — 16 с.
- Капустина В. А. Последние великие романтики: повествование о строителях Юринского замка В.П. и О. Д. Шереметевых. — СПб.: НИИХ СПбГУ, 2003. — 60 с.
- Шереметев Василий Петрович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 403. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Иудин А. И., Иудина С. А. Замок Шереметевых. Нижний Новгород, 2007.
- Шереметевы // История Марийского края в лицах (XIV — начало XX веков). — Йошкар-Ола: МарНИИЯЛИ, 2012. — С. 205—211. — 392 с. — 1000 экз. — ISBN 978-5-94950-060-6.
 |
|---|
