Рыжов, Иван Тихонович
| Иван Тихонович Рыжов | |
|---|---|
| |
| Шочмо кече | 19 шыжа 1914 |
| Шочмо вер | Черниково села, Малоархангельск уезд, Орлов губерний, Россий империй |
| Колымо кече | 8 вӱдшор 2004 (89 ий) |
| Колымо вер | |
| Пурымаш |
|
| Войскан родшо | пехото |
| Службо жап | 1938—1945 |
| Званий | |
| Кредалмаш/сар |
РККА-н польшо походшо, Совет-финн сар (1939—1940), Кугу Ачамланде сар |
| Награде да премий | |
Иван Тихонович Рыжов (1914—2004) — Пашазе-кресаньык Йошкар Армийын старшинаже, Кугу Ачамланде сарын салтакше, Совет Ушемын Талешкыже (1945).
Илыш-корныжо
Иван Рыжов 1914 ий 19 октябрьыште Черниково селаште шочын (кызыт Орлов область Колпнянск кундем). Тӱҥалтыш школым тунем пытарымек, Уссурийскыште илен да пашам ыштен. 1938–1940 ийлаште Пашазе-Кресаньык Йошкар Армийыште служиен, польшо походышто да совет-финн сарыште лийын. 1941 ийыште Рыжовым кокымшо гана армийыш налыныт. Тудо ий гычак — Кугу Ачамланде сарын фронтыштыжо. Кредалмаште кум гана сусырген[1].
1944 ий июнь вашеш кугурак сержант Иван Рыжов 2-шо Белорус форонтын 50-ше армийысе 238 стрелок дивизийын 830 стрелок полкын разведкыш йолын коштшо взвод командирын полышкалышыже лийын. Белорус ССР-ысе Могилёв областьшым утарыме годым ойыртемалтын. 1944 ий 27 июньышто Рыжовын взводшо ик эн ончыч Луполово ял кумдыкышто (кызыт Могилев велне) Днепр гоч вончен да, касвел серыште плацдармым сеҥен налаш да тудым арален кодаш кредалмаште чолган шоген. Плацдармыште кредалме годым Рыжов шке разведчик-влак тӱшкаж дене тушманын кумдыкышкыжо керылт пурен да 4 автомашинам, 20 наре салтак дене офицерым пытарымыж дене немыч колонным шалатен. Плацдарме гыч ончыко эртыме годым Рыжов немыч дотым гранате дене шкеак пытарен, а Могилёвым утарышаш верч кредалме годым тушман снайперым пуштын[1].
СССР Кӱшыл Совет Президиумын 1945 ий 24 мартысе указше почеш «Днепрым форсироватлыме да Могилёвым утарыме годым патырлыкым да талылыкым ончыктымылан кугурак сержант Иван Рыжовлан Совет Ушемын Талешкыже чаплӱмым пуымо да Ленин орден ден «Шӧртньӧ Шӱдыр» медальым кучыктымо[1].
Сар пытымек, Рыжов старшина лӱмпале дене демобилизоватлалтын. Онак Джизакыште илен да пашам ыштен гын, вара Йошкар-Олаште. 2004 ий 8 апрельыште колен[1].
Тыгак Йошкар Тисте, 1-ше да 2-шо степенян Ачамланде сар орден-влак дене суапландаралтын, икмыняр медальже лийын[1].
Шарныктыш
Йошкар-Олаште тудын илыме пӧртыштӧ (Йошкар-Ола, 158-ше Первомайский урем) мемориал оҥам вераҥдыме.
Палемдымаш
Литератур
- Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.
- Воробьёв В. П., Ефимов Н. В. Герои Советского Союза: справ. — СПб., 2010.
- Шыжа тылзын 19 кечынже шочшо-влак
- 1914 ийыште шочшо-влак
- Алфавит почеш персоналий-влак
- Колпнянск районышто шочшо-влак
- Малоархангельск уездыште шочшо-влак
- Вӱдшор тылзын 8 кечынже колышо-влак
- 2004 ийыште колышо-влак
- Йошкар-Олаште колышо-влак
- Старшина-влак (СССР)
- Совет Ушем Герой-влак
- Ленин орден дене суапландаралтше-влак
- Йошкар Тисте орден дене суапландаралтше-влак
- I степенян Ачамланде сар орден дене суапландаралтше-влак
- II степенян Ачамланде сар орден дене суапландаралтше-влак
- «Моском аралымылан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «1941–1945-ше ийлаште Кугу Ачамланде сарыште Сеҥымашлан нылле ий темме лӱмеш» медаль дене суапландаралтше-влак
- «1941–1945-ше ийлаште Кугу Ачамланде сарыште Сеҥымашлан 50 ий темме лӱмеш» лӱмгече медаль дене суапландаралтше-влак
- Жуков медаль дене суапландаралтше-влак
- «Пашан ветеранже» медаль дене суапландаралтше-влак
- «СССР Сарзе Вийлан 50 ий» лӱмгече медаль дене суапландаралтше-влак
- «СССР Сарзе Вийлан 60 ий» лӱмгече медаль дене суапландаралтше-влак
- «СССР Сарзе Вийлан 70 ий» лӱмгече медаль дене суапландаралтше-влак
- Совет Ушем Герой-влак (Марий Эл)
