Сумка (эҥер)

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Сумка
руш. Сумка
Васильево посёлко воктене СумкаВасильево посёлко воктене Сумка
Сынже
Кужыт 36 км
Вӱдкундем 250 км²
Вӱд йогымаш
Вӱдшинча  
 • Кӱкшыт 160-180 м
 • Координат 55°58′54″ с. ш. 48°58′16″ в. д.GЯO
Аҥ Куйбышев вӱдкучем
 • Верланымаш 1852 км пурла сер дене
 • Кӱкшыт 53 м
 • Координат 55°50′52″ с. ш. 48°38′05″ в. д.GЯO
Эҥер тайыл 3 м/км
Верланымаш
Вӱд системе Куйбышев вӱдкучем → Юл → Каспий теҥыз

Эл
Регион Татарстан
Район- Зеленодольск район
ГВР код 08010400712112100001968[1]
ГКГН номер 0190440
Сумка (эҥер) (Татарстан)
Пелганде точко
Канде точко — аҥ
Голубая точка — исток, Синяя точка — устье
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиаште медиафайл-влак

Сумка (руш. Сумка; суасла Сумка) — Татарстан Республикыште йогышо эҥер, Юлын шола игэҥерже. Эҥерын кужытшо 36 уштыш, вӱд погымо кумдыкшо 250 уштыш²[2].

Вӱдмучашын кӱкшытшӧ — теҥыз деч 160 м кӱшнӧ. Вӱдаҥын (устье) кӱкшытшӧ — теҥыз деч 53 м кӱшнӧ.

Озаҥ воктенсе кумдыкышто Зеленодольск вел мландыште верланен. Юл-Чолман заповедникын мландыж гоч йога (Раиф аҥа).

Тӱҥ увер

Эҥерын кужытшо — 36 уштыш. Гремячий Ключ ял деч 1,5 уштыш касвел могырышто, Озаҥын йыргорныж деч 8,5 уштыш йӱдвел могырысо чодыра лоҥгаште тӱҥалеш. Йогын кечывалвел-касвел могырыш виктаралтын. Кӱшыл да кыдал йогынжо кужу кужытынак чодыра коклаште йога. Васильево посёлкын касвел мучашыштыже Куйбышев вӱдкучемын аҥысе иксашкыже йоген пура[3].

Река Сумка. 2008.jpg

Кыдал да ӱлыл йогынышто Бело-Безводнысе (регион кӱкшытан пӱртӱс памятник), Раифысе (заповедник кумдыкышто) да Ильинск йогышо ер-влак гоч эрта[3].

Эҥерын йогынжо тыматле. Ӱлыл йогынышто кадыргылше, тошто олык лапым ышта, вӱдаҥыште йогын-влаклан пайлалтеш.

5 игэҥерым куча, общий кужытышт 21 уштыш. Тӱҥ игэҥер — Ошла (пурла) ӱлыл йогынышто.

Вӱд погымын чодыран улмыжо 49 %. Вӱд погымышто 46 ер верланен, нунын тӱшка кумдыкышт 3,9 уштыш² шотлалтеш.

Эҥер серысе эн кугу илем-влак (1-3 тӱж. еҥ; 2010): Айша, Бело-Безводное села-влак; вӱдкучемыште — тыгак Большие Ключи, У Парат (Марий Эл) села-влак.

Вӱдаҥ тура Каширкӓ эҥерым А295 «Йошкар-Ола — Озаҥ» автомагистральын у да тошто трассыже-влак да Моско — Озаҥ — Екатеринбург кӱртньыгорно линий вончат[3].

Вӱд реестрын уверже-влак

Россий кугыжаныш вӱд реестрын  (руш.) уверже почеш Кӱшыл Юл вӱдкучем йырвелыш пура, эҥерын вӱд озанлык верже — Юл эҥер Шупашкар вӱдпышкем гыч Озаҥ ола марте, Сӱйэ да Цивиль эҥер-влак деч посна, эҥерын эҥер йымал кучемже — Ока эҥерын Юлыш йоген пурымыж гыч тӱҥалын, Куйбышев вӱдкучем марте (Сура вӱдкучемым шотлыде). Эҥерын эҥерысе вӱдаралтыш — (Кӱшыл) Юл Куйбышев вӱдкучем марте (Ока вӱдкучемым шотлыде)[2].

Кугыжаныш вӱд реестрыште эҥерын кодшо — 08010400712112100001968[2][Комм 1].

Рашемдымаш

  1. Данный базыште йоҥылыш уло — Сумкан параметрже-влак йоҥылыш «Свияга» лӱм дене кондалтыныт.

Палемдымаш

  1. Ресурсы поверхностных вод СССР: Гидрологическая изученность. Т. 12. Нижнее Поволжье и Западный Казахстан. Вып. 1. Нижнее Поволжье / под ред. О. М. Зубченко. — Л.: Гидрометеоиздат, 1966. — 287 с.
  2. 1 2 3 Река Свияга : [руш.] / textual.ru // Государственный водный реестр : [арх. 2013 ий 15 октябрь] / Минприроды России. — 2009. — 29 март.
  3. 1 2 3 Лист карты N-39-2 Зеленодольск. Масштаб: 1 : 100 000. Состояние местности на 1986 год. Издание 1988 г.