Уварова, Раиса Рауфовна
| Раиса Рауфовна Уварова | |
|---|---|
| | |
| Шочмо кече | 2 ага 1933 |
| Шочмо вер | |
| Колымо кече | 5 вӱдшор 2017 (83 ий) |
| Колымо вер | |
| Гражданстве | |
| Профессий | директор |
| Усталык жап | 1969 — 1990 |
| Театр | Республикысе курчак театр |
| Суаптар |
|
Раи́са Раýфовна Увáрова (Сагадéева; 2 ага 1933, Троицк[d], Урал область[d] — 5 вӱдшор 2017, Йошкар-Ола) — совет да российысе тӱвыра пашаеҥ. Йошкар-Олаште Республикысе курчак театрын директоржо (1969—1990), Пӱтынь Российысе театр ушемын Марий пӧлкажын председательже (1976—1981). Россий Федерацийысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1997). КПСС-ын йыжыҥъеҥже.
Илыш корныжо
1933 ий 2 майыште РСФСР-ын Челябинск областьысе Троицк олаште шочын[1][2].
1935 ийыште ешыж дене пырля Йошкар-Олашке илаш куснен. 1955 ийыште Марий тӱвыра да сымыктыш училищым тунем пытарен[1][2][3].
1961—1963 ийлаште — Йошкар-Оласе ВЛКСМ-ын XXX-ияш лӱмгечыже лӱмеш Тӱвыра да каныме паркын художественный вуйлатышыже, 1966—1968 ийлаште — Йошкар-Олаште Республикысе калык усталык пӧртын директоржо[1][2].
1969—1990 ийлаште — Йошкар-Олаште Республикысе курчак театрын директоржо[1][2]. Тудын годым, 1989 ийыште, театр РСФСР-ын сулло архитекторжо А. И. Галицкийын чоҥымо Йошкар-Оласе Карл Маркс уремысе у пӧртыш куснен. 1978 ийыште тӱҥ режиссёрлан СССР-ын калык артистше С. В. Образцовын тунемшыже Е. И. Ярденком ӱжыныт, тудо курчак театрын кызытсе репертуаржым чоҥен да тушто 2001 ий марте пашам ыштен. Тиде жапыште театр СССР-ын республикылашкыже гастроль дене кошташ да тӱрлӧ курчак театр фестивальыш ушнаш тӱҥалын. Е. И. Ярденкон «Сказки дядюшки Римуса» постановкыжым 1982 ийыште Ереваныште эртаралтше “UNIMA” тӱнямбал фестивальыште критик ден специалист-влак кӱкшын акленыт. 2014 ийыште театр Йошкар-Олаште Патриарший площадьыште верланыше сылне да кызытсе жаплан келшыше полатыш куснен[4].
1970 ийыште Н. К. Крупская лӱмеш Марий кугыжаныш педагогике институтым тунем пытарен[1][2].
1976—1981 ийлаште Пӱтынь Российысе театр ушемын Марий пӧлкажын председательже лийын[5].
1990-ше ийла мучаште Йошкар-Олаште Республикысе Калык усталык пӧрт директорын алмаштышыжлан пашам ыштен[6].
1997 ийыште тудлан «Россий Федерацийысе тӱвыран сулло пашаеҥже» чаплӱмым пуэныт[1][2][6].
2017 ий 5 апрельыште Йошкар-Олаште ӱмыржӧ кӱрылтын[7][8][9][10].
Чаплӱм да суаптар-влак
- Россий Федерацийысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1997 ий 25 август)[1][2] — тӱвыра аланыште суаплан да шуко ияш чапле пашалан[6];
- Марий АССР тӱвыран сулло пашаеҥже (1983)[1][2];
- «Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» лӱмгече медаль (1970);
- Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чаптаныкше (1967)[1][2].
Палемдымаш
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Мочаев, 2007, с. 371.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 770.
- ↑ Заслуженные выпускники россииского уровня. fki75.tilda.ws. Тергыме кече: 17 сорла 2025. Архивлыме 19 сӱрем 2023 ий.
- ↑ История. teatrkukolmariel.ru. Тергыме кече: 17 сорла 2025. Архивлыме 27 ага 2023 ий.
- ↑ Союз театральных деятелей. Марийское отделение. - Председатели. std-mari.ru. Тергыме кече: 17 сорла 2025. Архивлыме 16 пургыж 2018 ий.
- ↑ 1 2 3 Уварова Раиса Рауфовна – Награды России, 1997-08-25. ru.nagrady.by. Тергыме кече: 17 сорла 2025. Архивлыме 17 кылме 2023 ий.
- ↑ Мочаев, 2017, с. 456.
- ↑ Раиса Рауфовна УВАРОВА (руш.). www.marpravda.ru. Тергыме кече: 17 сорла 2025. Архивлыме 17 кылме 2023 ий.
- ↑ Ельмикеева, Надя В Марий Эл ушла из жизни бывший директор Республиканского театра кукол (неопр.). Информационное агентство "МедиаПоток" (5 вӱдшор 2017). Тергыме кече: 17 сорла 2025. Архивлыме 17 кылме 2023 ий.
- ↑ В Йошкар-Оле скончалась бывший директор Театра кукол (руш.). Про Город Йошкар-Ола. Тергыме кече: 17 сорла 2025. Архивлыме 17 кылме 2023 ий.
Литератур
- Мочаев В. А., Терехова А. В. Уварова Раиса Рауфовна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 371. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Уварова Раиса Рауфовна // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 770. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
- Мочаев В. А., Терехова А. В. Уварова Раиса Рауфовна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 456. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
- Энциклопедия театров Республики Марий Эл: иллюстрированное научно-популярное издание / [Министерство культуры, печати и по делам национальностей Республики Марий Эл и др.; редкол.: К. А. Иванов (пред.) и др.; авт.-сост.: Белецкая Е. С. и др.]. — Йошкар-Ола, 2019. — 259 с.: ил., портр.
Кылвер-влак
- Ага тылзын 2 кечынже шочшо-влак
- 1933 ийыште шочшо-влак
- Челябинск область Троицкыште шочшо-влак
- Вӱдшор тылзын 5 кечынже колышо-влак
- 2017 ийыште колышо-влак
- Йошкар-Олаште колышо-влак
- Россий Федераций тӱвыран сулло пашаеҥже-влак
- «Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» медаль дене суапландаралтше-влак
- Алфавит почеш персоналий-влак