Черновский, Спиридон Алексеевич

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Спиридон Алексеевич Черновский
Черновский, Спиридон Алексеевич.jpg
Шочмо кече 1 теле 1888(1888-12-01)
Шочмо вер
Колымо кече 21 кылме 1966(1966-11-21) (77 ий)
Колымо вер
Гражданлык  Россий империй →  СССР
Паша сомыл педагог
Награде да премий

Ленин орден — 1949 Медаль «За трудовое отличие»
Honored School Teacher of the RSFSR.png

Спиридóн Алексéевич Чернóвский (1 теле 1888, Усола (Курыкмарий кундем) — 21 кылме 1966, Усола (Курыкмарий кундем)) ― марий совет туныктышо. Марий АССР-ысе Курыкмарий кундем Усола школышто марий йылме да сылнымутым туныктышо. РСФСР школын сулло туныктышыжо (1951). Ленин орденын кавалерже (1949). Икымше тӱнямбал, Граждан да Кугу Ачамланде сар-влакын участникше.

Илыш корныжо

1888 ий 1 декабрьыште кызытсе Марий Элын Курыкмарий районысо Усола ялыште шочын[1][2][3].

Икымше тӱнямбал да Граждан сарлаште кредалын[1][3][4].

Ӱмыржӧ мучко туныктымо пашаште тыршен: Усола черке-приходской школышто туныктышо шинчымашым налын, Икымше тӱнямбал сар деч ончыч Марий автоном областьын / Марий АССР-ын Курыкмарий районысо Усола школышто марий йылме да сылнымутым туныктышылан пашам ышташ тӱҥалын[2]. 1930-шо ийлаште Марий АССР-ысе Курыкмарий ронон пашаеҥже лийын[4].

1941 ийыште Марий АССР Йоласал район военкомат дене РККА-ш налме. Кугу Ачамланде сарын салтакше: Касвел фронтысо  (руш.) (мар. 206-шо лӱйкалыше шапаш полкын 64-ше посна транспорт ротын 13-шо лӱйкалыше шапаш бригадын стрелокшо, сержант. 1945 ийыште армий гыч демобилизоватлалтын[5].

Сар деч вара Марий АССР-ын Курыкмарий районысо Усола школышто туныктымо пашаш пӧртылын. Туныктышо-новатор, курыкмарий школ-влакын тӱҥалтыш класслан шочмо йылме дене учебник да методике пособий-влакын авторжо, И. Н. Шевченкон 5―6 класслан арифметике учебникшым курыкмарий йылмыш кусарыше семын палыме[1][3][4][6].

Калык шинчымашым нӧлтымӧ аланыште суаплан Ленин орден да Марий АССР Кӱшыл Каҥашын Чапкагазше дене суапландаралтын. 1951 ийыште тудлан «РСФСР школын сулло туныктышыжо» чаплӱмым пуымо[1][3][4].

1966 ий 21 ноябрьыште Марий АССР-ын Курыкмарий районысо Усола ялыште колен, туштак тоеныт[1][3][4].

Пагалымаш

Палемдымаш

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Мочаев, 2017, с. 393.
  2. ↑ 1 2 Усола | Родная Вятка. rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 26 теле 2025.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 814.
  4. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Черновский Спиридон Алексеевич (руш.). Марийская история в лицах. Тергыме кече: 26 теле 2025.
  5. ↑ Черниговский Спиридон Алексеевич :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 26 теле 2025.
  6. ↑ 1941-1950 годы | Национальная библиотека имени С.Г. Чавайна Республики Марий Эл. nbmariel.ru. Тергыме кече: 26 теле 2025.

Литератур

  • Муравьёв А. В. Учителями жива Россия: Учителя Республики Марий Эл — заслуженные учителя Российской Федерации. — Йошкар-Ола, 2004. — С. 104—105.
  • Черновский Спиридон Алексеевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 393. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Черновский Спиридон Алексеевич // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 814. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
  • Муравьёв Ан. В. Черновский Спиридон Алексеевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 483. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
  • Муравьёв А. В. Учителями жива Россия. — 2-е изд., доп. — Йошкар-Ола: Издательский дом «Марийское книжное издательство», 2022. — 255 с.
"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Черновский,_Спиридон_Алексеевич&oldid=1231753" гыч налме