Павлов, Андрей Иванович

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
РУВИКИ-ште тыгай тукымлӱм дене вес еҥ нерген статьям лудаш лиеш: Павлов.
Андрей Иванович Павлов
Павлов Андрей Иванович.jpg
Шочмо кече 11 идым 1916(1916-09-11)
Шочмо вер Люперсола, Яраҥ уезд, Виче губерний, Россий империй
Колымо кече 10 сӱрем 1990(1990-07-10) (73 ий)
Колымо вер Люперсола, Советский район, Марий ССР, РСФСР, СССР
Эл
Паша сомыл колхоз председатель
Награде да премий
Герой Социалистического Труда — 1971
Ленин орден — 1971 Орден Отечественной войны II степени  — 1986
Медаль «За трудовую доблесть» — 1965 «Чапле пашалан (Сарзе патырлыклан) лӱмгече медаль. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий лӱмеш палемдалтын» Серебряная медаль на синей ленте.png
Почётная грамота Президиума Верховного Совета РСФСР — 1960

Андрей Иванович Павлов (11 сентябрь 1916, Нӧлпер, Ернур волость, Яраҥ уезд, Виче губерний, Россий империй — 1990, Нӧлпер ял, Советский район, Марий ССР, СССР) — Марий АССР Роҥго (Советский) районысо «1 май» (1948—1950) да «Большевик» колхоз-влакын председательже (1950—1978). Социалист Пашан Талешкыже (1971). Ленин орденын кавалерже (1971). Кугу Ачамланде сарын участникше. 1944 ий гыч ВКП(б) йыжъеҥже, КПСС Марий обкомын йыжъеҥже.

Илыш корныжо

1916 ий 11 сентябрьыште Нӧлпер ялысе (тений Марий Эл Республикын Советский районжо) марий ешеш шочын[1][2][3][4].

1932 ийыште кыдалаш школым тунем лектын, 1935 ийыште Оршанке йытын техникумын 2 курсшым, 1937 ийыште — Оршанке районысо полевод курсым тунем пытарен[1][2][4].

1936 ий гыч «2-шо вичияш» верысе колхозышто тыршен, вара Роҥго МТС-ын верысе агротехникшылан пашам ыштен. 1937 ий гыч шочмо колхозышто пасу паша бригадым вуйлатен[4][5].

1941 ийыште Йошкар армийыш каен. Кугу Ачамланде сарын салтакше: Кечывалвел-Касвел фронтышто артиллерист, рядовой. 1942 ий майыште Украин ССР-ын кумдыкыштыжо ик кредалмаште пушко воктен пудештше авиабомбын осколкыж дене нелын сусырген. Эмганымылан кӧра, эмлалтме деч вара кучедалше армий гыч кораҥдалтын. Медаль-влак дене суапландаралтын, 1986 ийыште — II степенян Ачамланде сар орден дене[1][2][6].

Шочмо верыш пӧртылмек, 1942 ий гыч — «КИМ» колхозын да Советский Руясола ялсельсовет председатель. 1944 ийыште ВКП(б) пурен. 1948—1950 ийлаште — «1 май» колхоз председатель, 1950—1978 ийлаште — Марий АССР Роҥго / Советский районысо кугемден чумырымо «Большевик» колхозын председательже. Тудын тӱҥалме пашажлан кӧра, эллан ял озанлык сатум пуымо планым колхоз эреак эртарен темен, а 1966 ийыште колхозник-влакын пашаштлан окса тӱлаш йӧным мумашке куснен[1][2]. Кӱкшӧ лектышан шурно культурым кычал ойырашлан мландын пуэн кертме лектышыжлан, органике да минерал ӱяҥдышым кумдан кучылтмашлан кугу тӱткышым ойырен. Тудын вуйлатымыж годым 7-ше (1959—1965) да 8-ше (1966—1970) вичияшлаште колхоз Советский районын да Марий АССР-ын пеҥгыдын вияҥше да вольык ашныме шотышто кӱкшӧ лектышан ик эн ончыл озанлык лийын. Колхозын ятыр пашазыже кугыжаныш награде дене суапландаралтын. 1978 ийыште колхозышто шурно лектыш гектар гыч 36,4 центнер лийын. Чоҥымо пашат писын шукталтын, кок пачашан правлений оралте да чыла шотыштат йӧнан 2 вольык комплекс — сӧсна да тӱкан шолдыра вольыкым ашныме. 1978 ийыште пенсийыш лектын[4][5].

1959—1971 да 1975—1980 ийлаште Марий АССР-ын Кӱшыл Советшын 4 созыв депутатше лийын[1][2], Совет районын да Шуарсола ялсоветын депутатше, КПСС Марий обкомын йыжъеҥже[4].

1971 ийыште «Социалист Пашан Талешкыже» чаплӱмым пуымо. Ленин орден ден медаль-влак, тыгак ВДНХ-ан ший медальже, РСФСР Кӱшыл Совет Президиумын, Марий АССР-ын Чап грамотышт (вич гана) дене суапландаралтын[1][2][4][5].

1990 ий 10 июльышто шочмо кундемыштыже колен. Марий Эл Республикын Медведево вел Окаш (Акашево) шӱгарлаште тойымо.

Паша чаплӱм ден суаптар

  • Социалист Пашан Талешкыже (1971 ий 8 апрель)[1][2] — ялозанлык сатум ыштен лукмым вияҥдымылан да эллан мланде паша ден вольык сатум ужалыме вичияш планым темымаште кугу сеҥымашке шумылан[4].
  • Ленин орден (08.04.1971)[1][2][4]
  • II степенян Ачамланде Сар орден (01.08.1986)[4][6]
  • «Пашаче патырлыклан» медаль (26.11.1965)[4]
  • «Чапле пашалан» медаль. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш (1970)[4]
  • ВДНХ-ан ший медальже (1966)[1][2][4]
  • РСФСР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чапкагазше (1960)[1][2][4]
  • Марий АССР-ын Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чап грамотшо (1957, кок гана, 1966, 1976, 1986)[1][2]

Шарнымаш

  • Марий Эл Республикын Советский район Нӧлперыште А. И. Павловын илыме уремым тудын лӱмжӧ дене лӱмдымӧ[4][7].
  • 2016 ий сентябрьыште Марий Эл Республикын Совет вел Нӧлперыште 55-ше №-ан пӧртыштӧ тудын нерген шарнымаш оҥам вераҥдыме[4][7].

Палемдымаш

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Мочаев, 2007, с. 270.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 607.
  3. ↑ Люперсола. Родная Вятка. Тергыме кече: 3 ага 2024. Архивлыме 3 ага 2024 ий.
  4. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Павлов Андрей Иванович. warheroes.ru. Тергыме кече: 3 ага 2024.
  5. ↑ 1 2 3 Павлов Андрей Иванович (неопр.). Марийская история в лицах. Тергыме кече: 3 ага 2024. Архивлыме 3 ага 2024 ий.
  6. ↑ 1 2 Павлов Андрей Иванович (руш.). Музейный комплекс "Дорога Памяти". Тергыме кече: 3 ага 2024. Архивлыме 3 ага 2024 ий.
  7. ↑ 1 2 Память останется. Марийская правда (4 вӱдшор 2007). Тергыме кече: 3 ага 2024. Архивлыме 3 ага 2024 ий.

Литератур

  • Бочков В. Председатель // Наши герои труда. Сборник очерков. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1974. — 265 с.
  • Васильев А. Е., Мочаев В. А. Павлов Андрей Иванович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 270. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Павлов Андрей Иванович // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 607. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
  • Кошкина О. А. Сельское хозяйство и колхозное крестьянство Марийской АССР в годы Великой Отечественной войны 1941—1945 гг. — Йошкар-Ола, 2010. — 247 с. — ISBN 978-5-94950-053-8.
  • Васильев А. Е., Мочаев В. А. Павлов Андрей Иванович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 325. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Кылвер-влак

"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Павлов,_Андрей_Иванович&oldid=1175194" гыч налме